Σκυλακάκης: Η κλιματική πολιτική της Ευρώπης χρήζει σοβαρών βελτιώσεων – Τα 7 προγράμματα του ΥΠΕΝ, ο «οδικός χάρτης» της χώρας στην εξοικονόμηση ενέργειας

Την ανάγκη προσαρμογών και βελτιώσεων στην κλιματική πολιτική της Ευρώπης προκειμένου αυτή να καταστεί πιο αποτελεσματική και αποδοτική υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυκαλακάκης, μιλώντας στην σημερινή ημερίδα του ΥΠΕΝ με θέμα την παρουσίαση των 7 προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης που βρίσκονται σε εξέλιξη (Δείτε αναλυτικά στα συνοδευτικά αρχεία). 

Τα προγράμματα είναι τα εξής:

• Εξοικονομώ 2025
• Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα
• Συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις
• Προώθηση ενεργειακής απόδοσης στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης
• Πρόγραμμα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων
• Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοτικών Παιδικών Σταθμών «Φοίβος»
• Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Νηπιαγωγείων και Δημοτικών Σχολείων «Αθηνά»

Ειδικότερα, το εν λόγω «πακέτο» προγραμμάτων υπηρετεί μια μεγάλη γκάμα παρεμβάσεων εξοικονόμησης τόσο σε νοικοκυριά όσο και σε επιχειρήσεις με τον συνολικό προϋπολογισμό να προσεγγίζει το 1 δισεκατομμύρια ευρώ. Δίνοντας το «στίγμα» της κυβερνητικής πολιτικής μετά και τις ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού αλλά και στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για την κλιματική πολιτική και το κόστος αυτής, ο υπουργός ξεκαθάρισε αρχικά ότι η κλιματική κρίση δεν επιδέχεται αμφισβήτησης.

Από εκεί και πέρα, «η Ευρώπη θα πρέπει να πορευτεί για να πετύχει τους κλιματικούς της στόχους χωρίς να είναι σίγουρο ότι θα την ακολουθήσει ο υπόλοιπος κόσμος» ανέφερε χαρακτηριστικά για να υπογραμμίσει την σπουδαιότητα οι επενδύσεις εξοικονόμησης να υλοποιούνται με γνώμονα την αποδοτικότητά και την αποτελεσματικότητά τους, «υπηρετώντας» τον βασικό στόχο μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου. Οι πρόσθετοι επιμέρους στόχοι καταλήγουν να αποφέρουν ένα πρόσθετο κόστος που επιβαρύνει τις προσπάθειες που γίνονται και φτάνει σήμερα να θέτει εν αμφιβόλω την βιωσιμότητα της κλιματικής πολιτικής σε βάθος χρόνου, όπως ανέφερε.

Σε αυτή την κατεύθυνση και με δεδομένο ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για παρεμβάσεις ενεργειακής εξοικονόμησης στο σύνολο του οικιστικού ιστού της χώρας που αριθμεί 4,2 εκατ. κατοικίες, το ΥΠΕΝ επιχειρεί, μέσω των προγραμμάτων, την υλοποίηση στοχευμένων παρεμβάσεων που θα διατηρήσουν την Ελλάδα σε τροχιά επίτευξης των κλιματικών στόχων με προσιτό οικονομικό «αποτύπωμα».

Επιπρόσθετα, ο Υπουργός τόνισε την ανάγκη τα νοικοκυριά να επανακτήσουν την επενδυτική κουλτούρα που απώλεσαν στον απόηχο της πρόσφατης οικονομικής κρίσης. «Θα πρέπει να ξαναδημιουργήσουμε μια κουλτούρα επενδύσεων των νοικοκυριών και με δεδομένο ότι οι πόροι δεν επαρκούν, αυτές οι επενδύσεις θα πρέπει να είναι κατά το μέγιστον αποδοτικές. Να μην κάνουμε πράγματα που δεν έχουν λογική όπως για παράδειγμα ενεργειακή αναβάθμιση σε μια κατοικία που χρησιμοποιείται μερικές εβδομάδες μέσα στο χρόνο», ανέφερε ο ίδιος.

Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των προγραμμάτων εξοικονόμησης τόσο των υφιστάμενων όσο και νεότερων που θα προκύψουν θα πρέπει να εδράζονται στις πραγματικές κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής, αποφεύγοντας ολιστικές προσεγγίσεις που καταλήγουν αναποτελεσματικές από περίπτωση σε περίπτωση.

