Σκυλακάκης: Επανέρχεται το τέλος στις μονάδες αερίου - Επιδότηση νοικοκυριών για Αύγουστο - Δεν θα επιστρέψουν το ΕΤΜΕΑΡ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις - 200 εκ. από το Ταμ. Ανάκαμψης στον ΕΛΑΠΕ

Σε τρεις διαστάσεις λαμβάνονται τα νέα μέτρα προστασίας των καταναλωτών από τις αυξήσεις της χονδρικής ηλεκτρισμού, όπως ανακοίνωσε σήμερα ο υπουργός ΠΕΝ, Θ. Σκυλακάκης.

Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι εν τέλει δεν θα υπάρξει καμία επιστροφή ποσών σχετικά με το ΕΤΜΕΑΡ. Πρόκειται για εκατοντάδες εκατ. ευρώ σε επιστροφές από προηγούμενα έτη, που δεν θα επιβληθεί εις βάρος των ΜμΕ αφού δεν αποτελεί δικό τους σφάλμα, όπως τόνισε.

Απαντώντας σε ερώτηση του energypress, ο υπουργός ανακοίνωσε ότι θα ενεργοποιηθεί η δυνατότητα να αντληθούν 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης προς στήριξη του ΕΛΑΠΕ, εφόσον δεν θα λάβει ο ΔΑΠΕΕΠ τα χρήματα από την επιστροφή του ΕΤΜΕΑΡ προηγουμένων ετών.

Η κατάσταση στη χονδρική

Ξεκινώντας, ο κ. Σκυλακάκης ανέλυσε ότι κατά κανόνα οι εγχώριες τιμές χονδρικής διαμορφώνονται από δύο εξωγενείς παράγοντες που είναι εξαιρετικά αρνητικοί σήμερα: Τις τιμές ρύπων και τις τιμές του αερίου. Ενδεικτικά η δεύτερη το 2019 ήταν 17 ευρώ και σήμερα είναι 33, δηλαδή η διπλάσια. Οι τιμές ρύπων από 25 έφτασαν τα 68 ευρώ, δηλαδή τριπλασιάστηκαν. Το θετικό είναι ότι σήμερα το ελληνικό σύστημα διαθέτει πολύ περισσότερες ΑΠΕ για αυτό και δεν βλέπουμε διπλάσιες ή τριπλάσιες τιμές ρεύματος, όπως θα συνέβαινε διαφορετικά.

Επιπλέον, οι τιμές σε ένα σύστημα με ΑΠΕ εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις του καιρού: Σε περιόδους καύσωνα μειώνεται η απόδοση των θερμικών μονάδων και των φωτοβολταϊκών. Το ίδιο ισχύει όταν έχουμε άνυδρο χειμώνα χωρίς πολλά νερά για τα υδροηλεκτρικά, ή άλλα φαινόμενα.

Όσον αφορά τη ζήτηση που κυμαίνεται στη χώρα μας από 4-10 γιγαβάτ, όταν είναι μικρή οι τιμές κινούνται πτωτικά και αντιστρόφως. Το φθινόπωρο και την άνοιξη πέφτει στο ναδίρ και το καλοκαίρι είναι 8-9 γιγαβάτ. Επιπλέον, επηρεάζεται από τον καιρό που σήμερα την ανεβάζει παραπάνω. 

Υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας αυτές τις ημέρες, δηλαδή οι διασυνδέσεις. "Εμείς επιδιώκουμε περισσότερη διασύνδεση γιατί βοηθά κανονικά στην καλύτερη λειτουργία του συστήματος. Όμως, μπορεί να υπάρχουν περίοδοι που η ενέργεια φεύγει έξω και ανεβαίνουν οι τιμές", ανέφερε σχετικά ο υπουργός.

