ΥΠΕΝ: Στη Βουλή τις επόμενες ημέρες η νομοθετική ρύθμιση για τη στήριξη των μικρομεσαίων φωτοβολταϊκών - Θα πληρώνονται κανονικά και στην περίπτωση μηδενικών τιμών στην DAM

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε σήμερα μια νομοθετική πρωτοβουλία για τη στήριξη των παραγωγών ηλεκτρικού ρεύματος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) που θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στη Βουλή και η οποία τροποποιεί το ισχύον καθεστώς ενίσχυσης, έτσι ώστε οι παραγωγοί που έχουν σταθερή ταρίφα (ΣΕΔΠ) να πληρώνονται κανονικά όταν οι τιμές της DAM είναι μηδενικές και έτσι η μη πληρωμή να περιοριστεί στην περίπτωση που οι τιμές είναι αρνητικές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.

Το μέτρο είχε ζητηθεί από τους συνδικαλιστικούς φορείς των παραγωγών, όπως άλλωστε και άλλα μέτρα (παράταση των συμβάσεων κατά 5 έτη και εμπροσθοβαρής αύξηση της ταρίφας), δεδομένου ότι η οικονομική κατάσταση των παραγωγών, κυρίως των μικρών και μεσαίων, είναι δραματική εξαιτίας της ραγδαίας μείωσης των εσόδων τους λόγω αύξησης των περικοπών και των μηδενικών και αρνητικών τιμών. Ως εκ τούτου, σύμφωνα και με τις πρώτες αντιδράσεις των παραγωγών, παρότι το μέτρο που ανακοινώθηκε σήμερα είναι θετικό, είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν είναι ικανό να αναχαιτίσει την επαπειλούμενη νέα γενιά "κόκκινων" δανείων στον τομέα των ΑΠΕ, αλλά και την τάση των μικρών παραγωγών να σπεύδουν να πουλήσουν τα πάρκα τους πριν βρεθούν χρεοκοπημένοι.

Τι περιλαμβάνει η ρύθμιση

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ:

•⁠  ⁠Οι παραγωγοί ΑΠΕ που έχουν συνάψει Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) -και ως σήμερα δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή στο σύστημα είναι μηδενική για πάνω από δύο συνεχόμενες ώρες- θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση για την ενέργεια που παράγουν κατά τις ώρες όπου η τιμή εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας είναι μηδενική.

•⁠  ⁠Η απώλεια ενίσχυσης θα εφαρμόζεται πλέον μόνο σε περιπτώσεις όπου καταγράφονται αρνητικές τιμές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.

Με την παρέμβαση αυτή η Κυβέρνηση, μετά από συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πετυχαίνει μία ουσιαστική στήριξη για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Η νομοθετική ρύθμιση, αφού κυρωθεί από τη Βουλή, θα ισχύσει αναδρομικά από 1 Ιουνίου 2026. 

Παράλληλα, το Υπουργείο υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παρεμβάσεων για την αύξηση της αποθήκευσης, με την ενσωμάτωση περισσότερης ενέργειας από ΑΠΕ, καθώς και τη δικαιότερη αναδιανομή των περικοπών. Ειδικότερα:

•⁠  ⁠Προχωρά με ταχείς ρυθμούς η ανάπτυξη σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την εγκατάσταση 700 MW έως το τέλος Ιουνίου 2026, σύμφωνα με το σχετικό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

•⁠  ⁠Συνεχίζεται η αξιολόγηση των έργων αποθήκευσης των κατηγοριών 11Α και 11Β, καθώς και των εμπορικών έργων (merchant projects) που έχουν υποβληθεί στο ΥΠΕΝ.

•⁠  ⁠Δρομολογείται η έκδοση της Υπουργικής Απόφασης για τον μηχανισμό αναδιανομής των περικοπών, με στόχο τη δίκαιη κατανομή τους μεταξύ των σταθμών ΑΠΕ.

Στην ίδια κατεύθυνση, έχουν ήδη υλοποιηθεί μέτρα που ενθαρρύνουν τη μεταφορά της κατανάλωσης στις ώρες υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ, όπως το διζωνικό τιμολόγιο και τα δυναμικά (πορτοκαλί) τιμολόγια, που είναι διαθέσιμα στους οικιακούς καταναλωτές από τον Απρίλιο του 2026.

Πως προέκυψε το πρόβλημα

Όπως σημειώνει το υπουργείο σε άτυπη ενημέρωσή του, τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας έχει πετύχει μια εντυπωσιακή αύξηση στην εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, και ειδικά από φωτοβολταϊκά: από 2,6 GW το 2019, η ισχύς από φωτοβολταϊκά έχει πλέον ξεπεράσει τα 11 GW - με ένα μεγάλο ποσοστό αυτών να είναι μικρά έργα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της διεθνούς δεξαμενής σκέψης (think tank) για ενεργειακά ζητήματα EMBER, η Ελλάδα είχε το 2025 την τρίτη ψηλότερη διείσδυση από φωτοβολταϊκά στον κόσμο ως ποσοστό της ηλεκτροπαραγωγής.

Η αλματώδης αύξηση των ΑΠΕ έχει ως αποτέλεσμα την μείωση των τιμών, ακόμη και εν μέσω ενεργειακής κρίσης, και αποτελεί βασικό ανάχωμα απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια που προκύπτει από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, τις ώρες της υψηλής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και όταν η κατανάλωση είναι ήπια, η τιμή της χονδρικής πέφτει στο μηδέν ή ακόμα και κάτω από το μηδέν. Για το 2026 έως σήμερα, στη χώρα μας υπήρξαν 203 ώρες με μηδενική τιμή και άλλες 242 με αρνητική. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει σε όλες τις χώρες με σημαντική διείσδυση φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μίγμα και δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Συγκριτικά, η Ισπανία έχει φέτος 659 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές ενώ η Πορτογαλία 558.

Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και το σχήμα κρατικών ενισχύσεων που έχει συμφωνήσει η χώρα μας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι παραγωγοί που έχουν συνάψει Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή στο σύστημα είναι μηδέν ή αρνητική για παραπάνω από δύο συνεχόμενες ώρες.

Ως αποτέλεσμα, ενώ οι μηδενικές τιμές κρατούν το κόστος χαμηλά για τους καταναλωτές, οι παραγωγοί ΑΠΕ -πολλοί εκ των οποίων μικρές επιχειρήσεις, ενεργειακές κοινότητες και αγρότες- βλέπουν τα έσοδά τους να περιορίζονται και τις επενδύσεις τους να κινδυνεύουν από τη δυσκολία αποπληρωμής τραπεζικών δανείων.

Γι’ αυτό και η Κυβέρνηση, μέσω του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από συστηματική συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πέτυχε  την ουσιαστική στήριξη των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, τροποποιώντας το ισχύον καθεστώς ενίσχυσης μέσω νομοθετικής πρωτοβουλίας.