Στα διεθνή ύδατα για την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας- Κύπρου τα ιταλικά πλοία - Τουρκικό πολεμικό παρακολουθεί τις έρευνες - Το «τάιμινγκ» ανήμερα της συνάντησης Γεραπετρίτη - Φιντάν στη Ντόχα

Τη σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου ως «crash test» για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας αναδεικνύουν οι πρώτες μετά από καιρό έρευνες για πόντιση του καλωδίου σε διεθνή ύδατα και η κίνηση της Άγκυρας να στείλει πολεμικό για να τις παρακολουθεί, παρ’ ότι αυτές διεξάγονται στο βόρειο Κρητικό Πέλαγος.

Το περιστατικό που συνέβη ανήμερα της προγραμματισμένης συνάντησης Γεραπετρίτη - Φιντάν στη Ντόχα, κατά την οποία η ελληνική πλευρά έθεσε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το θέμα, χωρίς να είναι γνωστό ποια ήταν η απάντηση, δείχνει και τις προθέσεις της γείτονος ενόψει του επόμενου κύκλου ερευνών

Σύμφωνα μάλιστα με τις πληροφορίες, η τουρκική κορβέτα ενημέρωσε μέσω ασυρμάτου το ιταλικό πλοίο ότι κάνει έρευνες σε νερά εκτός της δικαιοδοσίας του, παρ’ ότι η συγκεκριμένη περιοχή λίγο έξω από τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα βόρεια της Κρήτης, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι αποτελεί μέρος των παράνομων διεκδικήσεων του τουρκολυβικού μνημονίου.

Το πρώτο στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι έπειτα από μια πολύμηνη απραξία γύρω από το θέμα, οι εργασίες επεκτείνονται έστω και σε μικρό βαθμό, σε διεθνή ύδατα. Στο πλαίσιο αυτό, την περασμένη εβδομάδα, ο Σταθμός Ηρακλείου εξέδωσε δύο Navtex για έρευνες πόντισης του καλωδίου, μια για το πλοίο Ievoli Relume, (081/25) και μια για το NG Worker (086/25), σε περιοχές βορείως του Αγίου Νικολάου στο νομό Λασιθίου.

Είναι η πρώτη εδώ και μήνες ουσιαστική εξέλιξη ως προς το αμιγώς ερευνητικό σκέλος του καλωδίου έξω από τα χωρικά ύδατα Ελλάδας και Κύπρου.

Το δεύτερο στοιχείο αφορά την τουρκική αντίδραση. Την αποστολή κορβέτας που παρακολουθεί σύμφωνα με τις πληροφορίες σε απόσταση 10 ναυτικών μιλίων τα δύο σκάφη, παρ’ ότι η περιοχή έρευνας δεν εφάπτεται, όπως λένε οι γνωρίζοντες, με το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο και άρα δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί μέρος των τουρκικών διεκδικήσεων. Αντίστοιχα, τις κινήσεις του τουρκικού πολεμικού παρακολουθούν ελληνική φρεγάτα και πλοίο του Λιμενικού.

Το τάιμινγκ ανήμερα της συνάντησης των δύο ΥΠΕΞ

Το γεγονός ότι η παρουσία της τουρκικής κορβέτας στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος και το σήμα που εξέπεμψε στο ιταλικό πλοίο συνέπεσαν με τη προγραμματισμένη συνάντηση των δύο υπουργών Εξωτερικών στη Ντόχα δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.

Η συνάντηση Γεραπετρίτη - Φιντάν που όπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές έγινε σε «θετικό κλίμα» με αντικείμενο τις διμερείς σχέσεις, τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, καθώς και την προετοιμασία του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, για το οποίο όμως δεν έχει οριστεί ακόμη ημερομηνία, δείγμα της φάσης την οποία διέρχονται τα ελληνοτουρκικά, διεξήχθη υπό το βάρος του συγκεκριμένου περιστατικού.

