Την επανέναρξη του project των θαλασσίων αιολικών «ζυγίζει» το ΥΠΕΝ - To σενάριο ενεργοποίησης του SPV για μετρήσεις ανέμου και βυθού - Σε pause η διεθνής αγορά

 

Στη κυβέρνηση συνεχίζουν να υπάρχουν επιφυλάξεις για το συγκεκριμένο project, τόσο γιατί τα κόστη της τεχνολογίας των πλωτών αιολικών παραμένουν πολύ ψηλά και τα μοντέλα των δημοπρασιών είναι προβληματικά (άγονος ο τελευταίος διαγωνισμός στη Γερμανία, όσο και γιατί δεν θα ήθελε να αναλάβει το πολιτικό κόστος από ένα τυχόν νέο κύμα αντιδράσεων, ανάλογο του περυσινού στην Κρήτη.

 

Άλλωστε, το Εθνικό Πρόγραμμα παραμένει εδώ και εννέα μήνες «παγωμένο» στο ΥΠΕΞ, παρ’ ότι τα πάνω από 20 οικόπεδα που περιελάμβανε ο αρχικός σχεδιασμός βρίσκονται όλα εντός των 6 ναυτικών μιλίων.

 

Σύμφωνα ωστόσο με τις πληροφορίες, φαίνεται να έχει πέσει στο τραπέζι μια διαφορετική από την αρχική προσέγγιση, μακριά προφανώς από τους σχεδιασμούς, όπως είχαν ανακοινωθεί τον Οκτώβριο του 2023, στη λογική να «τρέξουν» σταδιακά μια σειρά από προαπαιτούμενα, ώστε όταν βελτιωθούν οι συνθήκες στη παγκόσμια αγορά, να είναι η χώρα έτοιμη να προχωρήσει σε διαγωνισμούς.

 

 

Στη πραγματικότητα, αυτό που βρίσκεται σύμφωνα με πληροφορίες στο τραπέζι είναι να ανακοινωθεί καταρχήν το Εθνικό Πρόγραμμα με τις δυνητικές περιοχές που θα φιλοξενήσουν τα offshore αιολικά, (και κατ’ επέκταση να εκδοθεί η σχετική ΚΥΑ), προκειμένου ο κάθε ενδιαφερόμενος να μάθει επιτέλους σε ποια σημεία των ελληνικών θαλασσών μπορεί να επενδύσει, χωρίς ωστόσο αυτό να δεσμεύει χρονικά το κράτος ως προς το πότε θα προκηρύξει τον πρώτο διαγωνισμό.

 

Σε αυτή τη λογική, της προεργασίας, και χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη κάποια απόφαση, κινείται και η σκέψη παράλληλα με την ανακοίνωση του Εθνικού Προγράμματος με τις προτεινόμενες περιοχές, να ξεκινήσουν από το όχημα ειδικού σκοπού (SPV) που έχει αναλάβει να συστήσει η ΕΔΕΥΕΠ, οι ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες, οι οποίες θα δείξουν ποιές είναι οι πιο ελκυστικές περιοχές της χώρας να φιλοξενήσουν offshore αιολικά.

 

Το μοντέλο αυτό του κεντρικού σχεδιασμού, δηλαδή της διενέργειας από ένα κρατικό φορέα των απαραίτητων ερευνών στις ελληνικές θάλασσες, είχε επιλέγει πριν από μια διετία, προκειμένου να μετριαστεί το «ρίσκο» για τους επενδυτές (καθώς θα πάρουν έτοιμα τα δεδομένα στα χέρια τους) και να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες, ωστόσο η καθυστέρηση στην έγκριση του τελικού προγράμματος «πάγωσε» κάθε σχετική διαδικασία.

 

Στο σενάριο που το ΥΠΕΝ ανάψει το πράσινο φως στα παραπάνω, που ξεκινήσει εντός των επόμενων μηνών η ενεργοποίηση του SPV και αυτό προκηρύξει άμεσα διαγωνισμούς για την ανάθεση των ανεμολογικών και βυθομετρικών μελετών, οι ανάδοχες εταιρείες θα μπορούσαν να συγκεντρώσουν τα πρώτα στοιχεία μέσα στο 2027. Και κατ΄επέκταση να έχουν χρόνο οι ενδιαφερόμενοι να τα αξιολογήσουν ενόψει του πρώτου tender για θαλάσσια αιολικό πάρκα που έτσι όπως εξελίσσονται τα πράγματα δεν θα πρέπει να αναμένεται παρά σε 2,5- 3 χρόνια από σήμερα.

