Συνεχείς οι εισαγωγές στο φυσικό αέριο, αλλά και τρεις αστάθμητοι παράγοντες για την επάρκεια - Έκτακτη σύσκεψη υπό τον Σκρέκα τη Δευτέρα

Ένας είναι ο φόβος των αρμοδίων για την επάρκεια ηλεκτρικού ρεύματος στο δύσκολο φετινό χειμώνα. Μια τυχόν "τέλεια καταιγίδα". Αν δεν συμβεί ο απόλυτος συγχρονισμός αρνητικών εξελίξεων, δεν θα υπάρξει πρόβλημα, παρότι απαιτείται επαγρύπνηση. Την εικόνα αυτή μεταφέρουν αρμόδιες πηγές, ενόψει της σύσκεψης για την ενεργειακή επάρκεια που έχει συγκαλέσει τη Δευτέρα ο Κώστας Σκρέκας, με τη συμμετοχή των διαχειριστών (ΑΔΜΗΕ και ΔΕΣΦΑ) της ΡΑΕ κ.λπ.

Με τον όρο "τέλεια καταιγίδα" υπονοείται το να βιώσουμε πολλά δυσμενή γεγονότα μαζί. Δηλαδή έναν εξαιρετικά βαρύ χειμώνα που θα εκτινάξει τη ζήτηση στην γειτονιά μας, σε συνδυασμό με προβλήματα στις μονάδες λιγνίτη, αβέβαιη συμμετοχή των ΑΠΕ λόγω καιρικών συνθηκών, μικρή ευχέρεια σε εισαγωγές και ενώ τα υδροηλεκτρικά θα παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. 

Η αλήθεια είναι ότι τα δεδομένα δεν προσφέρονται για εφησυχασμό. Στο πρώτο και κύριο ερώτημα, κατά πόσο υπάρχει επάρκεια σε φυσικό αέριο, η απάντηση είναι ότι οι μονάδες δεν έχουν κανένα πρόβλημα, καθώς οι εισαγωγές είναι ικανοποιητικές. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι αυτές γίνονται ολοένα και πολύ ακριβές. Προϋπόθεση για να πάνε όλα καλά, η χώρα να συνεχίσει να προμηθεύεται ομαλά από τα βόρεια σημεία εισόδου του συστήματος και να πραγματοποιείται ένας σωστός προγραμματισμός αφίξεων φορτίων LNG.

Ο λιγνίτης

Όσον αφορά τις μονάδες λιγνίτη, δουλεύουν με τα γνωστά προβλήματα. Στο ακραίο σενάριο ζήτησης, θα πρέπει να είναι ταυτόχρονα όλες διαθέσιμες όχι μόνο από πλευράς συντήρησης και βλαβών αλλά και διαθεσιμότητας καυσίμου. Ταινιόδρομοι, εκσκαφείς και άλλα μηχανήματα της ΔΕΗ, που είχαν παροπλιστεί εδώ και μήνες στο πλαίσιο του προγράμματος απολιγνιτοποίησης, έχουν επισκευαστεί και έχουν βάλει μπροστά για την επαναλειτουργία των ορυχείων.

Σε κάθε όμως περίπτωση τα προγράμματα συντήρησης δεν είναι τόσο εκτεταμένα όσο στο παρελθόν. Λογικό, όταν ο τελευταίος υφιστάμενος σταθμός πρόκειται να «σβήσει» στα τέλη του 2023. Τη περίοδο μάλιστα του καλοκαιρινού καύσωνα ο προγραμματισμός της ΔΕΗ ανατράπηκε, καθώς για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης σε ρεύμα, χρειάστηκε να καταναλωθούν μεγαλύτερες ποσότητες καυσίμου από όσες σχεδιάζονταν. Αυτός είναι και ο λόγος που από τον Σεπτέμβριο και μετά η λειτουργία των μονάδων παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Στόχος, να διασφαλιστεί ότι θα υπάρξουν επαρκείς ποσότητες καυσίμου (και οι μονάδες θα είναι διαθέσιμες για αυξημένη παραγωγή) όταν θα πέσουν οι θερμοκρασίες και θα αυξηθεί ξανά η ζήτηση. Στην περίπτωση της Μελίτης, η τροφοδοσία με καύσιμο της «βάζει κόφτη», (προβλήματα με το ιδιωτικό ορυχείο της Αχλάδας, καθυστερήσεις στις απαραίτητες απαλλοτριώσεις, ανάγκη εισαγωγών από το εξωτερικό, καθώς το τοπικό καύσιμο έχει μικρή θερμογόνο δύναμη). Ανάλογα ζητήματα αντιμετωπίζει και η Μεγαλόπολη 4, , ενώ η έλλειψη συστήματος αποθείωσης είναι ο λόγος που έχουν μείνει καιρό εκτός αγοράς οι μονάδες 1 και 2 του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, ώστε οι περιορισμένες ώρες λειτουργίες τους (με βάση την περιβαλλοντική νομοθεσία) να επιστρατευτούν στην «καρδιά» του χειμώνα. 