Σαν κίνηση, παρ' ότι αναμενόμενη, όπως λένε πηγές με γνώση της υπόθεσης, από τη στιγμή που οι έρευνες για το καλώδιο θα έβγαιναν έξω από τα ελληνικά ύδατα, εντούτοις δείχνει τη πρόθεση της Άγκυρας να δηλώσει παρούσα σε όλο το μήκος και πλάτος των διεθνών υδάτων του Αιγαίου.

Ταυτόχρονα στέλνει ένα προειδοποιητικό μήνυμα για τις προθέσεις της, όταν και εφόσον η ελληνική έρευνα επεκταθεί, όπως και πρέπει να το κάνει, στα ανατολικά της Κάσου.

Σε περιοχές δηλαδή εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων αλλά εντός της οριοθετημένης ελληνικής ΑΟΖ με την Αίγυπτο, σημεία της οποίας επικαλύπτει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, όπου οι έρευνες διεκόπησαν τον περασμένο Ιούλιο μετά από ένα επεισόδιο 40 ωρών και την παρουσία πέντε τουρκικών πολεμικών πλοίων. Τότε, η Τουρκία είχε σπεύσει να εκδώσει δική της Navtex, υποστηρίζοντας ότι η ευθύνη έκδοσης αναγγελιών στη συγκεκριμένη ζώνη ανήκει στον σταθμό της Αττάλειας.

Το «τεστ» της Κάσου

Άπαξ και εκδοθεί η σχετική ελληνική Navtex για έρευνες ανατολικά της Κάσου, τότε θα είναι μονόδρομος για την Ελλάδα, όπως φυσικά και τώρα, να εξασφαλίσει την απρόσκοπτη διεξαγωγή των ερευνών και επί της ουσίας να προστατεύσει την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην οριοθετημένη με την Αίγυπτο ΑΟΖ της.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες στη συνάντηση Γεραπετρίτη - Φιντάν τον περασμένο Νοέμβριο, είχε συζητηθεί και η ένταση που είχε προκληθεί το καλοκαίρι  και είχε προταθεί από την ελληνική πλευρά να βρεθεί κάποια στοιχειώδης φόρμουλα συννενόησης.

Ετσι, ώστε κάθε φορά που εκδίδεται ελληνική Navtex για άσκηση ελεύθερων δραστηριοτήτων που προβλέπονται από το Διεθνές Δίκαιο (όπως η έρευνα για πόντιση καλωδίου), οι τουρκικές αρχές να μην εκδίδουν αντί-Navtex με τον ισχυρισμό ότι αφορά «τουρκική υφαλοκρηπίδα».

Αυτό που συνέβη χθες επί του πεδίου απέδειξε και στη πράξη ότι δεν έχει βρεθεί κοινός τόπος. Η τουρκική αντίδραση αναδεικνύει ξανά πόσο πολύ το γεωπολιτικό επισκιάζει, όπως έχει γράψει το Energypress όλα τα υπόλοιπα θέματα που προβάλλονται κατά καιρούς ως σημαντικά. Από τη μετοχική συμμετοχή της Κύπρου στο έργο, έως τη μεταφορά των παγίων στην εταιρεία του Great Sea Interconnector και τη τροποποίηση της συμφωνίας παραχώρησης.

Τα παραπάνω συμβαίνουν σε μια συγκυρία όπου η στάση Τραμπ ως προς τα ελληνοτουρκικά παραμένει «γρίφος», η κυβέρνηση εστιάζει στο να διατηρηθούν τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο, ακόμη και αν δεν υπάρξει πρόοδος στα μεγάλα θέματα (υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ) και ενώ ημερομηνία για την επικείμενη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν στην Άγκυρα, δεν έχει ακόμη κλείσει.

Η σύγκληση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας, που επρόκειτο να διεξαχθεί στις αρχές του έτους, μετατίθεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες, τουλάχιστον για τα τέλη Μαρτίου.