Δεν είναι μαγική σφαίρα το είδος του τιμολογίου

Ο καταναλωτής όμως βλέπει τις τιμές λιανικής μαζί με τις διάφορες επιβαρύνσεις, τόνισε ο κ. Σκυλακάκης, όπως το ΕΤΜΑΕΡ και τις ΥΚΩ. Πρόσθεσε ότι τον τελευταίο χρόνο τα χρωματιστά τιμολόγια βελτίωσαν τη διαφάνεια και μπορούν να συγκρίνουν μεταξύ των παρόχων. "Το είδος του τιμολογίου δεν είναι μια μαγική σφαίρα. Εξαρτάται από το ενεργειακό μας προφίλ κατανάλωσης και από από τη διάθεση να αναλάβουμε ρίσκο".

Να μπουν όλοι οι αγρότες στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ

Επιπλέον για πρώτη φορά ενισχύθηκαν ενεργειακά οι ευάλωτοι καταναλωτές, δόθηκαν στοχευμένες επιδοτήσεις στο ΚΟΤ και ήρθε κοινωνικό τιμολόγιο για τους πολύτεκνους. Αντίστοιχα, θεσπίστηκε το τιμολόγιο ΓΑΙΑ για πρόσβαση των αγροτών σε χαμηλές τιμές. "Αυτή τη στιγμή συμφέρει να μπουν στο ΓΑΙΑ άμεσα μέχρι τις 31 Ιουλίου οι αγρότες. Θα εξασφαλίσουν τιμές προ κρίσης για μια δεκαετία", υπογράμμισε.

Πλέον οι ρευματοκλοπές αρχίζουν να περιορίζονται και στόχος είναι να περιοριστεί η επιβάρυνση για τον καταναλωτή. Επίσης, διακόπησαν οι επιδοτήσεις των ΑΠΕ γιατί δεν χρειάζονται πλέον, ενώ το πρόγραμμα Απόλλων θα φέρει επίσης χαμηλό κόστος.

Από τις αρχές του έτους έχουν συμβεί οι παρακάτω εξελίξεις, σύμφωνα με τον υπουργό: Είχαμε χαμηλές τιμές αρχικά στα πράσινα τιμολόγια, στη συνέχεια λόγω της εποχικότητας έπεσαν στα 11 ευρώ ανά κιλοβατώρα, ενώ τον Ιούνιο ανέβηκε κοντά σε ότι ίσχυε τον Ιανουάριο. Μεσοσταθμικά οι τιμές στο επτάμηνο ήταν 13 ευρώ, δηλαδή σημαντικά κάτω από τις τιμές όταν είχαμε επιδοτήσεις.

Τα προθεσμιακά δείχνουν ομαλοποίηση τον Αύγουστο

Μετά τις 11 Ιουλίου ήρθε ένας συνδυασμός καύσωνα διαρκείας στην Ελλάδα, μη αναμενόμενου καύσωνα σε όλη τη ΝΑ Ευρώπη, συν αυξημένη ζήτηση από την Ουκρανία και μη εκτόνωση της ζήτησης σε χώρες όπως η Ουγγαρία προς τη Δύση. Οι διασυνδέσεις των ανατολικών χωρών είναι πιο αδύναμες από ότι στη Γερμανία-Γαλλία, άρα η Αυστρία έχει τιμές 100 ευρώ και η Ουγγαρία έχει 800 ευρώ κάποιες ώρες. Γίνεται αποσύζευξη των δύο ενεργειακών συστημάτων, άρα δεν μπορεί να εισάγει φθηνή ενέργεια η ανατολική Ευρώπη και γίνεται ένα ντόμινο ανεβάζοντας και τις δικές μας.

Η διάρκεια του φαινομένου είναι ήδη μια εβδομάδα και θα κρατήσει μερικές ημέρες ακόμα, εκτίμησε ο κ. Σκυλακάκης: "Αν δούμε τις εκτιμήσεις της αγοράς στα προθεσμιακά συμβόλαια, δεν θα συνεχιστεί τον Αύγουστο. Δεν είναι πάντα καλό εργαλείο πρόβλεψης τα προθεσμιακά, όμως είναι μια ένδειξη".

