Ανασκόπηση: Στη γραμμή εκκίνησης η λειτουργία των πρώτων μπαταριών αποθήκευσης στην Ελλάδα – Μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον για merchant, behind the meter και μπαταρίες σε επιχειρήσεις

Το 2025 αποτέλεσε σημείο καμπής για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, καθώς η αγορά πέρασε από τον σχεδιασμό και τις εξαγγελίες στην φάση της υλοποίησης των έργων με τους πρώτους επενδυτές ήδη να δηλώνουν ετοιμότητα να συνδέσουν τις πρώτες μπαταρίες στο σύστημα.  Η χρονιά σημαδεύτηκε από έντονη κινητικότητα σε όλα τα «μέτωπα» – από τα έργα που προέκυψαν μέσω διαγωνισμών και οδηγούν την “κούρσα” την αποθήκευσης, έως τα merchant projects, τις λύσεις behind the meter (δείτε εδώ και εδώ)  και τις επενδύσεις σε βιομηχανικές και εμπορικές εγκαταστάσεις - επιβεβαιώνοντας ότι η αποθήκευση αναδεικνύεται σε κρίσιμο πυλώνα του νέου ενεργειακού μοντέλου και το νέο “big thing” στην αγορά ενέργειας με ανάλογες τάσεις να καταγράφονται συνολικά στην ευρωπαϊκή αγορά. 

Στο σκέλος των έργων που προέκυψαν από τους διαγωνισμούς και φτάνουν συνολικά τα 900 MW αθροιστικής ισχύος, η διαδικασία της υλοποίησης γνώρισε σημαντικές παλινωδίες με την κυριότερη να αποτελεί την δυσκολία τήρησης των ασφυκτικών χρονικών πλαισίων βάσει των προβλέψεων του RRF. Σε αυτή την κατεύθυνση το ΥΠΕΝ αποφάσισε την παράταση των καταληκτικών ημερομηνιών για τον α και β διαγωνισμό έως και 31 Μαρτίου του 2026, αφήνοντας μέχρι και σήμερα ανοικτό “τι μέλλει γενέσθαι” με τα έργα του τρίτου διαγωνισμού. Ως γνωστόν τα ορόσημα για την ολοκλήρωση των έργων συνάδουν με τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με το τελικό deadline για την ολοκλήρωση των χρηματοδοτούμενων δράσεων τον Αύγουστο του 2026. Τα έργα του τρίτου διαγωνισμού βρέθηκαν προ μερικών μηνών να εξασφαλίζουν Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης, διαθέτοντας ελάχιστο εναπομείναντα χρόνο να ολοκληρωθούν, ιδίως αν πρόκειται για τις αρχικές προθεσμίες που είχαν οριστεί με αποτέλεσμα, η αγορά να ζητάει από το ΥΠΕΝ να αποφασίσει την παράταση της υλοποίησης των έργων μέχρι και το τέλος του RRF, το καλοκαίρι του 2026. Από την πλευρά του το ΥΠΕΝ σε μια προσπάθεια να “θωρακίσει” τα διαθέσιμα κεφάλαια του RRF προχώρησε σε μερική αναθεώρηση των δράσεων του Ταμείου Ανάκαμψης (δείτε εδώ, εδώ και εδώ) με αναπροσαρμογή του στόχου έργων αποθήκευσης στα 700 MW, με τα υπόλοιπα 200 MW να παραμένουν στη κούρσα, αναζητώντας ωστόσο και εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης σε περίπτωση που δεν κατορθώσουν να ολοκληρωθούν εντός χρονοδιαγράμματος.

