Σκέψεις και σενάρια για «πακέτο δύο σε ένα» ITGI και TAP

Είναι βιώσιμοι και οι τέσσερις αγωγοί που βρίσκονται στα σκαριά - South Stream, Nabucco, ITGI και TAP- φιλοδοξώντας να τροφοδοτήσουν τη Νότια και Κεντρική Ευρώπη μέσω Βαλκανίων με το αέριο της Κασπίας (οι τρείς) και της Ρωσίας (ο ένας) ή μήπως, για κάποιους εξ αυτών, πρέπει να οδηγηθούμε στη λογική της «συγχώνευσης»;

Τέτοια είναι, λένε οι γνωρίζοντες, η περίπτωση του Τουρκο-Ελληνο-Ιταλικού αγωγού (ITGI) και του Trans Adriatic Pipeline (TAP). Δύο έργων που βρίσκονται επί χρόνια στα σκαριά, αλλά που τελικώς δεν προχωρούν, γεγονός που θα γίνεται ακόμη πιο δύσκολο καθώς όσο η κρίση παρατείνεται, τόσο θα μεγαλώνει και το χρηματοοικονομικό ρίσκο, ενώ από την άλλη πλευρά οι διαθέσιμες ποσότητες αερίου είναι συγκεκριμένες.

Σκέψεις σαν κι αυτές, αν και πρώιμες ακόμη, εντούτοις απασχολούν σύμφωνα με τις πληροφορίες, κάποιους εκ των εμπλεκόμενων στα δύο project ομίλων, που συνειδητοποιούν ότι όσο η κάθε πλευρά επιμένει να σχεδιάζει μόνη της το «Νότιο διάδρομο», ίσως και να μη καταφέρει να το κάνει ποτέ, καθώς τα «αν» είναι πολλά.

Καταρχήν το διαθέσιμο αέριο, δια μέσω της Τουρκίας, αζέρικο και ιρανικό, δεν ξεπερνά τα 10 bcm, όταν η χωρητικότητα του μεν ITGI ανέρχεται σε 11-12 bcm, του, δε, TAP σε 10 με δυνατότητα επέκτασης στα 20 bcm. Από εκεί και πέρα, μπορεί η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν να αισιοδοξεί ότι στις επόμενες τρείς εβδομάδες θα υπογράψει τη συμφωνία διέλευσης του αζέρικου αερίου από την Τουρκία προς την Ελλάδα, αλλά οι πληροφορίες που δημοσιεύονται από διεθνή πρακτορεία είναι αλληλοσυγκρουόμενες. Άλλες μιλούν για άμεση εξέλιξη και άλλες για αναβολή τουλάχιστον έξι μηνών.

Τα «ατού» της κάθε πλευράς για μια τυχόν συνεργασία, πολλά. Μπορεί ο TAP να θεωρείται από τους ειδικούς ότι έχει σημαντικό προβάδισμα σε σχέση με την πρόσβαση στο αζέρικο αέριο του «Shah Deniz 2» λόγω της συμμετοχής της Statoil στη κοινοπραξία που εκμεταλλεύεται το κοίτασμα φυσικού αερίου, ωστόσο σε αντίθεση με το Nabucco και τον ITGI δεν έχει λάβει χρηματοδότηση από την Ε.Ε. στο πλαίσιο των ενισχύσεων για τα διευρωπαϊκά δίκτυα.

Η γερμανική σφήνα

Από την άλλη πλευρά, η είσοδος τον Μάιο ως μετόχου στον TAP, της γερμανικής EON Ruhrgas (με 15%), αλλάζει τα δεδομένα. Η συμμετοχή των Γερμανών στο μετοχικό σχήμα του αγωγού σημαίνει πολλά, καθώς οι δύο υφιστάμενοι μέτοχοι (Statoil και Egl) προέρχονται από χώρες που δεν μετέχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Νορβηγία και Ελβετία, αντίστοιχα). Τώρα ο αγωγός έχει ερείσματα και υποστήριξη και εντός Ε.Ε, και «γιατί κάποια στιγμή να μην ενταχθεί κι εκείνος στα διευρωπαϊκά δίκτυα», διερωτώνται οι ειδικοί.

Από πλευράς κόστους σε 1,5-2 δισ. ευρώ υπολογίζεται πως θα στοιχίσει ο πρώτος, αντίστοιχο είναι και το κόστος του δεύτερου.

Εν κατακλείδι, αν και δημόσια δεν ομολογείται, σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις μέτοχοι των δύο έργων παραδέχονται ότι «τα πάντα είναι ακόμη ανοικτά», πόσο μάλλον όταν νέα δεδομένα εμφανίζονται στο τραπέζι, και ότι καλό θα να ήταν να βρεθεί μια «χρυσή τομή» για να γίνει πραγματικότητα ο Νότιος διάδρομος από Κασπία σε Ευρώπη. Σε μια τέτοια περίπτωση, δηλαδή «συγχώνευσης» των δύο projects, συνεχίζουν οι ίδιες πληροφορίες, η χάραξη, δεν θα χρειαζόταν να περάσει από την Αλβανία, αλλά θα έφτανε στις ακτές της Αδριατικής, δια μέσω της Ελλάδας.

Πόσο εφικτό είναι λοιπόν το σενάριο «2 σε 1» ; Γνωρίζοντες πρόσωπα και πράγματα δεν αποκλείουν να δούμε μια ημέρα να κάθονται στο ίδιο τραπέζι από τη μια πλευρά Edison, ΔΕΠΑ και Botas, (εφόσον το μνημόνιο που έχει υπογραφεί με τους Τούρκους, γίνει τελικά συμφωνία) και από την άλλη, Statoil, Egl και Eon- Ruhrgas…