Πάντως, οι συνέπειες είναι ότι ξαφνικά έχουμε εκτίναξη κοντά στα 200 ευρώ και τα βράδια στα 650 ευρώ. "Δεν διαμορφώνονται αποκλειστικά από τη δική μας αγορά γιατί έχουμε ίδιες στη Βουλγαρία και υψηλότερες σε Ουγγαρία και Ρουμανία. Η ροή της ενέργειας συνήθως είναι να εισάγουμε τα βράδια από τη Βουλγαρία, αλλά τώρα κάνουμε μικρές εξαγωγές προς βορρά και φέρνουμε ρεύμα από την Ιταλία", σχολίασε.

Σε κάθε περίπτωση, η ΡΑΑΕΥ ερευνά το θέμα και τη διαμόρφωση των τιμών. 

Με τρία μέτρα απαντά το ΥΠΕΝ

Όσον αφορά τις δυνατότητες αντίδρασης, ο υπουργός δήλωσε ότι ο μηχανισμός επιβολής πλαφόν στα έσοδα των παραγωγών έχει τελειώσει θεσμικά και τυπικά. Η νέα οδηγία προβλέπει έκτακτο μηχανισμό, αλλά με όρους που δεν μπορούν να εφαρμοστούν και ούτως η άλλως θέλει τρεις μήνες διάρκεια της κρίσης για να τεθεί σε ισχύ. 

Εντούτοις, η κυβέρνηση δεν μπορεί να παραμείνει άπρακτη για μια στρέβλωση για την οποία δεν έχει ευθύνη. "Υπάρχουν ουρανοκατέβατα κέρδη όχι επειδή κάποιος έχει αυξημένο κόστος, αλλά αύξηση της ζήτησης. Δεν θα αφήσουμε να πλήξουν τους καταναλωτές", υπογράμμισε ο υπουργός.

Έτσι αποφασίστηκε μετά τη χθεσινή σύσκεψη με τον πρωθυπουργό να γίνει αντίδραση με τρεις κινήσεις: Πρώτον, έκτακτη επαναφορά του τέλους στην ηλεκτροπαραγωγή με αέριο. Ο φόρος αυτός θα επιβληθεί για τουλάχιστον δύο μήνες, Ιούλιο και Αύγουστο, με το ακριβές ύψος να ανακοινώνεται εντός των επομένων ημερών, αφού πρέπει πρώτα να ολοκληρωθεί το φαινόμενο για να οριστικοποιηθούν όλα τα μεγέθη.

Δεύτερον, προβλέπεται επιδότηση νοικοκυριών για τον Αύγουστο στα πράσινα και τα κίτρινα τιμολόγια.

Ταυτόχρονα, θα ενσωματωθεί νομοθετικά η νέα οδηγία για τον έκτακτο μηχανισμό, αλλά με δεδομένο ότι αναφέρεται σε δυσλειτουργίες της ευρωπαϊκής αγοράς, το ΥΠΕΝ θα συμπεριλάβει πρόσθετη πρόνοια για παρέμβαση σε στρεβλώσεις προσωρινές με επαναληπτικό χαρακτήρα. Όλα αυτά θα προχωρήσουν με έγκριση της Κομισιόν.

"Η κυβέρνηση παρεμβαίνει και συνδράμει τους καταναλωτές. Τα ευρωπαϊκά εργαλεία και δεσμεύσεις είναι περιοριστικά, όμως εξαντλούμε τη δημιουργικότητά μας υπέρ των καταναλωτών. Το υπουργείο ενέργειας υπάρχει για να υπερασπίζεται τον καταναλωτή", κατέληξε ο κ. Σκυλακάκης.

Ακολουθεί ολόκληρη η ομιλία του κ. Σκυλακάκη: 

Καλημέρα σε όλες και σε όλους. 