Από εκεί και πέρα, η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος του ΥΠΕΝ για merchant έργα αποθήκευσης επιβεβαίωσε το υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον παρά το γεγονός ότι πρόκειται για “αχαρτογράφητα ακόμη νερά” στην ελληνική περίπτωση, γεγονός που με την σειρά του γεννά επιφυλάξεις τόσο σε τράπεζες (δείτε εδώ και εδώ) για την χρηματοδότηση των έργων όσο και στους επενδυτές ως προς την εκτίμηση των εσόδων αλλά και ως προς την υλοποίηση των έργων μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά πλαίσια. Παρόλα αυτά, το ενδιαφέρον υπήρξε μεγαλειώδες με τα αιτήματα στο σύστημα μεταφοράς να ξεπερνούν το αρχικό πλαφόν του ΥΠΕΝ (3.8 GW) κατά σχεδόν 3 φορές, φτάνοντας περί τα 10 GW και αναλόγως στο δίκτυο διανομής (όριο 900 MW) να κατατίθενται 700 αιτήματα συνολικής ισχύος περίπου 2.160 MW. 

Η σημασία της αποθήκευσης αποτυπώθηκε και σε επίπεδο συστήματος, καθώς το 2025 επιβεβαιώθηκε ότι χωρίς μπαταρίες καθίσταται ολοένα και δυσκολότερη η διαχείριση της αυξανόμενης διείσδυσης ΑΠΕ. Οι μονάδες αποθήκευσης αναγνωρίζονται ως βασικό εργαλείο περιορισμού των περικοπών, σταθεροποίησης των τιμών και βελτίωσης της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος, ιδίως σε συνθήκες που όλες οι εκτιμήσεις μιλούν για μεγέθυνση των μηδενικών, αρνητικών τιμών και των περικοπών τα επόμενα χρόνια με ότι αυτό συνεπάγεται για την βιωσιμότητα των έργων ΑΠΕ.

Ενδεικτικά, οι περικοπές αναμένεται να κορυφωθούν στις 1,85 TWh έως τα τέλη του 2025 από 899 GWh το 2024. Τα στοιχεία δείχνουν επιτάχυνση των περικοπών στο διάστημα Ιανουαρίου – Νοεμβρίου, με ιδιαίτερα αισθητές επιπτώσεις στους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που λειτουργούν με σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης διαφορικής προσαύξησης. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία έργων, η απώλεια εσόδων από τις περικοπές εκτιμάται ότι θα φτάσει το 17%, γεγονός που αναδεικνύει την αποθήκευση σε κρίσιμο εργαλείο διαχείρισης επιχειρηματικού κινδύνου.

Παράλληλα, το 2025 ανέδειξε και τις προκλήσεις χρηματοδότησης των merchant έργων αποθήκευσης, με επενδυτές, funds και τράπεζες να αναζητούν τη «χρυσή τομή» μεταξύ ρίσκου και απόδοσης. Η απουσία μακροχρόνιων συμβολαιοποιημένων εσόδων καθιστά τη χρηματοδότηση πιο σύνθετη, με τα πιστωτικά ιδρύματα να ζητούν αυξημένα ίδια κεφάλαια, σαφείς προβλέψεις για τις αγορές εξισορρόπησης και ξεκάθαρο ρυθμιστικό πλαίσιο. Η συζήτηση αυτή αναμένεται να καθορίσει τον ρυθμό ωρίμανσης των merchant έργων τα επόμενα χρόνια.

Συνολικά, το 2025 κατέγραψε την μετάβαση της αποθήκευσης από το περιθώριο στο επίκεντρο της ενεργειακής πολιτικής και της αγοράς, με τις μπαταρίες να αντιμετωπίζονται πλέον όχι ως συμπληρωματική τεχνολογία, αλλά ως αναγκαία υποδομή. Η ταχύτητα με την οποία θα αρθούν τα ρυθμιστικά και χρηματοδοτικά εμπόδια θα καθορίσει τόσο την εξέλιξη της αγοράς αποθήκευσης και την προσθήκη νέων έργων όσο και εν συνόλω την πορεία του κλάδου των ΑΠΕ τα επόμενα χρόνια ή θα δούμε φαινόμενα “κανιβαλισμού” και “υπερθέρμανσης” κατά τα πρότυπα του παρελθόντος. 

Το άρθρο περιλαμβάνεται στην ανασκόπηση του energypress με τις 10 σημαντικότερες εξελίξεις του 2025