 

Στις συζητήσεις που έχουν γίνει η κρίση και η υπερθέρμανση της αγοράς των θαλάσσιων αιολικών, εκλαμβάνεται ως ένα «παράθυρο ευκαιρίας» για χώρες που έχουν μείνει πίσω, όπως η Ελλάδα, ώστε να τρέξουν στο μεσοδιάστημα - μέχρι να ξαναπάρει τα πάνω του ο κλάδος- μια σειρά από προπαρασκευαστικές κινήσεις.

 

Στο μεταξύ τα σύννεφα πάνω από την παγκόσμια αγορά των offshore πυκνώνουν συνεχώς, μετά και τα αλλεπάλληλα χτυπήματα της κυβέρνησης Τραμπ στα επενδυτικά σχέδια θαλάσσιων αιολικών στις ΗΠΑ που προκαλούν αρνητικές επιπτώσεις σε διεθνές επίπεδο, καθώς πλήττουν ευρωπαικές εταιρείες, όπως η δανέζικη Orsted.

 

Τα θαλάσσια αιολικά πάρκα βρίσκονται «υπό διωγμό» στις ΗΠΑ, με τον αμερικανό υπ. Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ να ξεκαθαρίζει τη περασμένη Τετάρτη από το Μιλάνο στο συνέδριο της Gastech, ότι «υπό αυτή τη διακυβέρνηση, τα offshore δεν έχουν μέλλον στις ΗΠΑ ως πηγή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας», προσθέτοντας ότι πέντε projects εξετάζονται σε βάθος, χωρίς να τα κατονομάσει.

 

Την ίδια στιγμή προβλήματα εντοπίζονται και στην Ευρώπη, λόγω της σημαντικής αύξησης του κόστους, που συνεπάγεται την ανάγκη για όλο και μεγαλύτερες επιδοτήσεις από τις κυβερνήσεις, προκειμένου να καταστεί ανταγωνιστική η συγκεκριμένη τεχνολογία.

 

Το τελευταίο κακό νέο ήρθε από τη Γερμανία και τον άγονο διαγωνισμό που έγινε τον Αύγουστο για δύο παραχωρήσεις στη Βόρεια Θάλασσα, όπου δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά λόγω της ανυπαρξίας επιδοτήσεων, με τους επενδυτές να γίνονται όλο και πιο επιφυλακτικοί, όπως ανέφερε τότε σε ανακοίνωση της η Wind Europe, ως προς την ανάληψη offshore πάρκων μηδενικών ενισχύσεων εν μέσω αυξανόμενου κόστους και προβλημάτων στην αλυσίδα εφοδιασμού.

 

Το μήνυμα της WindEurope ήταν πως το γερμανικό μοντέλο δημοπρασιών δεν μπορεί να στηρίζεται άλλο σε αρνητικές προσφορές, πρέπει να αλλάξει και να εισάγει, όπως κάνουν ήδη άλλες χώρες, τις «Συμβάσεις επί Διαφοράς» (CfDs) ως μηχανισμό σταθεροποίησης εσόδων για την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών. Στη κατεύθυνση αυτή, η Δανία, αναγκάστηκε να αλλάξει το πλαίσιο δημοπρασιών της σε CfDs, αφού η προσφορά της για υπεράκτια αιολική ενέργεια ισχύος 3 GW με αρνητικές προσφορές δεν προσέλκυσε καμία προσφορά τον περασμένο Δεκέμβριο.

 

Τα κακά βέβαια μαντάτα από τις διεθνείς αγορές έχουν και μια δεύτερη ανάγνωση στη περίπτωση της Ελλάδας. Αναδεικνύουν πόσο πολύτιμο χρόνο χάσαμε, καθώς αν είχαμε κινηθεί νωρίτερα (ο νόμος για τα θαλάσσια αιολικά ψηφίστηκε το 2022, θα είχαν ήδη δρομολογηθεί οι πρώτοι διαγωνισμοί, και η χώρα θα είχε προλάβει να αποφύγει την «υπερθέρμανση» της αγοράς, δίχως να πέσει πάνω στη σημερινή αρνητική συγκυρία που αναγκάζει σε αναθεώρηση επιλογών σε παγκόσμιο επίπεδο.