Η σημερινή συνέντευξη Τύπου αφορά, αποκλειστικά, στο θέμα των τιμών του ρεύματος. Επιτρέψτε μας να είναι λίγο μακροσκελής, γιατί είναι ένα εξαιρετικά σύνθετο θέμα και όταν καλείται κανείς να το εξηγήσει στην κοινή γνώμη απαιτείται επαρκής χρόνος. Θα ξεκινήσω από ορισμένα θεμελιώδη:

Πώς διαμορφώνοντα οι τιμές του ρεύματος και ποια είναι τα συστατικά τους;

Οι τιμές του ρεύματος διαμορφώνονται από το κόστος του ρεύματος και από τη ζήτηση. Και αυτό, διότι υπάρχει ένα ευρωπαϊκό μοντέλο λειτουργίας - έχει και αδυναμίες- που είναι υποχρεωτικό για τα κράτη-μέλη και στηρίζεται στην ελεύθερη διαμόρφωση των τιμών στην αγορά. Δεν υπάρχει δυνατότητα να ανήκεις στην Ευρώπη και να έχεις ρυθμιζόμενες από το κράτος τιμές, ούτε κρατικό μονοπώλιο ρεύματος. Τα  κράτη-μέλη μπορούν να κάνουν διάφορες παρεμβάσεις, αλλά αυτές δεν έχουν χαρακτήρα υποχρεωτικότητας, παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Παράλληλα, οι τιμές διαμορφώνονται, καταρχάς, με γνώμονα πόσες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) έχει ένα σύστημα. Όσες περισσότερες ΑΠΕ μπαίνουν στο σύστημα οι τιμές πέφτουν, ειδικά οι νέες ΑΠΕ, διότι οι παλαιότερες έχουν αγοραστεί σε διάφορες τιμές, κατά καιρούς, κάποιες ακριβές και κάποιες σε πιο λογικές τιμές. Σε κάθε περίπτωση, όσο μπαίνουν νέες ΑΠΕ, οι τιμές πιέζονται προς τα κάτω. Για τον πανάκριβο λιγνίτη και το ακριβό φυσικό αέριο οι τιμές διαμορφώνονται λαμβάνοντας υπόψη τις τιμές των ρύπων και του φυσικού αερίου, οι οποίες έχουν αυξηθεί και δεν εξαρτώνται από την Ελλάδα, είναι πανευρωπαϊκές.

Ενδεικτικά αναφέρεται πως η ευρωπαϊκή τιμή του φυσικού αερίου το TTF πριν την ενεργειακή κρίση, το 2019, όταν ανέλαβε η κυβέρνηση ήταν 17 ευρώ και σήμερα έχει φτάσει στα 33 ευρώ, έχει διπλασιαστεί. Αντιστοίχως, η τιμή των ρύπων το 2019 ήταν 25 ευρώ και σήμερα διαμορφώνεται σε 68 ευρώ. Έχει τριπλασιαστεί.

Επιπρόσθετα, οι τιμές εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις του καιρού που επηρεάζουν ζήτηση και προσφορά. Σε περιόδους καύσωνα μειώνεται η απόδοση τόσο των φωτοβολταϊκών όσο και των θερμικών μονάδων, την ίδια ώρα που δεν υπάρχουν ισχυροί άνεμοι. Το ίδιο συμβαίνει όταν έχεις άνυδρο χειμώνα (χάνεις υδροηλεκτρική ενέργεια) ή άλλα φαινόμενα, όπως η αφρικανική σκόνη.

Όσον αφορά στη ζήτηση, η οποία κυμαίνεται, ημερήσια, από 4-10.000 ΜW, όταν είναι μικρή οι τιμές κινούνται πτωτικά. Όταν η ζήτηση είναι μεγάλη, αντιστοίχως, οι τιμές κινούνται ανοδικά. H ζήτηση το φθινόπωρο και την άνοιξη μπορεί να πέσει μέχρι και στα 4000 ΜW ανεβαίνει λίγο τον χειμώνα και το καλοκαίρι. Αυτή την εποχή, κινείται στα 8-9000 MW. Επιπρόσθετα, η ζήτηση επηρεάζεται και αυτή από τον καιρό. Ο ζεστός χειμώνας ισοδυναμεί με χαμηλή ζήτηση και το ζεστό καλοκαίρι με υψηλή ζήτηση.

