Τελευταίο «καμπανάκι» από ΑΔΜΗΕ για συμμόρφωση παραγωγών ΑΠΕ και ΦοΣΕ για τον έλεγχο των πάρκων – Από Άνοιξη κυρώσεις στους «απείθαρχους» - Κύκλος συναντήσεων με τους ΦοΣΕ

Μέτρα για την καλύτερη και πληρέστερη παρακολούθηση της διαχείρισης της παραγόμενης «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας από τα χαρτοφυλάκια των ΦοΣΕ σχεδιάζει, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, ο ΑΔΜΗΕ σε μια προσπάθεια να απομειώσει στο ελάχιστο δυνατό τις «εκπλήξεις» για το δίκτυο και οι οποίες δύναται να προκύψουν από απότομες αυξομειώσεις της παραγωγής.

Ειδικότερα, το θέμα τελεί υπό διαβούλευση από την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων με τον ΑΔΜΗΕ να έχει καταθέσει σχετική εισήγηση με τίτλο «Μέτρα για την διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας του Συστήματος από κινδύνους που προκύπτουν από ενέργειες Παραγωγών και ΦοΣΕ ΑΠΕ».

Αν και το ζήτημα δεν αφορά μονάχα τους ΦοΣΕ, εντούτοις εκεί εντοπίζεται αφενός γιατί εκπροσωπούν το σύνολο σχεδόν της παραγικής ισχύος με επιμέρους περιπτώσεις να διαλέγουν «κατά μόνας» συμμετοχή στην αγορά και αφετέρου γιατί το μέγεθος των σχετικών χαρτοφυλακίων είναι τέτοιο που τυχόν απότομες αλλαγές δύναται να επηρεάσουν συνολικότερα την ευστάθεια στου δικτύου.

Σε αυτή την κατεύθυνση και με «μπούσουλα» την εισήγηση που κατατέθηκε στη ΡΑΑΕΥ, ο ΑΔΜΗΕ σχεδιάζει, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, ένα κύκλο συναντήσεων με το σύνολο των ΦοΣΕ προκειμένου να διαπιστώσει σε ποιο βαθμό συμμορφώνονται με την ανάγκη να ελέγχουν απόλυτα και οριζόντια το σύνολο του χαρτοφυλακίου τους ανά πάσα ώρα και στιγμή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω θέμα τα απότομα «ramp up» και «ramp down» στα χαρτοφυλάκια των ΦοΣΕ που ενδέχεται να επιφέρει, στην καθοδική κίνηση, ξαφνική απώλεια ισχύος στο σύστημα, δεν είναι καινούργιο με τον Διαχειριστή να έχει ήδη προβεί σε συστάσεις προς τους Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης να διατηρούν σταθερή επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου και να ενημερώνουν για τα διάφορα σενάρια παραγωγής που καταρτίζουν.

Η κατάσταση, όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, βαίνει βελτιούμενη σε σχέση με μερικούς μήνες πριν, ωστόσο παραμένουν πράγματα να γίνουν προκειμένου να αποσοβηθεί περαιτέρω ο κίνδυνος αναταράξεων στο δίκτυο. Το πρώτο και κύριο ζήτημα για τον Διαχειριστή, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές και αναλύεται στην εισήγηση προς την ΡΑΑΕΥ, είναι η ανάγκη ολοκλήρωσης της διαδικασίας για την εγκατάσταση συστημάτων τηλεελέγχου και τηλεεποπτείας σε όλα τα πάρκα καθώς και η αποκατάσταση της επικοινωνίας των πάρκων με τους ΦοΣΕ.