Τρεις αστάθμητοι παράγοντες

Οι τρεις αστάθμητοι παράγοντες στην μάχη για ενεργειακή επάρκεια λέγονται νερά, ΑΠΕ, εισαγωγές. Οι δύο πρώτοι συναρτώνται με τον καιρό που θα κάνει. Ειδικά τα νερά εξακολουθούν να παραμένουν περιορισμένα, με τη πλήρωση των ταμιευτήρων σε χαμηλά επίπεδα.

Ο τρίτος παράγοντας συναρτάται από το πως θα εξελιχθούν οι χονδρεμπορικές τιμές στη χώρα μας σε σχέση με εκείνες στις γειτονικές αγορές. Αν είμαστε ακριβοί θα έχουμε εισαγωγές. Αν είμαστε όμως φθηνοί θα έχουμε εξαγωγές.

Σημειωτέον ότι τον Οκτώβριο ο ΑΔΜΗΕ είχε κληθεί να υποβάλει στην ΡΑΕ μελέτη για την επάρκεια του συστήματος. Σε αυτήν υπολογίζονταν ότι το μέγιστο φορτίο θα φτάσει σε 8,8-9,5 GW κατά τους τρεις δύσκολους μήνες, Δεκέμβριο, Ιανουάριο και Φεβρουάριο. Πηγές τροφοδοσίας, το φυσικό αέριο, οι λιγνίτες, οι ΑΠΕ, τα νερά και το διασυνοριακό εμπόριο.

Η μελέτη επισήμαινε ως προϋπόθεση για να καλυφθεί η ζήτηση, να είναι διαθέσιμες όλες οι θερμικές μονάδες με τη μέγιστη ισχύ τους στο κρίσιμο διάστημα. Σημειωτέον ότι το φυσικό αέριο συμμετέχει με συνολική ισχύ 4,4 GW και οι λιγνιτικές με περίπου 2 GW. Αθροιζόμενη, αντιστοιχεί σε πάνω από το 50% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος της χώρας.

Ποιοί καλούνται να λύσουν την εξίσωση ; Φυσικό αέριο και διασυνοριακό εμπόριο. Η χωρητικότητα από τον Βορρά αντιστοιχεί σε 170.000 MWh/ημέρα και της Ρεβυθούσας σε 200.000 MWh. Αμφότερα τα σημεία εισόδου μπορούν να καλύψουν την υψηλή ζήτηση φυσικού αερίου στην ελληνική επικράτεια κατά την επερχόμενη χειμερινή περίοδο, εφόσον η προμήθεια συνεχίσει να γίνεται ομαλά. Το ίδιο ισχύει και για τη διαθεσιμότητα των εισαγωγών. Τα πράγματα θα δυσκολέψουν αν υπάρξει πολύ αυξημένη ζήτηση, εφόσον η Ευρώπη βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και με τα αποθέματα της στο ναδίρ. Τέτοια σενάρια και ακόμη πιο λεπτομερή θα εξεταστούν κατά τη σύσκεψη της Δευτέρας υπό τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συμμετοχή των ΔΕΣΦΑ, ΑΔΜΗΕ, ΡΑΕ, ΔΕΗ.