Υπάρχει και ένας τρίτος παράγοντας οι διασυνδέσεις, που επηρεάζουν και τη ζήτηση και την προσφορά και σχετίζεται με το τί συμβαίνει στο εξωτερικό. Επιδιώκουμε να έχουμε διασυνδέσεις (και τις έχουμε βελτιώσει), για την πιο αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος. Αυτό σημαίνει, ωστόσο, ότι μπορεί να υπάρχουν περίοδοι που φεύγει η ενέργεια στο εξωτερικό και ανεβαίνουν οι τιμές από τη ζήτηση που υπάρχει στο εξωτερικό και το αντίστροφο, περίοδοι που πέφτουν οι τιμές από την προσφορά φθηνής ενέργειας που έρχεται στο εξωτερικό.

Αυτά, αφορούν στις τιμές της χονδρικής. Σε αυτές προστίθενται οι επιβαρύνσεις που αφορούν -κατά κύριο λόγο- στο κόστος λειτουργίας των δικτύων και τις κοινωνικές υπηρεσίες που προσφέρουμε, είτε με χαμηλές χρεώσεις στους ευάλωτους είτε με πολύ μεγάλα ποσά επιδοτήσεων για την ηλεκτρική ενέργεια στην Κρήτη και στα νησιά, μέσω των ΥΚΩ. Τα ποσά αυτά, όταν θα ολοκληρωθούν οι διασυνδέσεις θα μειωθούν καθοριστικά.

 Τί έχουμε κάνει και σχεδιάσει τον τελευταίο χρόνο για τις τιμές του ρεύματος; 

• Μεταρρύθμιση χρωματιστών τιμολογίων: Διευκόλυνε τη διαφάνεια (για πρώτη φορά οι καταναλωτές γνωρίζουν και μπορούν να συγκρίνουν άμεσα τις τιμές μεταξύ των παρόχων) και την καλύτερη γνώση της λειτουργίας των διαφορετικών κατηγοριών τιμολογίων. Συνεπώς έχουμε συνθήκες που διευκολύνουν τον ανταγωνισμό.
• Για πρώτη φορά υπήρξε έκτακτη ενίσχυση ενεργειακά ευάλωτων, με βάση τις ανάγκες θέρμανσης για ηλεκτρική ενέργεια.
• Στοχευμένες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των δικαιούχων του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου και το 2024 και Κοινωνικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας για τις Πολύτεκνες Οικογένειες, με διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια ένταξης.
• Θέσπιση τιμολογίου ΓΑΙΑ: Αφορά στους κατόχους συνδέσεων αγροτικού ρεύματος. Μέσω αυτού, αποκτούν πρόσβαση σε χαμηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, μακροπρόθεσμα, για χρονικό διάστημα 10 ετών. Μετά και τις τελευταίες εξελίξεις μέχρι το τέλος Ιουλίου δεν πρέπει να μείνει ούτε ένας αγρότης εκτός ΓΑΙΑ. Εξασφαλίζουν για δύο χρόνια τιμές προ κρίσης για όλο τους το ρεύμα.
• Ευνοϊκή ρύθμιση των χρεών που έχουν οι αγρότες στους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας (120 δόσεις άτοκες).
• Λήψη αυστηρών μέτρων κατά των ρευματοκλοπών και των στρατηγικών κακοπληρωτών λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Ειδικά για τις ρευματοκλοπές έχουμε και τα πρώτα στοιχεία ότι οι ρυθμίσεις και οι έλεγχοι αποδίδουν. Σκοπός είναι να μειωθεί η επιβάρυνση του μέσου καταναλωτή ηλεκτρικού ρεύματος από τα παραπάνω φαινόμενα.
• Καθιέρωση μηνιαίας καταμέτρησης της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία ολοκληρώνεται.
• Τερματισμός των επιδοτήσεων σε ΑΠΕ, τις οποίες πλήρωνε ο καταναλωτής, και νέα μεθοδολογία για την εγκατάσταση σταθμών παραγωγής από αυτοπαραγωγούς και Ενεργειακές Κοινότητες (net-billing).
• Πρόγραμμα «Απόλλων»: Θα καλύψει με μονίμως χαμηλές τιμές ρεύματος όλους τους κοινωνικά ευάλωτους, την τοπική αυτοδιοίκηση και θα μειώσει το ενεργειακό κόστος του νερού ύδρευσης και άρδευσης.
• Πρωτοβουλία για τα βιομηχανικά PPAs, σε συνδυασμό με υπερδέσμευση ηλεκτρικού χώρου, ώστε να επιταχυνθεί η εισαγωγή των ΑΠΕ.
• Πραγματοποιήσαμε δύο εξαιρετικά επιτυχημένους διαγωνισμούς για την εισαγωγή μπαταριών (700 MW) και έρχονται νέα μέτρα για την επιτάχυνση της αποθήκευσης, κ.ά.

