Σε διεθνή διαγωνισμό προχωράει η ΡΑΕ για τον ανασχεδιασμό της ευρωπαϊκής χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Προτάσεις στον ACER

Πρωτοβουλίες ενόψει της συζήτησης για τον ριζικό επανασχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη παίρνει η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, προχωρώντας σε διεθνή διαγωνισμό για τον σκοπό αυτό στη βάση μελέτης και προσομοιώσεων που εκπονεί για το σύνολο των ευρωπαϊκών κρατών.

dagoymas3.jpg

Με σταθερό προσανατολισμό την ενεργητική συμμετοχή στην ευρωπαϊκή συζήτηση που έχει ξεκινήσει και αφορά την (ριζική) μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η ΡΑΕ καταθέτει προς διαβούλευση τις δικές της προτάσεις, όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος της Αρχής, Αθανάσιος Δαγούμας μιλώντας την προηγούμενη εβδομάδα στο συνέδριο Renewable & Storage Forum.

Πιο συγκεκριμένα, η ΡΑΕ σχεδιάζει διεθνή διαγωνισμό για την ολιστική μελέτη του Σχεδιασμού της Ευρωπαϊκής Χονδρεμπορικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας. Σύμφωνα με τον Πρόεδρο, η προκήρυξη του διαγωνισμού θα γίνει το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ πρόθεση της Αρχής είναι, αξιοποιώντας και την ήδη σημαντική πείρα που έχει, να εκπονήσει προσομοιώσεις για όλες τις χώρες. Αυτές θα στηριχθούν σε δύο reports: πρώτον στην assessment report του ACER που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2022 και στην εν εξελίξει μελέτη (design study) της Κομισιόν. Θα ακολουθήσει δημόσια διαβούλευση όπου οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν την δυνατότητα να υποβάλουν σχόλια και παρατηρήσεις.

Πρόταση για τις τιμές αερίου

Επιπρόσθετα, άλλη πρόταση της ΡΑΕ προς το Διοικητικό Συμβούλιο του ACER και η οποία έγινε σε συνάντηση στην Πράγα, πριν ένα μήνα τον Σεπτέμβριο του 2022, αφορά την κύρια αιτία της ενεργειακής κρίσης και συγκεκριμένα τις τιμές του φυσικού αερίου. Ειδικότερα, η ΡΑΕ κατέθεσε την άποψή της πως ο δείκτης TTF δεν αντιπροσωπεύει αξιόπιστα σήματα για την αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Για τον λόγο αυτό προτείνει να υπάρξει μια αναστολή των χρηματοοικονομικών συναλλαγών και να μείνουν μόνο συναλλαγές φυσικής παράδοσης ώστε να περιοριστεί η χειραγώγηση.

Ταυτόχρονα, η πρόταση περιλαμβάνει την δημιουργία ενός νέου δείκτη που να είναι πιο αντιπροσωπευτικός των εισαγωγών του φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μηχανισμός περιορισμού

Με το γενικό «σκεπτικό» ότι οι παρεμβάσεις «ex-ante» φέρνουν καλύτερα αποτελέσματα έναντι των μέτρων «ex-post» η ΡