Στην γαλλική γραμμή η Ελλάδα στο Συμβ. Υπουργών: Η χονδρική τιμή να αντανακλά το κόστος του μείγματος - Μέτωπο του Νότου

(upd: 15:20) Με πρωτοβουλία της Γαλλίας, οι Υπουργοί της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Ρουμανίας, υπέβαλαν στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας κοινή πρόταση για τη μεταρρύθμιση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας. Η πρόταση που παρουσίασαν οι πέντε Υπουργοί προβλέπει αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου η τιμή που πληρώνουν οι καταναλωτές να αντανακλά το μέσο κόστος του ενεργειακού μείγματος και το μέσο κόστος παραγωγής. 

Οι πέντε χώρες προτείνουν, επίσης, να ξεκινήσει άμεσα ενδελεχής αξιολόγηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Σκοπός της αξιολόγησης είναι να ληφθούν αποφάσεις για τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να εφαρμοστούν για την προσαρμογή της αγοράς στον στόχο της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% το 2030 σε σχέση με το 1990. Σύμφωνα με την πρόταση, έως το τέλος του 2022 το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας θα λάβει υπόψη τα συμπεράσματα της αξιολόγησης, προκειμένου να καταλήξει στις βασικές μεταρρυθμίσεις που θα πρέπει να γίνουν στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πριν από το 2025.    

Στην κοινή τους πρόταση, τα πέντε κράτη μέλη ζητούν να γίνουν παρεμβάσεις για τη διόρθωση των στρεβλώσεων που παρατηρούνται και στην αγορά φυσικού αερίου. Όπως επισημαίνουν, οι υποδομές αποθήκευσης φυσικού αερίου μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και στην αντιστάθμιση ελλείψεων στην παροχή φυσικού αερίου σε ανταγωνιστικές τιμές. Επιπρόσθετα, τονίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο σύστασης ενός κεντρικού μηχανισμού για την προμήθεια φυσικού αερίου, στον οποίο θα μπορούν να συμμετάσχουν τα κράτη μέλη σε εθελοντική βάση. 

Οι Υπουργοί Ενέργειας συζήτησαν, επίσης, την αναθεώρηση των οδηγιών για την ενεργειακή αποδοτικότητα και την προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τους στόχους που προβλέπονται στη δέσμη «Fit for 55». 

Στο πρωϊνό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε:

Στην γαλλική γραμμή θα κινηθεί η ελληνική πλευρά κατά το σημερινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, συντασσόμενη με τη θέση ότι τα τιμολόγια πρέπει να αντανακλούν το μέσο κόστος παραγωγής με βάση το ενεργειακό μείγμα και όχι τη τιμή που διαμορφώνεται στα χρηματιστήρια ενέργειας. Το «μέτωπο του Νότου», όπως αποκάλυψε σε χθεσινό της τουιτ, η γαλλίδα υπουργός Οικολογικής Μετάβασης, Barbara Pompili, απαρτίζεται από 5 χώρες: Τις Γαλλία, Ισπανία, Ιταλλία, Ελλάδα και Ρουμανία και στόχο έχει να παρουσιάσει στους «27» μια κοινή πρόταση για τη μεταρρύθμιση της χονδρεμπορικής αγοράς. Στόχος της, σύμφωνα με την γαλλίδα υπουργό, η καλύτερη προστασία των καταναλωτών έναντι των υπερβολικών αυξήσεων των τιμών και η σταθερότητα προκειμένου να οδηγηθούμε στην ενεργειακή μετάβαση. 

s1.png

Κάθε πρόβλεψη για την τύχη της πρωτοβουλίας είναι παρακινδυνευμένη. Το αν θα βρει ευήκοα ώτα εξαρτάται από τις συμμαχίες που θα διαμορφωθούν, ωστόσο οι Βόρειοι, με την ασφάλεια που τους προσφέρουν οι πιο ώριμες αγορές τους, το πλουσιότερο μείγμα καυσίμου και οι πιο πολλές διασυνδέσεις, δεν δείχνουν - τουλάχιστον προς ώρας - διάθεση για μεταρρυθμίσεις. Το θετικό είναι ότι για δεύτερη φορά μέσα σε ένα μήνα, ένα μέτωπο 5 χωρών (σσ: τον Οκτώβριο στην ομάδα συμμετείχε η Τσεχία αντί της Ιταλίας) κατεβάζει πρόταση για τη συγκράτηση της ενεργειακής καταιγίδας, με επικεφαλής τη Γαλλία, η οποία από Ιανουάριο, αναλαμβάνει την ευρωπαϊκή προεδρία.

Επίσης θετικό είναι ότι η πίεση προς τις κυβερνήσεις αυξάνεται. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι υπέρογκες τιμές έχουν παγιωθεί - πάνω από 260 ευρώ στην Ελλάδα για μια ακόμη μέρα - η ενεργειακή καταιγίδα αποτυπώνεται πλέον στις τιμές των τροφίμων και ο πληθωρισμός καλπάζει, ασκώντας ισχυρές πολιτικές πιέσεις στις κυβερνήσεις, όπως δείχνουν τα προχθεσινά στοιχεία της Eurostat για το Νοέμβριο. Πληθωρισμό 9,3% η Λιθουανία είχε να δει για δεκαετίες. Το ίδιο και η Εσθονία με 8,4%, η Λετονία με 7,4%, το Βέλγιο με 7,1%, το Λουξεμβούργο με 6,3%, η Γερμανία (6%), η Ολλανδία και η Ισπανία (5,6%), η Ιταλία (4%) και η Γαλλία (3,4%).

Ακριβότερα προϊόντα στα σούπερ-μάρκετ μεταφράζονται σε αύξηση δυσαρέσκειας προς τις κυβερνήσεις, που με τη σειρά τους μεταφέρουν τις πολιτικές πιέσεις για λήψη μέτρων στις Βρυξέλλες, οι οποίες γνωρίζουν ότι θα χρειαστούν μήνες ακόμη μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα, παρ’ ότι ακόμη δεν δείχνουν διατεθειμένες για μεταρρυθμίσεις στις ενεργειακές αγορές.

Στην σημερινή συνεδρίαση αναμένεται, όπως είχε γράψει το Energypress, να παρουσιαστεί έκθεση του ACER για τις τιμές χονδρικής. Με βάση όσα έχουν μέχρι τώρα διαρρεύσει, ο ευρωπαίος ρυθμιστής αμφισβητεί την ανάγκη αλλαγών στην Οδηγία για τον τρόπο λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς, δεν βλέπει ολιγοπωλιακές δυνάμεις και χειραγώγηση και φέρεται να επιμένει ότι πρέπει να συνεχιστεί ο καθορισμός της χονδρεμπορικής τιμής από την πιο ακριβή μονάδα. Διαφορετικά, ορισμένοι παίκτες δεν θα μπορούν να ανακτήσουν πλέον το πλήρες κόστος τους και θα εκτοπιστούν.

Ρυθμιστής και Βρυξέλλες έχουν μέχρι σήμερα ένα σκοπό για τον οποίο εμμένουν ότι η αγορά δεν χρήζει μεταρρυθμίσεων. Στόχος τους να διαφυλάξουν ως κόρη οφθαλμού τη σύζευξη των αγορών και το διασυνοριακό εμπόριο, για το οποίο και δημιουργήθηκε το Target Model. Ο αντίλογος βέβαια είναι πως όταν συστάθηκε η ενιαία αγορά, οι χονδρεμπορικές τιμές βρίσκονταν στα 20-30 ευρώ, όχι στα 200 και 260 ευρω η μεγαβατώρα. Είναι αλήθεια ότι στόχος σύστασης του Target Model ήταν να ενισχυθεί το διασυνοριακό εμπόριο, ωστόσο το μάθημα από τις εξελίξεις των τελευταίων μηνών δείχνει ότι δεν μπορεί το φυσικό αέριο να αποτελεί το μοναδικό παράγοντα καθορισμού των τιμών χονδρικής. Σε μια εποχή που οι ΑΠΕ συμμετέχουν στο ενεργειακό μείγμα με 30%, η αποτύπωσή τους στο τελικό λογαριασμό είναι ανύπαρκτη, αφού ο μοναδικός παράγοντας που ορίζει τις τιμές, είναι το φυσικό αέριο, συντηρώντας ένα φαύλο κύκλο υψηλών τιμών, τον οποίο η γαλλική πρόταση επιχειρεί να σπάσει.

Στον πυρήνα της είναι τα λεγόμενα ουρανοκατέβατα κέρδη (windfall profits) από ΑΠΕ και πυρηνικά, για τα οποία εισηγείται να επιστρέφονται απευθείας στην αγορά, χωρίς να περνούν μέσω ενός διαχειριστή, όπως για παράδειγμα συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα με το ΔΑΠΕΕΠ. Στηρίζεται στην δημιουργία ενός μηχανισμού που θα μεταφέρει απευθείας στην αγορά τα υπερκέρδη των παραγωγών από τις υψηλές τιμές ενέργειας. Κατ' αυτό τον τρόπο, οι προμηθευτές θα αγοράζουν την καθαρή ενέργεια στο κόστος που έχει προσδιοριστεί από τον ρυθμιστή και όχι με βάση τη χρηματιστηριακή τιμή, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους καταναλωτές- πελάτες τους. Στην ουσία ζητά να αποσυνδεθούν τα κόστη των λογαριασμών ρεύματος από τις αυξήσεις στα κόστη των ορυκτών καυσίμων, ειδικά όταν η ενέργεια προέρχεται από πυρηνικούς σταθμούς και ΑΠΕ, προσέγγιση η οποία θα αναλυθεί σήμερα λεπτομερώς στο Συμβούλιο Υπουργών και με την οποία έχουν συνταχθεί οι Ισπανοί και εσχάτως και οι Ιταλοί.