Τί έχει συμβεί από τον Ιανουάριο του 2024 μέχρι σήμερα;

Τον Ιανουάριο πετύχαμε να έχουμε μέσες τιμές στα πράσινα τιμολόγια, όπου είναι και η πλειονότητα των καταναλωτών, κάτω από τον Δεκέμβριο του 2023, που είχαμε επιδοτήσεις. Οι τιμές μας τον Ιανουάριο ήταν 140 ευρώ/MWh (μεσοσταθμική τιμή Ιανουαρίου 2024).

Στη συνέχεια, λόγω της εποχικότητας και της πτώσης στις τιμές του φυσικού αερίου και σε αυτές των ρύπων η τιμή έπεσε και έφτασε μέχρι 110 ευρώ/MWh περίπου τον Μάϊο. Τον Ιούλιο, η τιμή ανέβηκε, λόγω της ανόδου στις τιμές του φυσικού αερίου και της ανόδου στις τιμές των ρύπων, επέστρεψε, επί της ουσίας, στα επίπεδα του Ιανουαρίου 2024. Μεσοσταθμικά μέχρι και τον Ιούλιο οι τιμές του επταμήνου ήταν 130 ευρώ.

Τί συνέβη από τις 11 Ιουλίου και μετά;

Μας έχει «χτυπήσει» ένας συνδυασμός γεγονότων:

• καύσωνας διαρκείας στην Ελλάδα, ο οποίος ήταν αναμενόμενος μεν, αλλά πάνω από τα συνήθη επίπεδα,  
• καύσωνας μη αναμενόμενης διαρκείας από την Ουκρανία μέχρι την Ελλάδα, χειρότερος από αυτόν της Ελλάδας,
• αυξημένη ζήτηση από την Ουκρανία, διότι οι Ρώσοι συνεχίζουν να καταστρέφουν την ηλεκτρική υποδομή,
• μη εκτόνωση της αυξημένης ζήτησης που έχει δημιουργηθεί, ειδικά στην Ουγγαρία προς τη Δύση. Λόγω αδύναμων διασυνδέσεων προς τη Δύση (π.χ., διασύνδεση Αυστρίας-Ουγγαρίας), μας μεταφέρονται οι τιμές της Ουγγαρίας, ενώ είμαστε περίπου 1.000 χλμ. μακριά, ενώ η Αυστρία που είναι δίπλα έχει θεαματικά χαμηλότερες τιμές γιατί έχει εξάγει όσο μπορεί να εξάγει στην Ουγγαρία και οι τιμές τους έχουν αποσυζευχθεί.

