ΤΑΙΠΕΔ: Απόφαση «δαχτυλίδι» για το ειδύλλιο της Gazprom με τη ΔΕΠΑ

«Είτε η Gazprom θα κοπεί σε αυτή τη φάση, κατά την οποία εξετάζονται τα business plan, είτε θα πάρει τη ΔΕΠΑ». Στη φράση αυτή, στελέχους της αγοράς που γνωρίζει καλά τα διαλαμβανόμενα σε σχέση με το διαγωνισμό για την πώληση της εταιρείας αερίου, συμπυκνώνεται το διακύβευμα της αυριανής απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΑΙΠΕΔ που θα κρίνει, καλώς εχόντων των πραγμάτων, το ποιοι από τους ενδιαφερόμενους ομίλους θα περάσουν στην επόμενη φάση.

Τον έλεγχο της ΔΕΠΑ από την Gazprom, την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Ρωσίας και βασικό προμηθευτή της χώρας μας, έχουν λόγους να απεύχονται τόσο οι υπερατλαντικοί σύμμαχοι όσο και οι Ευρωπαίοι εταίροι, κυρίως επειδή δένει μια ευρωπαϊκή χώρα ακόμα στενότερα στο ενεργειακό άρμα της Ρωσίας. Παρ’ όλα αυτά, όπως παραδέχονται αρμόδια στελέχη, χωρίς τη συμμετοχή της Gazprom στην πραγματικότητα δεν υφίσταται διαγωνισμός, πράγμα που γίνεται φανερό αν εξετάσει κανείς τις εταιρείες που κατέθεσαν μη δεσμευτικές προσφορές.

Αν δηλαδή για κάποιο λόγο βγει από το παιχνίδι η Gazprom, τότε η ΔΕΠΑ δεν ιδιωτικοποιείται. Κάτι τέτοιο θα ήταν ιδιαίτερα αρνητικό για τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η χώρα, αλλά και για την αποτελεσματικότητα τόσο της κυβέρνησης όσο και του ΤΑΙΠΕΔ.

«Το πλαίσιο, τη στρατηγική, τα θέτει η κυβέρνηση και είναι ήδη γνωστά. Εμείς διεξάγουμε έναν πλειοδοτικό διαγωνισμό που σημαίνει ότι, μετά την εξέταση του business plan, το μόνο κριτήριο που απομένει είναι το ύψος του τιμήματος», υποστηρίζουν κύκλοι του ΤΑΙΠΕΔ.

Τον δρόμο για τη διασκέδαση πιθανών προβλημάτων ανοίγει, επιπλέον, η συμφωνία μεταξύ ΔΕΠΑ και Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την οποία η προς ιδιωτικοποίηση εταιρεία  ανέλαβε ουσιαστικές δεσμεύσεις για ριζικές αλλαγές στην αγορά. Το νέο τοπίο που δημιουργείται (απολύτως απελευθερωμένη αγορά, πρωταγωνιστικός αλλά όχι μονοπωλιακός ρόλος για τη ΔΕΠΑ εντός αυτής, σύστημα μεταφοράς ανοιχτό σε τρίτους προμηθευτές) διευκολύνει την πώληση της ΔΕΠΑ χωρίς «βαρίδια», αλλά -το κυριότερο ίσως- και χωρίς να μπορούν πλέον να εγερθούν ζητήματα σε σχέση με τη διεκδίκηση της εταιρείας από την Gazprom. Κι αυτό διότι αποδυναμώνεται το επιχείρημα για μονοπώληση της αγοράς φυσικού αερίου από τον βασικό προμηθευτή της χώρας, στην περίπτωση που η Gazprom πλειοδοτήσει στον διαγωνισμό για την πώληση της ΔΕΠΑ.

