Κύπρος: Το πάρτυ με τα φωτοβολταϊκά συνεχίζεται

Με το πρόσχημα της συνεισφοράς των ΑΠΕ στην παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια, συνεχίζουν ακάθεκτοι το έργο τους Περιβαλλοντική και Πολεοδομική Αρχή και εξετάζουν έργα για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων χωρίς να έχει προηγηθεί η εκπόνηση χωροταξικού σχεδίου και Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. 

Η Πολεοδομική Αρχή έχει στα χέρια της 173 αιτήσεις για τη χορήγηση πολεοδομικών αδειών, ενώ ήδη 117 Μελέτες Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον έχουν υποβληθεί στην Περιβαλλοντική Αρχή για έκδοση περιβαλλοντικών γνωματεύσεων. Δεκάδες αιτήσεις αφορούν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων σε περιοχές της υπαίθρου, με επιτρεπόμενες χρήσεις τη γεωργία, την κτηνοτροφία, τον αναδασμό, καθώς και περιοχές προστασίας της φύσης, του τοπίου, των αρχαιοτήτων, των υδάτων και των δασών. 

Σε υπουργική σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την 1η Ιουνίου 2018 αποφασίστηκαν μέτρα για βελτίωση της κατάστασης έτσι ώστε να μην φυτρώνουν φωτοβολταϊκά πάρκα σε γεωργική γη, ιδιαίτερα όταν αυτή είναι αρδευόμενη και εύφορη υψηλής φυσικής αξίας. 

Υπέρ της διαφύλαξης της γεωργικής γης τάσσεται και ο υπουργός Γεωργίας Κώστας Καδής ο οποίος έχει ξεκάθαρη θέση για το θέμα: Πολιτική του υπουργείου είναι να διαφυλάσσεται η καλή γεωργική γη, ώστε να υπάρχει επαρκής γόνιμη γη και προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης της γεωργίας. Παράλληλα, είναι υπέρ της αποτροπής χωροθέτησης έργων ΑΠΕ σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές Natura 2000.

Ίδια θέση βέβαια έχει και το Τμήμα Γεωργίας που βλέπει να καταστρέφεται εύφορη γη με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Παρά το γεγονός ότι η άποψη του Τμήματος Γεωργίας δεν λαμβάνεται υπόψη κατά την εξέταση μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων, εκφράζει συνεχώς τις ανησυχίες του για το θέμα αυτό. Πάγια πολιτική του Τμήματος Γεωργίας είναι η διαφύλαξη της καλής γεωργικής γης για γεωργικούς σκοπούς και εισηγείται τη χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε ξηρικές / άγονες περιοχές. Την ίδια γραμμή τηρούν και οι αγροτικές οργανώσεις που βλέπουν την πολιτική καταστροφής της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας από φωτοβολταϊκά να συνεχίζεται χωρίς φρένο. 

Από την άλλη η Περιβαλλοντική Αρχή που εξετάζει πλέον μελέτες Εκτίμησης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων με βάση τη νέα νομοθεσία, με τις πρώτες τις συνεδριάσεις έθεσε σε προτεραιότητα την εξέταση αιτήσεων για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων σε ολόκληρη την Κύπρο. Δηλαδή μέχρι να ληφθούν μέτρα από την κυβέρνηση για προστασία της γεωργικής γης θα εγκριθούν δεκάδες νέες μελέτες για έκδοση περιβαλλοντικής έκδοσης και ακολούθως χορήγηση πολεοδομικής άδειας. 

Σε δύο πρόσφατες συνεδρίες της Περιβαλλοντικής Αρχής συζητήθηκαν την πρώτη τρεις αιτήσεις για φωτοβολταϊκά, και τη δεύτερη πέντε. 
Και ενώ όλα αυτά διαδραματίζονται σε εθνικό επίπεδο, στην Ευρώπη υπάρχει στρατηγική για το θέμα εδώ και μία πενταετία. Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, η περιβαλλοντική εκτίμηση για έργα ΑΠΕ πρέπει να γίνεται σε δύο επίπεδα: στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση και εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Σαν ιδανική περίπτωση περιλαμβάνεται η δέσμευση ενδιαφερόμενων μερών σε συζητήσεις υψηλού επιπέδου που αποτελούν μέρος της διαδικασίας της ανάπτυξης σχεδίων και προγραμμάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο. 

Παράλληλα, σημειώνεται ότι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις θα προκύψουν αναπόφευκτα σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά αυτές μπορούν να μετριαστούν με τη διεξαγωγή των απαραίτητων μελετών.  

Δυστυχώς στην Κύπρο στο βωμό του κέρδους θυσιάζονται τα πάντα, ενώ είναι αμφίβολο αν στο τέλος της ημέρας θα συνεισφέρουν τα φωτοβολταϊκά στη μείωση της ηλεκτρικής ενέργειας. 

(του Άγγελου Νικολάου, Φιλελεύθερος)