Πόσο θα διαρκέσει;

Οι τιμές των futures (εκτιμήσεις της αγοράς για μελλοντικές τιμές) για τον Αύγουστο δείχνουν αποκλιμάκωση και στην Ελλάδα και στην Ουγγαρία.

Ποιες είναι οι συνέπειες της διαμόρφωσης του ενεργειακού κόστους στην χονδρική αγορά και πόση διάρκεια θα έχουν;

Από τις 11 Ιουλίου, από εκεί που οι τιμές ήταν σε φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή, ξαφνικά, εξαιτίας των παραπάνω φαινομένων παρατηρείται μία εκτίναξη σε τιμές της τάξεως των 180 ευρώ/MWh και τα βράδια που δεν δουλεύουν τα φωτοβολταϊκά ανεβαίνουμε στα 650 ευρώ/MWh, τα οποία είναι σαφές ότι δεν τα διαμορφώνει η εγχώρια αγορά. Για παράδειγμα, χθες, το βράδυ, είχαμε ίδιες τιμές με την Βουλγαρία και υψηλότερες τιμές σε Ουγγαρία και Ρουμανία. Αυτό σημαίνει (προκύπτει και από τις εξαγωγές), πως η ροή της ενέργειας στις κρίσιμες ώρες είναι από τον Νότο προς τον Βορρά. Και η πίεση στις τιμές είναι από τον Βορρά προς τον Νότο.

Ποιες είναι οι δυνατότητες αντίδρασης που έχει η Κυβέρνηση;

Ο μηχανισμός επιβολής πλαφόν στα έσοδα των παραγωγών ηλεκτρισμού από φθηνότερες πηγές ενέργειας έχει τελειώσει (30 Ιουνίου 2024). Η καινούρια οδηγία προβλέπει όρους για έκτακτο μηχανισμό που δεν εκπληρώνονται, παρά μόνο μετά από 3 μήνες και διαπίστωση περιφερειακής ή κεντρικής, ενεργειακής κρίσης. Η κυβέρνηση, όμως, δεν μπορεί να μένει με «δεμένα τα χέρια», διότι υπάρχει μία στρέβλωση της λειτουργίας της περιφερειακής αγοράς για την οποία δεν ευθύνεται η Ελλάδα. Δεν μπορούμε να μένουμε αδρανείς όταν υπάρχουν κυριολεκτικά «ουρανοκατέβατα» κέρδη, ακόμα κι αν αυτά προκύπτουν από εξελίξεις που στη συγκεκριμένη περίπτωση μπορεί να μην βρίσκονται υπό τον έλεγχο των εγχώριων παραγωγών. Οι εγχώριοι παραγωγοί, παράγουν όση ενέργεια μπορούν και εξάγουν και κάποιες ποσότητες σε τιμές που διαμορφώνονται ουσιαστικά περιφερειακά και όχι σε μια συγκεκριμένη χώρα.

Τα μέτρα που λαμβάνουμε

Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά της ενέργειας, λαμβάνουμε τα εξής μέτρα, τα οποία θα τα εξειδικεύσει η Υφυπουργός:

Πρώτον, έκτακτη επαναφορά του τέλους στην ηλεκτροπαραγωγή φυσικού αερίου (η κυβέρνηση το είχε  θεσπίσει στη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης). Αυτός ο φόρος θα επιβληθεί, προσωρινά, για τουλάχιστον δύο μήνες, συγκεκριμένα για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2024. Το ακριβές ύψος θα ανακοινωθεί εντός των επόμενων ημερών.

Δεύτερον, επιδότηση των νοικοκυριών, η οποία θα αφορά στον Αύγουστο του 2024. Το πώς και πόσο θα το ανακοινώσουμε όταν θα έχουμε πλήρη εικόνα (περί τα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου), σε σχέση με τη διαμόρφωση των τιμών.