Το κομμάτι της επικοινωνίας των πάρκων με τους ΦοΣΕ, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, καταγράφει σημάδια βελτίωσης, ωστόσο απέχει ακόμη από το επιθυμητό επίπεδο, ειδικά όταν πρόκειται για μικρά χαρτοφυλάκια ΦοΣΕ. Υπό αυτό το πρίσμα, οι επικείμενες συναντήσεις του Διαχειριστή με τους ΦοΣΕ σκοπό έχουν να καταγράψουν το «state of art» που έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής, ξεκαθαρίζοντας την ίδια στιγμή τα επόμενα βήματα που θα πρέπει να γίνουν μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα υπό την «απειλή» ότι μετά θα υπάρξουν συγκεκριμένες κυρώσεις.

Από την πλευρά του, ο Διαχειριστής, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, αναγνωρίζοντας ότι έχει πλέον μεσολαβήσει επαρκές διάστημα για την συμμόρφωση ΦοΣΕ και παραγωγών, θέλει να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες προκειμένου να κλείσει το «κεφάλαιο» παρακολούθησης μέχρι την άνοιξη, όταν και αναμένεται εκ νέου κορύφωση περικοπών πράσινης ηλεκτροπαραγωγής και συνθήκες εν δυνάμει απειλητικές για την ισορροπία του ηλεκτρικού συστήματος.

Με άλλα λόγια, η προσέγγιση του Διαχειριστή προσανατολίζεται στον διαμοιρασμό των «βαρών» από την διαχείριση της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής και στους ΦοΣΕ που με την σειρά τους θα εισέρχονται στην balancing market για να διορθώνουν τις θέσεις τους, παραμένοντας σταθερά προσανατολισμένοι στην τήρηση των ημερήσιων προγραμμάτων αγοράς.

Επιπρόσθετα, στα πλαίσια της εισήγησης, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει να υπάρξει ειδική μέριμνα για τους παραγωγούς ΑΠΕ που «επιλέγουν» να μην συμμορφωθούν και καταλήγουν να εκπροσωπούνται από τον ΔΑΠΕΕΠ ως ΦοΣΕΤεΚ προκειμένου να αποφύγουν τον έλεγχο των Σταθμών τους. Για τις περιπτώσεις αυτές, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει ο ρόλος του τελευταίου καταφυγίου να ανατεθεί με διαγωνισμό σε ΦοΣΕ ΑΠΕ που έχει την δυνατότητα να αναλάβει το σύνολο των υποχρεώσεων που προβλέπονται, κατά το πρότυπο της διαδικασίας που ακολουθείται για τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου.  

Το δυνητικό πρόβλημα με τα λόγια του ΑΔΜΗΕ

Οι απότομες μεταβολές στα προγράμματα λειτουργίας των οντοτήτων, συχνά καθοδηγούμενες από διακυμάνσεις στις τιμές των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, ενδέχεται να προκαλέσουν σημαντικές ανισορροπίες σε πολύ μικρά χρονικά διαστήματα, προκαλώντας κινδύνους για την ασφάλεια λειτουργίας του Συστήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το συμβάν της 28^ης Απριλίου 2025 στο ισπανικό Ηλεκτρικό Σύστημα, όπου, σύμφωνα με την επίσημη έκθεση του σχετικού Διαχειριστή (REE) για το συμβάν, οι απότομες μεταβολές παραγωγής από μονάδες ΑΠΕ, και ειδικότερα από φωτοβολταϊκά πάρκα, αποτέλεσαν κρίσιμο παράγοντα στην κατάρρευση του Ισπανικού Ηπειρωτικού Συστήματος. Καταλήγοντας, η έκθεση προτείνει, μεταξύ άλλων, να καθοριστεί χρόνος ρύθμισης γραμμικής μεταβολής (ramp time) ίσος με δέκα (10) λεπτά για κάθε μεταβολή του προγράμματος λειτουργίας και να αναβαθμιστούν οι μονάδες ΑΠΕ παλαιότερης τεχνολογίας ώστε να ακολουθούν ελεγχόμενο προφίλ ρύθμισης (ramp profile), αποφεύγοντας απότομες μεταβολές εντός δευτερολέπτων.