Ενεργειακό ινστιτούτο Οξφόρδης: Τι θα χρειαστεί για να είναι ανταγωνιστικό το αζέρικο αέριο στη ΝΑ Ευρώπη
Στις προοπτικές του Νοτίου Διαδρόμου με άξονα το 2030 αναφέρεται νέα μελέτη του ενεργειακού ινστιτούτου της Οξφόρδης, λαμβάνοντας υπόψη τις διαθέσιμες ποσότητες προς δυσμάς, αλλά και το κόστος μεταφοράς του κασπιανού αερίου.
Όπως τονίζουν οι συντάκτες, αν ισχύσουν οι υποθέσεις τους για την κάλυψη των αναγκών σε αέριο των εγχώριων αγορών του Αζερμπαϊτζάν και της Γεωργίας, τότε το 2025 και το 2030 θα είναι διαθέσιμα μόλις 12,6 δις. κ.μ. και 21,9 δις. κ.μ. αερίου αντίστοιχα για εξαγωγές προς την Τουρκία και την Ευρώπη.
Παράλληλα, τονίζεται ότι από αυτές τις ποσότητες, μεγάλο μέρος αναμένεται να συμβολαιοποιηθεί στην Τουρκία, καθώς τα συμβόλαια για το αέριο της α' φάσης ανάπτυξης του Σαχ Ντενίζ ολοκληρώνονται το 2021 και υπάρχει σαφής πρόθεση να περιοριστεί η εξάρτηση της χώρας από το ρωσικό αέριο.
Κατ' επέκταση, εκτιμάται ότι θα απομείνουν μονάχα 6 δις. κ.μ. διαθέσιμα για άλλους πελάτες το 2025 και 15,3 δις. κ.μ. το 2030. Αυτή η εικόνα θα μπορούσε να ανατραπεί εαν η παραγωγή στην Κασπία δεν εξελιχθεί όπως αναμένεται και αποβεί χαμηλότερη. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι ποσότητες προς πελάτες στην Τουρκία και την Ευρώπη θα μπορούσαν να ανέλθουν μόλις στα επίπεδα του 1 δις. κ.μ.
Παράλληλα, μεγάλο ενδιαφέρον έχει το κομμάτι του κόστους μεταφοράς. Το ινστιτούτο αναφέρει ότι το κόστος αυτό θα είναι χαμηλότερο για την περίπτωση της Τουρκίας από ότι για να φτάσει το αέριο στην Ευρώπη. Η διαφορά υπολογίζεται για εκείνα τα χρόνια τουλάχιστον στα 90 δολάρια/mcm, καθώς το κόστος για μεταφορά προς τα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας θα είναι 79 δολάρια/mcm, αλλά για να φτάσει το αέριο στην Ιταλία θα χρειάζονται συνολικά 178 δολάρια/mcm (103 δολάρια για τον ΤΑΝΑΠ και 75 για τον ΤΑΡ).
Διευκρινίζεται, πάντως, ότι προς τα τέλη της επόμενης δεκαετίας η εικόνα αυτή μπορεί να ανατραπεί με το κόστος να μειώνεται δραστικά μέσω της αποπληρωμής της επένδυσης στους αγωγούς και της εξέλιξης του δικτύου στην Τουρκία και την Ευρώπη.
Με τον τρόπο αυτό, ιδίως σε ένα περιβάλλον υψηλών τιμών, το αζέρικο αέριο μπορεί να είναι ανταγωνιστικό στη ΝΑ Ευρώπη ή ακόμα και στην Ιταλία.
Πάντως, το ινστιτούτο παρατηρεί ότι για μια πιθανή επέκταση του αγωγού ΤΑΝΑΡ ώστε να μεταφερθούν υψηλότεροι όγκοι, θα χρειαστούν επενδύσεις σε νέα παραγωγή, καθώς και περισσότερες συμβολαιοποιημένες πωλήσεις για την Ευρώπη, παρά για την Τουρκία. Καταλήγει λέγοντας ότι θεωρεί πιο πιθανό ένα σενάριο με χαμηλή διαθεσιμότητα κασπιανού αερίου για τους Ευρωπαίους.