Ταυτόχρονα, θα ενσωματώσουμε τη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία σε σχέση με τον έκτακτο μηχανισμό που θα εφαρμόζουμε όταν προκύπτουν όσα προβλέπει η Οδηγία. Ωστόσο, με δεδομένο ότι στο σκεπτικό της Οδηγίας υπάρχει αναφορά σε δυσλειτουργίες της Ευρωπαϊκής αγοράς, τις οποίες και διαπιστώνουμε, θα βάλουμε υπέρ των καταναλωτών -στο πλαίσιο της ενσωμάτωσης- μία πρόσθετη, πρόνοια για εφαρμογή, μηχανισμού παρέμβασης σε περίπτωση στρεβλώσεων της αγοράς που έχουν ενδημικά χαρακτηριστικά. Δηλαδή δεν αποτελούν αυτοτελώς μείζονα κρίση, αλλά εφόσον επαναλαμβάνονται κατά διαστήματα είναι χαρακτηριστικά μόνιμης στρέβλωσης εις βάρος του καταναλωτή. Για αυτή την περίπτωση, που η οδηγία την υπονοεί, αλλά δεν την προβλέπει ρητώς, θα υπάρχει μία πρόνοια, με προϋπόθεση έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και θα κινηθούμε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ενεργοποιήσουμε, παράλληλα με όσα κάνουμε, τη δυνατότητα αυτής της πρόνοιας, που είναι στην ουσία ο μηχανισμός που είχαμε χρησιμοποιήσει στην περίοδο της κρίσης. 

Κλείνοντας, θα ήθελα να πω ότι η Κυβέρνηση, όταν υπάρχει ανάγκη παρεμβαίνει και συνδράμει τους καταναλωτές. Δεν έχουμε ευκολία στο πώς θα παρέμβουμε, γιατί είναι τα ευρωπαϊκά εργαλεία και οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις εξαιρετικά περιορισμένα τα εργαλεία και αυστηρές οι δεσμεύσεις. Αλλά εξαντλούμε τη δημιουργικότητά μας υπέρ των καταναλωτών.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπάρχει για να υπερασπίζεται τον καταναλωτή. Το λέω αυτό γιατί αυτή είναι η θεμελιώδης στάση του Υπουργείου σε σχέση με αυτά τα θέματα.

Ευχαριστώ και δίνω τον λόγο στην κυρία Σδούκου.

• Δεν θα υπάρξει κανενός είδους επιστροφή σε σχέση με το ΕΤΜΕΑΡ

Απαντώντας σε ερώτηση για ενδεχόμενη ενίσχυση των επιχειρήσεων, ο κ. Σκυλακάκης σημείωσε πως δεν θα υπάρξει κανενός είδους επιστροφή σε σχέση με το ΕΤΜΕΑΡ. 

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέφερε χαρακτηριστικά: «Έχω να ανακοινώσω κάτι πολύ σημαντικό, ένα μέτρο που αφορά στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, πολύ-πολύ μεγαλύτερης έκτασης από οτιδήποτε έχουμε κάνει στις επιδοτήσεις. Είναι μια απόφαση που ελήφθη σε επίπεδο Πρωθυπουργού. Δεν θα υπάρξει κανενός είδους επιστροφή σε σχέση με το ΕΤΜΕΑΡ. Απ’ ότι ξέρετε, υπάρχει αυτή η εκκρεμότητα του ΕΤΜΕΑΡ, η οποία είναι μια πολύ μεγάλη εκκρεμότητα, εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Αυτή, λοιπόν, η εκκρεμότητα δεν θα επιλυθεί εις βάρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, δεδομένου ότι δεν αποτελεί δικό τους σφάλμα που καθυστέρησε η εφαρμογή του. Συνεπώς, δεν πρόκειται να υπάρξει αναδρομική ισχύ. Πρόκειται για εκατοντάδες εκατομμύρια που θα είναι προς όφελος των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Είναι μια πολύ σημαντική απόφαση».