Ο Υπουργός ανέφερε ότι η Ελλάδα γνωρίζει μεγάλη διαφοροποίηση από περιοχή σε περιοχή ως προς τις κλιματικές συνθήκες με αποτέλεσμα να διαφοροποιούνται σημαντικά και οι ενεργειακές ανάγκες. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι η διαφορά των ενεργειακών αναγκών ανάμεσα στις πιο θερμές περιοχές της χώρας και τις πιο ψυχρές κυμαίνεται σε μια αναλογία 1 προς 16 με αποτέλεσμα να καθιστά αναγκαία προϋπόθεση τον εξατομικευμένο σχεδιασμό.

Τέλος, μεγάλο ενδιαφέρον γνωρίζει το πρόγραμμα επιδότησης για αντλίες θερμότητας που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και λίγες μέρες. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υπουργός, οι συνολικές αιτήσεις μέχρι στιγμής φτάνουν τις 75 χιλιάδες με τις 31 χιλιάδες να αφορούν αντλίες θερμότητας παρά το γεγονός ότι η αντλία θερμότητας έχει μεγαλύτερο κόστος από τον ηλιακό θερμοσίφωνα σε μια αναλογία από 1 προς 8 έως 1 προς 15. Μάλιστα, ο Υπουργός εξήγγειλε ότι θα αξιοποιηθούν πρόσθετοι πόροι για την προώθηση αντλιών θερμότητας.

Αναλυτικότερα, σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΝ, αναφέρει τα εξής:

Στα βασικά χαρακτηριστικά, στα στατιστικά και στα οφέλη των επτά προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης, συνολικού προϋπολογισμού 910,5 εκατ. ευρώ, που άνοιξαν για υποβολή αιτήσεων μέσα στον Ιανουάριο, αναφέρθηκε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, σε ειδική εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Δευτέρας (27/1) στο αμφιθέατρο του «Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή», στην Αθήνα.

Στην εκδήλωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μίλησε, επίσης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης. Χαιρετισμό απηύθυναν ο Υπουργός Εσωτερικών, κ. Θοδωρής Λιβάνιος, ο Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης και η Υπουργός Τουρισμού, κυρία Όλγα Κεφαλογιάννη.

Η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κυρία Αλεξάνδρα Σδούκου παρουσίασε, αναλυτικά, τα προγράμματα και ακολούθησε συζήτηση με τον Γενικό Γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κ. Αριστοτέλη Αϊβαλιώτη και τον Διοικητή του Ταμείου Ανάκαμψης, κ. Ορέστη Καβαλάκη.

Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν στελέχη του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς επίσης στελέχη από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, από το Υπερταμείο – Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας, από παραγωγικούς φορείς της χώρας, στελέχη από τον κλάδο της ενέργειας, της εκπαίδευσης και του τουρισμού, κ.ά. 

Όσον αφορά στα προγράμματα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρουσιάστηκαν τα εξής:

1. Εξοικονομώ 2025
2. Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα
3. Συστήματα Αποθήκευσης στις επιχειρήσεις
4. Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Δημοτικών Παιδικών Σταθμών «Φοίβος» 
5. Πρόγραμμα χρηματοδότησης για την Ενεργειακή Αναβάθμιση Νηπιαγωγείων και Δημοτικών σχολείων «Αθηνά» 
6. Προώθηση της ενεργειακής απόδοσης στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης
7. Πρόγραμμα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ορεινών τουριστικών καταλυμάτων