Διττός στόχος

Όλοι όσοι ασχολούνται με τα θέματα του διαγωνισμού προεξοφλούν ότι Gazprom θα πλειοδοτήσει, και μάλιστα με διαφορά. Κι αυτό καθώς φαίνεται ότι έχει διττό στόχο:

Πρώτον, να «δέσει» την ελληνική αγορά αερίου (η οποία βεβαίως δεν θεωρείται μεγάλη για τα ρωσικά δεδομένα), τακτική που ακολουθεί συνολικά στην Ευρώπη, προσπαθώντας να συμβολαιοποιήσει ποσότητες με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. «Η Gazprom “βλέπει” τζίρο 50 δισ. δολ. στην Ελλάδα τα επόμενα 30 χρόνια. Δεν περιμένει, λοιπόν, να κερδίσει από την εμπορική λειτουργία της ΔΕΠΑ, αλλά από την πώληση στην Ελλάδα του δικού της αερίου», δηλώνει στο energypress έμπειρο στέλεχος της αγοράς, εξηγώντας έτσι γιατί η Gazprom έχει τη δυνατότητα να υπερθεματίσει στο τίμημα, πράγμα που δεν μπορούν να κάνουν οι άλλοι διεκδικητές.

Ο δεύτερος στόχος της Gazprom είναι να μπει, με πρώτο σταθμό τη ΔΕΠΑ, στην ελληνική ενεργειακή αγορά και να αποκτήσει στρατηγικού τύπου δεσμούς με την Ελλάδα. Άλλος σταθμός αυτής της ρωσικής καθόδου είναι η διεκδίκηση των ΕΛΠΕ, σε συνάρτηση προφανώς με τα νέα δεδομένα που δημιουργεί η ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (προς το παρόν στην Κύπρο και το Ισραήλ) και την προοπτική δημιουργίας σε αυτή τη γωνιά του πλανήτη μιας νέας πηγής ενεργειακής τροφοδοσίας. Πριν από λίγες ημέρες οι επικεφαλής της Gazprom δήλωσαν σε παρουσίαση που έκαναν στη Μόσχα, στην οποία παραβρέθηκε το energypress, ότι το «ελληνικού ενδιαφέροντος» νότιο τμήμα του αγωγού αερίου South Stream δεν βρίσκεται πλέον στις προθέσεις τους. Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι Ρώσοι διαμηνύουν με αυτόν τον τρόπο ότι βλέπουν στρατηγικά και συνολικά τη σχέση τους με την Ελλάδα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα προχωρούσαν στην κατασκευή ενός τέτοιου αγωγού, παρά μόνον εάν κάτι τέτοιο συνδυαζόταν με μια ευρύτερη συνεργασία των δύο χωρών. Έτσι άλλωστε δημιουργήθηκε η ιδέα αυτού του αγωγού: Ως «αντίδωρο» στις καλές σχέσεις της χώρας με τη Ρωσία επί πρωθυπουργίας Κώστα Καραμανλή.

Συγχώνευση ΔΕΠΑ - Προμηθέας

Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί, τέλος, στις πληροφορίες που θέλουν την Gazprom, εάν κερδίσει τον διαγωνισμό της ΔΕΠΑ, να τη συγχωνεύσει με την Promitheas Gaz, την κοινή εταιρεία που έχουν οι Ρώσοι στην Ελλάδα με τον όμιλο Κοπελούζου, η οποία έχει από το καταστατικό της τα δικαιώματα του ρωσικού αερίου στην Ελλάδα μετά το 2016 . Εάν δεν αποκτήσει τη ΔΕΠΑ, η Gazprom έχει τη δυνατότητα να δραστηριοποιηθεί στην εμπορία (του δικού της κατά πρώτον) αερίου στην Ελλάδα, μέσω της Promitheas Gaz.

Ούτως ή άλλως, το ρωσικό αέριο αποτελεί καταλυτικό παράγοντα για την αποτίμηση της ίδιας της ΔΕΠΑ. Και τούτο διότι η προμήθεια αερίου στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη σύμβαση που έχει η εταιρεία με τη Gazprom, η οποία ωστόσο λήγει το 2016. Παρά τις προσπάθειες της ελληνικής πλευράς, οι Ρώσοι δεν έχουν ακόμα ανανεώσει το συμβόλαιο, αξιοποιώντας προφανώς και αυτό το διαπραγματευτικό ατού στη διαδικασία διεκδίκησης.