Entso-e για την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού δικτύου: Ρυθμιστικό πλαίσιο, χρηματοδοτικά εργαλεία και ταρίφες τα κρίσιμα ζητήματα της ενεργειακής μετάβασης

Σε σειρά συστάσεων αναφορικά με την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δικτύων, σε ότι αφορά την πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τα ρυθμιστικά πλαίσια για τις επενδύσεις και τις ταρίφες, προχώρησε ο Entso-e.

Όπως αναφέρει μεταξύ άλλων σε γνωμοδότησή του, τα δίκτυα μεταφοράς είναι απαραίτητα για την ευημερία της κοινωνίας. “Παρέχοντας πρόσβαση, ασφάλεια εφοδιασμού και πρόσβαση στην αγορά με εύλογο κόστος για τους χρήστες, τα δίκτυα μεταφοράς αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο για την ανάπτυξη της ευημερίας και τη μετάβαση σε βιώσιμη ενέργεια”.

Κρίσιμες οι επενδύσεις στο δίκτυο για την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της ΕΕ

Σύμφωνα με τα όσα σημειώνει ο Entso-e, οι έγκαιρες επενδύσεις στις υποδομές του δικτύου θα δημιουργήσουν αξία για την κοινωνία και θα εξοικονομήσουν χρήματα μακροπρόθεσμα. Μολονότι οι προγραμματισμένες επενδύσεις, ενδέχεται να αυξάνουν βραχυπρόθεσμα τα τέλη δικτύου, εντούτοις ο περιορισμός αυτών των έργων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερα κόστη μελλοντικά, καθώς και να έχει μακροπρόθεσμα αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές.

Ειδικότερα, απαιτείται να ξεπεραστούν οι καθυστερήσεις, που οφείλονται εν μέρει σε υπερβολικά κοντόφθαλμες ρυθμίσεις ή χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης. Επιπλέον, ενδεχόμενες περικοπές ή αναβολή στη συντήρηση των υποδομών, δύνανται να μειώσουν την ποιότητα των υπηρεσιών και να δημιουργήσουν ανάγκη για ακόμα μεγαλύτερες επενδύσεις.

Ταυτόχρονα, επισημαίνεται πως, οι επενδύσεις στο δίκτυο συμβάλλουν στη συνολική μείωση των τιμών στους λογαριασμούς των καταναλωτών.

Σημαντικά οφέλη για την ευρωπαϊκή κοινωνία

Μεταξύ άλλων, τονίζεται ότι η ανάπτυξη των δικτύων θα συμβάλλει στην επίτευξη των ενεργειακών και κλιματικών στόχων της ΕΕ, με τις υποδομές να επιτελούν κρίσιμο ρόλο στην μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές.

Οι διαχειριστές σχεδιάζουν να επενδύσουν σχεδόν 834 δισ. ευρώ έως το 2050, αντιμετωπίζοντας τόσο τις υφιστάμενες καθυστερήσεις, όσο και την ανάγκη επέκτασής του.

Αξίζει να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με το δεκαετές TYNDP 2024, κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στο δίκτυο, μεταφράζεται σε εξοικονόμηση 2 ευρώ στο κόστος συστήματος έως το 2040.

Προσαρμογή ρυθμιστικών πλαισίων για προσέλκυση κεφαλαίων

Όπως υπογραμμίζει επίσης ο Ευρωπαϊκός Διαχειριστής, τα ρυθμιστικά πλαίσια θα πρέπει να αξιολογηθούν και να προσαρμοστούν προκειμένου να προσελκύσουν τα απαραίτητα κεφάλαια για επενδύσεις.

Η ανεπαρκής κάλυψη του κόστους κεφαλαίου και η έλλειψη κατάλληλης απόδοσης των επενδύσεων, επιδρούν αρνητικά στην ικανότητα των TSOs να χρηματοδοτούν τις αναγκαίες επενδύσεις.

Σύμφωνα με τον Entso-e, οι ανταγωνιστικές αμοιβές μέσω απόδοσης ιδίων κεφαλαίων ή WACC αποτελούν το κλειδί για την προσέλκυση επενδυτών και τη διατήρηση του κόστους κεφαλαίου σε χαμηλά επίπεδα.

Αναγκαίες οι κρατικές ενισχύσεις για την προσέλκυση επενδύσεων

Ταυτόχρονα, αναγνωρίζεται ο ρόλος των κρατικών ενισχύσεων και εγγυήσεων, στην προσέλκυση περισσότερων επενδυτών, διασφαλίζοντας μακροπρόθεσμη χρηματοδοτική σταθερότητα για τους Διαχειριστές

Οι εγγυήσεις από κρατικούς φορείς, τράπεζες, αλλά και την ΕΤΕπ, περιορίζουν τα ρίσκα, μειώνοντας το κόστος που επωμίζονται οι χρήστες.

Πρόσβαση σε εργαλεία χρηματοδότησης της ΕΕ

Περαιτέρω, οι Διαχειριστές θα πρέπει να έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ, χωρίς να περιορίζεται η οικονομική τους ευελιξία. “Ο περιορισμένος όγκος επιδοτήσεων της ΕΕ και ο ανταγωνισμός με άλλους φορείς περιορίζει σημαντικά την ικανότητα των Διαχειριστών να έχουν πρόσβαση σε επαρκή κοινοτική χρηματοδότηση”, εντοπίζεται.

Για τον λόγο αυτό, οι επιδοτήσεις θα πρέπει να καλύπτουν κατά προτεραιότητα το μερίδιο του οφέλους που δεν μπορεί εύκολα να αποδοθεί, για κάθε συγκεκριμένη χώρα και να δίνουν προτεραιότητα στη χρηματοδότηση από το CEF.

Διαφανείς κανόνες για τις ταρίφες, προς όφελος χρηστών και Διαχειριστών

Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη για διαφανείς και σταθερούς κανόνες για τις ταρίφες, ώστε να παραμένουν σε επίπεδα προσιτά για τους χρήστες του δικτύου.

Με τον τρόπο αυτό, οι χρήστες θα είναι σε θέση να προβλέπουν τα κόστη μεταφοράς πριν συνδεθούν στο δίκτυο. Από την άλλη, τα τέλη θα πρέπει να καθορίζονται σε επίπεδα τέτοια, ώστε οι Διαχειριστές να μπορούν να ανακτούν τα έσοδά τους.

Σημειώνεται μάλιστα ότι, ο Entso-e είναι αντίθετος με την θέσπιση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταρίφας στα δίκτυα, καθώς τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικές ανάγκες και κάτι τέτοιο θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην αύξηση του κόστους.