Το Υδατικό πρόβλημα της Θεσσαλίας και η προοπτική για Υδροηλεκτρικά Έργα στην Ελλάδα

Το Σάββατο 10 Οκτωβρίου οργανώθηκε στην Λάρισα, από το ΓΕΩΤΕΕ/ΠΚΕ και τον ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ Ν. ΛΑΡΙΣΑΣ, ημερίδα με θέμα το υδατικό πρόβλημα της Θεσσαλίας, την διαχείριση των υδάτων, τις αρδεύσεις και τα ενεργειακά, με στόχο την διαμόρφωση θέσεων για τις αναγκαίες δράσεις και έργα που απαιτούνται.

Έγιναν τέσσερις βασικές εισηγήσεις από τους:

• Ε. Μπαλτά, υδραυλικό μηχανικό, καθηγητή ΕΜΠ
• Ζ. Αργυρόπουλο, χημικό περιβαλλοντολόγο
• Φ. Γέμπτο, γεωπόνο, ομ. καθηγητή ΠΑΘΕ
• Ι. Στεφανάκο, υδροενεργειακό μηχανικό, τ. επίκουρο καθηγητή ΕΜΠ

Μεταξύ πολλών ενδιαφερόντων θεμάτων, επισημάνθηκαν από τους ομιλητές και τα παρακάτω ενεργειακά θέματα και θέματα ασφαλείας:

-Στην Ελλάδα έχουμε αξιοποιήσει μόνο το 32% του υδροδυναμικού μας (Νορβηγία  ~ 90%)

-Τα είκοσι τελευταία χρόνια κατασκευάστηκε μόνο ένα μεγάλο υδροηλεκτρικό έργο από την ΔΕΗ

-Με τα υδροηλεκτρικά καλύπτεται το 10-5% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας (Αλβανία ~ 100%)

-Τα 16 μεγάλα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ παίζουν σημαντικότατο ρόλο στην ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος (έργα αιχμής), αλλά συμβάλουν και στην αντιπλημμυρική προστασία, στις αρδεύσεις, στις υδρεύσεις και διευκολύνουν την διείσδιση των ΑΠΕ

-Υπάρχουν θέσεις στην χώρα μας για τουλάχιστον άλλα 25 μεγάλα υδροηλεκτρικά (4 είναι ημιτελή ή υπό κατασκευή), κόστους κατασκευής περί τα 2,5 δις. ευρώ, για να διπλασιάσουμε την παραγωγή μας από ΑΠΕ, την αποθήκευση νερού, για αντιπλημμυρική προστασία και για απεξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας

-Δεν προβλέπονται νέα μεγάλα ΥΗΕ από ΔΕΗ και δεν έχουν ακόμη δραστηριοποιηθεί οι ιδιώτες

-Τα μεγάλα ΥΗΕ είναι ΑΠΕ (προσμετρώνται στο 20-20-20) αλλά δεν αποτιμάτε η παραγωγή τους όπως οι λοιπές ΑΠΕ ή τα μικρά ΥΗΕ...

-Το ηλεκτρικό μας σύστημα την τελευταία 10ετία εξαρτήθηκε υπερβολικά από το ΦΑ και τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας (2013: 46% Λιγνίτες, 24% ΦΑ, 4% Εισαγωγές, 15% ΑΠΕ, 11% ΥΗΕ και 2019: 20% Λιγνίτες, 31% ΦΑ, 20% Εισαγωγές, 23% ΑΠΕ, 6% ΥΗΕ).

Στο άμεσο μέλλον, με την πλήρη απολιγνιτοποίηση και με τις δυσκολίες ανάπτυξης νέων ΥΗΕ, το μέλλον του ενεργειακού συστήματος στη χώρα, οδεύει προς πλήρη εξάρτηση από Φ.Α, δεδομένου οτι οι μεταβλητές ΑΠΕ (αιολικά, ΦΒ), απαιτούν Μονάδες μεγάλης αποθήκευσης για να επιτελέσουν τον ρόλο τους. 

-Το έργο της Μεσοχώρας της ΔΕΗ στον Αχελώο είναι σχεδόν έτοιμο από το 2001, δεν σχετίζεται με την μεταφορά νερού από τον Αχελώο στην Θεσσαλία, κόστισε 500 εκ ευρώ, χάνονται 380 GWh αξίας 30 εκ. ευρώ το χρόνο, λειτουργεί συνεχώς τα 30 τελευταία χρόνια η σήραγγα εκτροπής για την κατασκευή του φράγματος και έχει σημαντικές φθορές, (κίνδυνος μεγάλων ζημιών σε περίπτωση μεγάλης πλημμύρας)

-Το ημιτελές έργο της Συκιάς στον Αχελώο, που κόστισε μέχρι τώρα περί τα 300 εκ ευρώ και σχετίζεται με την μεταφορά νερού από τον Αχελώο στην Θεσσαλία, στο οποίο έχει κατασκευαστεί το πρόφραγμα (σχεδιασμένο να αντέχει πλημμύρες 50ετίας) και έχει σταματήσει η κατασκευή του φράγματος εδώ και 10 χρόνια. Σε περίπτωση μεγάλων πλημμυρών, όπως αυτών του Σεπτεμβρίου στην Θεσσαλία, κινδυνεύει να υπερπηδηθεί και να καταστραφεί το πρόφραγμα, με ανυπολόγισες ζημιές στα κατάντη ιδιωτικκά και δημόσια έργα (κατάντη της Συκιάς μεγάλο πρανές κατολίσθησης, γέφυρα Αυλακίου, μικρό ΥΗΕ Δαφνοζωνάρας... κλπ)

-ΟΙ ταμιευτήρες του Σμοκόβου και του Πλαστήρα συνέβαλαν σημαντικά στην αντιπλημμυρική προστασία κατά την πλημμύρα της 19/9. Ο ταμιευτήρας Πλαστήρα συγκράτησε 63 εκατ, κυβικά νερού την ημέρα αυτή 

-Αν υπήρχε έστω το χαμηλό φράγμα Μουζακίου θα αποθήκευε 30 εκατ. κυβικά νερού την ημέρα εκείνη (350 κυβ. το δευτερόλεπτο για 24 ώρες) και θα σωζόταν ίσως το Μουζάκι...

- Ο Δρ. Ιωάννης Στεφανάκος είναι πολιτικός μηχανικός