Από τα στατιστικά στοιχεία, μέχρι σήμερα, προκύπτει ιδιαιτέρως υψηλό ενδιαφέρον από πλευράς νοικοκυριών για τα προγράμματα «Εξοικονομώ 2025» και «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα», με τις αιτήσεις να φτάνουν, ήδη, τις 40.273 και τις 74.688 αντιστοίχως.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Θόδωρος Σκυλακάκης, δήλωσε: «Πριν ακόμη ολοκληρωθεί ο πρώτος μήνας του 2025, ανοίξαμε για υποβολή αιτήσεων επτά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, που αφορούν νοικοκυριά, επιχειρήσεις, δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, νηπιαγωγεία, δημοτικά σχολεία, ΔΕΥΑ και ορεινά, τουριστικά καταλύματα. Μάλιστα, έχουμε λάβει ειδική μέριμνα -αυξημένα ποσοστά επιχορηγήσεων και ειδικό προϋπολογισμό- για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως οικογένειες με μέλος/μέλη ΑμεΑ, οικογένειες με τρία παιδιά και πάνω, νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα, πληγέντες από πλημμύρες και σεισμούς. Ήδη το ενδιαφέρον που υπάρχει για κάποια από αυτά τα προγράμματα, από τις πρώτες ημέρες της ενεργοποίησής τους, είναι εντυπωσιακό. Γι’ αυτό και εξετάζουμε το ενδεχόμενο  ενίσχυσης των προϋπολογισμών σε κάποια εξ΄ αυτών, με σκοπό να ενταχθούν όσο το δυνατό περισσότεροι δικαιούχοι από όλη τη χώρα. Εντυπωσιακά, ωστόσο, και ιδιαιτέρως σημαντικά είναι τα πολλαπλά οφέλη αυτών των προγραμμάτων, καθώς η ενεργειακή αναβάθμιση θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση ενέργειας και αυτή με τη σειρά της σε εξοικονόμηση χρημάτων για τα νοικοκυριά, ενώ θα υπάρχουν ταυτόχρονα αξιόλογα ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη. Κατευθύνουμε τους διαθέσιμους πόρους σε προγράμματα, σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνει όσο γίνεται πιο αποτελεσματική η ενεργειακή παρέμβαση».

Η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κυρία Αλεξάνδρα Σδούκου, τόνισε: «Τα επτά νέα προγράμματα που παρουσίασε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σήμερα, θα έχουν ένα ξεκάθαρο, απτό και μετρήσιμο αποτύπωμα τόσο στην τσέπη των ενεργειακών καταναλωτών, όσο και στη μείωση των εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου, ποσοτικά αποτελέσματα που αναλύονται, εκτενώς, στην παρουσίασή μας. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πέραν από την ποσοτική υπάρχει και η ποιοτική ανάγνωση. Γιατί οι αριθμοί λένε μεν πάντα την αλήθεια, αλλά από πίσω τους βρίσκονται άνθρωποι. Το ποιοτικό αποτύπωμα, λοιπόν, των 900 εκατ. ευρώ που ρίχνουμε, σήμερα, στην αγορά αλλάζει τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Νοικοκυριά ζεσταίνονται πιο πολύ με λιγότερα χρήματα, επιχειρήσεις γίνονται πιο ανταγωνιστικές και αντιμετωπίζουν το αυξημένο ενεργειακό κόστος, ευάλωτοι συμπολίτες μας αποκτούν ισότιμη πρόσβαση στα ενεργειακά αγαθά χωρίς αποκλεισμούς, νέα ζευγάρια αναβαθμίζουν το πρώτο τους σπίτι, παιδιά φιλοξενούνται σε ενεργειακά αναβαθμισμένα κτίρια δημόσιας πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτό το σαφές κοινωνικό πρόσημο των πολιτικών της Κυβέρνησης αποδεικνύεται και από την παρουσία τεσσάρων ακόμα Υπουργών στη σημερινή εκδήλωση και την έμπρακτη στήριξή τους στα προγράμματα αυτά, τα οποία με διαφορετικό τρόπο και στόχευση το καθένα, επιδιώκουν τον ίδιο σκοπό: να βελτιώσουν τη ζωή της κάθε Ελληνίδας και του κάθε Έλληνα».

Ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κ. Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης, σημείωσε: «Σήμερα είχαμε τη δυνατότητα να παρουσιάσουμε μια σειρά από προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας, τα οποία απευθύνονται είτε άμεσα είτε έμμεσα σε πολίτες και επιχειρήσεις. Η στρατηγική μας κατά τον σχεδιασμό των προγραμμάτων στηρίχθηκε σε τρεις βασικούς άξονες: Πρώτον, στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην επίτευξη περιβαλλοντικών οφελών. Δεύτερον, στην απλοποίηση των διαδικασιών και στην ταχύτητα των εκταμιεύσεων. Και τρίτον, στη στήριξη των ασθενέστερων και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ήδη, από τις πρώτες ημέρες διαπιστώνουμε πολύ σημαντικό ενδιαφέρον συμμετοχής στα προγράμματα».

Περισσότερες πληροφορίες για τα προγράμματα είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (https://ypen.gov.gr). 

Τα προγράμματα υλοποιούνται στο πλαίσιο του “RePowerEU”, του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης–NextGeneration EU.