Τσιρώνης: Η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη παρέχει σημαντικές κατευθυντήριες γραμμές

Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιάννη Τσιρώνη, μίλησε σήμερα το πρωί, στο ξενοδοχείο Divani Caravel, στο πλαίσιο της έναρξης του Υπουργικού σκέλους, ενόψει της διακήρυξης των Αθηνών, που θα επισφραγίζει τις εργασίες της «19ης συνάντησης των συμβαλλομένων μερών για τη Σύμβαση της Βαρκελώνης», που φέτος πραγματοποιείται στην Αθήνα, από τις 9 έως τις 12 Φεβρουαρίου.

Ακολουθεί η ομιλία του κ. Τσιρώνη:

​Εξοχότατε κ. Αναπληρωτή Εκτελεστικέ Διευθυντή του UNEP,

Εξοχότατοι Υπουργοί και Επικεφαλής Αντιπροσωπειών,

Εξοχότατε Συντονιστή του Μεσογειακού Σχεδίου Δράσης,

Κυρία Πρόεδρε,

Εκλεκτοί Αντιπρόσωποι,

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι μεγάλη μου χαρά να σας καλωσορίσω στην Αθήνα, σε αυτή την συνάντηση που συμπίπτει με τον εορτασμό των σαράντα χρόνων της Σύμβασης της Βαρκελώνης και του Μεσογειακού Σχεδίου Δράσης.

Το 1972, αντιπρόσωποι της παγκόσμιας κοινότητας συγκεντρώθηκαν στη Στοκχόλμη, ανήσυχοι για τις εξελίξεις στο παγκόσμιο περιβάλλον, και αποφάσισαν την ίδρυση του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών.

Λίγα χρόνια αργότερα, οι προκάτοχοί μας στην περιοχή της Μεσογείου - πρωταγωνιστώντας σε παγκόσμιο επίπεδο και αναγνωρίζοντας τα ιδιαίτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει μια κλειστή θάλασσα - ένωσαν τις δυνάμεις τους μέσα από το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης και μετά από εντατικές διαπραγματεύσεις συμφώνησαν να υπογράψουν τη Σύμβαση της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου Θάλασσας από τη Ρύπανση.

Τα σαράντα αυτά χρόνια πολλά άλλαξαν.

Οι κοινωνίες μας εξελίχθηκαν και μαζί τους αυξήθηκαν και οι ανθρωπογενείς πιέσεις στο περιβάλλον. Πιέσεις που έχουν τοπικό ή περιφερειακό χαρακτήρα όσο και άλλες, νέες πιέσεις με παγκόσμιες διαστάσεις. Η περιβαλλοντική προστασία, που τότε ήταν ακόμη ένα θέμα στο περιθώριο της πολιτικής ατζέντας, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των παγκόσμιων αναζητήσεων για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να πορευθούν οι κοινωνίες μας στο μέλλον.

Ταυτόχρονα, μεταβλήθηκε και ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε αυτές τις προκλήσεις. Από την αντιμετώπιση κατά θέμα, προχωράμε σταδιακά σε μια ολιστική προσέγγιση, αναγνωρίζοντας τις διασυνδέσεις των διαφόρων μεμονωμένων θεμάτων μεταξύ τους και προσπαθώντας να επιτύχουμε συνέργειες μεταξύ των διαφορετικών μας δράσεων. Ο καθένας φυσικά επικεντρώνεται σε αυτά που μπορεί να κάνει καλύτερα. Και το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης έχει αποδείξει ότι μπορεί να συμβάλλει σε αρκετούς τομείς με ιδιαίτερη επιτυχία.

Η ικανότητα αυτή αναγνωρίστηκε με τις τροποποιήσεις του 1995 στη Σύμβαση της Βαρκελώνης. Με τις τροποποιήσεις αυτές θέσαμε τα θεμέλια για μια αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων που δεν εστιάζει μόνο στο θαλάσσιο περιβάλλον αλλά και σε όσα άμεσα ή έμμεσα το επηρεάζουν. Τα οικονομικά προβλήματα που προέκυψαν τα τελευταία χρόνια, και τα οποία με τις κοινές μας προσπάθειες αφήνουμε πίσω μας, λειτούργησαν ως αφορμή για να ξανασκεφθούμε τις προτεραιότητές μας.

Ξέρουμε πλέον ότι καλούμαστε να επιτύχουμε μια λεπτή ισορροπία.

Ζητείται από το Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης διαρκώς να επεκτείνει τις δραστηριότητές του, αλλά οι διαθέσιμοι πόροι δεν αυξάνουν.

Φυσικά, δεν μπορεί να μείνει αποκομμένο από τις διεθνείς εξελίξεις.

Η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη παρέχει σημαντικές κατευθυντήριες γραμμές και οφείλουμε να σκεφτούμε τι συγκεκριμένο μπορούμε να προσφέρουμε στην παγκόσμια προσπάθεια ως Μεσόγειος και ως Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης.

