Τριπλό πλήγμα κατά της Ρωσίας με επίκεντρο τη Βουλγαρία - Κρίσιμες οι αποφάσεις για Turk Stream

Ένα νέο κεφάλαιο στον ενεργειακό πόλεμο Ευρώπης-Ρωσίας πιθανώς ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα, καθώς τρεις διαδοχικές εξελίξεις στην περιοχή μας ήρθαν να πλήξουν τα ενεργειακά συμφέροντα της Μόσχας, ιδίως σε ότι αφορά το φυσικό αέριο.

Πρώτον, η απόφαση της βουλγαρικής κυβέρνησης να επιβάλει υψηλό μετακομιστικό τέλος στο ρωσικό αέριο που περνάει το έδαφός της με προορισμό χώρες όπως η Ελλάδα, η Σερβία και η Ουγγαρία. Παρόλο που ο νέος δασμός δεν αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τη χώρα μας, εξακολουθεί να αποτελεί "πονοκέφαλο" για τους Ρώσους που καλούνται να λάβουν σύντομα αποφάσεις για το αν θα τον επωμισθούν στις περιπτώσεις που προβλέπεται. Αυτό εφόσον, βέβαια, δώσει πρώτα η Ε.Ε. το πράσινο φως και κρίνει αποδεκτό το μέτρο.

Δεύτερον, η Σόφια επέβαλε υψηλή φορολογία στα κέρδη του διϋλιστηρίου της Lukoil και την πιέζει να το πουλήσει. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μονάδα της ευρύτερης περιοχής της ΝΑ Ευρώπης και σύμφωνα με βουλγαρικές πηγές της Financial Times, έχει ήδη εκφραστεί προκαταρκτικό ενδιαφέρον από υποψήφιους αγοραστές που ασφαλώς δεν μένουν αδιάφοροι από μια τόσο μεγάλη επιχειρηματική ευκαιρία που παρουσιάζεται σπάνια.

Η τρίτη πράξη ήρθε από την Κομισιόν, η οποία ξεκίνησε έρευνα για το συμβόλαιο που συνάφθηκε μεταξύ της Bulgargaz και της τουρκικής Botas με διάρκεια 13 ετών.

Η ανακοίνωση της Κομισιόν κάνει λόγο για τις συνθήκες ανταγωνισμού και την έλλειψη επαρκών όρων στο συμβόλαιο, όμως πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι στόχος είναι να διαπιστωθεί κατά πόσο η Βουλγαρία προμηθεύεται ρωσικό αέριο, το οποίο οι Τούρκοι έχουν "βαπτίσει" ως δικό τους.

Όπως επισήμανε σχετικά ο πρώην διπλωμάτης των ΗΠΑ και γνωστός για τα φιλοτουρκικά του αισθήματα, Μάθιου Μπράιζα, η Botas επρόκειτο να ολοκληρώσει συμβόλαιο προμήθειας με αμερικανικό LNG, ώστε να εφοδιάσει και τη Βουλγαρία. Την τελευταία στιγμή, όμως, άλλαξε γνώμη και προχώρησε στη συμφωνία με τη Bulgargaz.

Αναμένεται η αντίδραση της Gazprom

Η νέα αλυσίδα γεγονότων αποτελεί αρνητική εξέλιξη για τη Gazprom και τη Ρωσία, καθώς οι ποσότητες μέσω του αγωγού Turk Stream είναι από πέρυσι οι μοναδικές που κατευθύνονται προς την Ευρώπη μαζί με ορισμένες μέσω της Ουκρανίας.

Η παρούσα φάση είναι ευαίσθητη λόγω της έλευσης του χειμώνα και όπως μάθαμε πέρυσι, είναι πρόσφορη για ενέργειες που μπορούν να διαταράξουν τον ομαλό εφοδιασμό με αέριο.

Στην ακραία, αλλά υπαρκτή περίπτωση που οι Ρώσοι αποφασίσουν να κόψουν τις ποσότητες, o ευρωπαϊκός διαχειριστής ENTSO-G υπολογίζει ότι οι ευρωπαϊκές αποθήκες αερίου θα ολοκληρώσουν το χειμώνα στο 32%. Αυτό προϋποθέτει ομαλή τροφοδοσία με LNG και φυσιολογικές καιρικές συνθήκες. Επίσης, λαμβάνει υπόψη μια ολοκληρωτική παύση των ρωσικών προμηθειών μέσω αγωγών, όχι μόνο του Turk Stream. Στο σενάριο ενός ψυχρού χειμώνα δίχως ρωσικό αέριο, οι αποθήκες θα πέσουν στο 27%.

Όμως, ιδιαίτερα αισθητή θα ήταν και η επίδραση μιας τέτοιας εξέλιξης στις τιμές αερίου της Ευρώπης, οι οποίες τους τελευταίους μήνες αντιδρούν έντονα στο παραμικρό ερέθισμα. 

Η ελπίδα των καταναλωτών είναι ότι τα ζητήματα θα διευθετηθούν είτε μέσω διαπραγματεύσεων ή έστω μέσω της δικαστικής οδού, ώστε να παραμείνει ανοικτή η τροφοδοσία στο μεσοδιάστημα.