Χωρίς να ξεχνάμε ποια είναι τα δυνατά μας σημεία ώστε η συνεισφορά μας να είναι ουσιώδης και σύμφωνη με την ως τώρα πορεία μας.

Μόνο σε αυτή τη Σύνοδο έχουμε 20 σχέδια αποφάσεων για διάφορα θέματα. Πρώτα, έχουμε στρατηγικές αποφάσεις που θα δώσουν κατευθύνσεις στο MAP (Μεσογειακό Σχέδιο Δράσης) για το μέλλον και ύστερα έχουμε μια σειρά από θεματικές αποφάσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση συγκεκριμένων, πιεστικών ζητημάτων.

Για παράδειγμα:

το Πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Παρακολούθησης και Αξιολόγησης της Θάλασσας και των Ακτών της Μεσογείου,

το Σχέδιο Δράσης για τις Εξωχώριες Εγκαταστάσεις,

το Περιφερειακό Σχέδιο Δράσης για τη Βιώσιμη Παραγωγή και Κατανάλωση,

τα θαλάσσια απορρίμματα,

την ολοκληρωμένη διαχείριση ακτών,

τα θαλάσσια είδη και τους οικοτόπους,

και την περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση χώρων μολυσμένων με υδράργυρο.

Άλλο ένα σημείο που συγχρονιζόμαστε με τις διεθνείς εξελίξεις καθώς η σύμβαση της Μιναμάτα αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον επόμενο χρόνο.

Θα μπορούσαμε να δούμε πως οι διάφορες αποφάσεις αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs).

Πρώτα απ΄ όλους, στο στόχο 14 για τη διαχείριση των θαλασσών και των ωκεανών. Ύστερα, οι δράσεις για την ολοκληρωμένη διαχείριση ακτών και το βραβείο για τις περιβαλλοντικά φιλικές πόλεις αντιστοιχούν στο στόχο 11 για τις βιώσιμες πόλεις και κοινότητες. Οι δράσεις μας για τη βιοποικιλότητα και τις προστατευόμενες περιοχές αντιστοιχούν στους στόχους 14 (θάλασσες-ωκεανοί) και 15 (δάση-απερήμωση-απώλεια βιοποικιλότητας).

Η βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση στον αντίστοιχο στόχο 12 (βιώσιμα πρότυπα παραγωγής και κατανάλωσης), κ.ο.κ.

Και φυσικά, το σπουδαιότερο όλων που δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει:

Η Σύμβαση αυτή υπηρετεί τους στόχους 16 και 17 (ειρήνη/δικαιοσύνη και παγκόσμια συμμαχία για τη βιώσιμη ανάπτυξη) καθώς αποτελεί μια εξαιρετική περίπτωση ειρηνικής, αρμονικής και αποδοτικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών μας, και προάγει εκ των πραγμάτων την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή μας.

Δυναμώνει την κοινωνία των πολιτών καθώς έχει αναγνωρίσει και θεσμοθετήσει το ρόλο τους, μέσω των συνεργατών του MAP οι οποίοι είναι πολύτιμοι αρωγοί στα διάφορα προγράμματα και δράσεις μας, συνεισφέροντας με τις γνώσεις, τον ενθουσιασμό τους και την ξεχωριστή τους οπτική γωνία.

Η δουλειά μας λοιπόν είναι και χρήσιμη και επίκαιρη. Φυσικά, δεν μπορούμε να κλείσουμε τα μάτια στις πολιτικές προκλήσεις που επίσης αντιμετωπίζει η περιοχή μας. Τόσο συνολικά όσο και –σε οξυμένο βαθμό– συγκεκριμένες χώρες. Τα τραγικά αυτά προβλήματα, των ένοπλων συγκρούσεων και των συνεπειών τους – ανθρωπιστικών και περιβαλλοντικών – θα πρέπει αν μη τι άλλο να μας θυμίζουν ότι δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένες τις επιτυχίες μας και τη σημερινή μας, μεγαλύτερη ή μικρότερη ευημερία.

Θα πρέπει παράλληλα να μας τροφοδοτούν με πίστη και δύναμη για να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας σε όλα τα επίπεδα, καθώς μόνο μέσω αυτής θα μπορέσουν οι δράσεις μας να είναι συντονισμένες και αποτελεσματικές.

Έχοντας αυτά κατά νου, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για μια ακόμη φορά για τη σημερινή σας παρουσία στην Αθήνα. Θα ήθελα, ως υπουργός της χώρας που φιλοξενεί τη Συντονιστική Μονάδα του UNEP/MAP, να σας ευχαριστήσω για τις προσπάθειες που καταβάλετε για την επιτυχή λειτουργία του MAP, καθώς και την ίδια τη Συντονιστική Μονάδα που συχνά με αυταπάρνηση προσπαθεί να ανταποκριθεί στις υψηλές μας απαιτήσεις. Η Διακήρυξη των Αθηνών που θα συμφωνήσουμε απόψε, ας αντικατοπτρίζει τους κοινούς μας στόχους και την αμετάκλητα κοινή μας πορεία.

Σας ευχαριστώ.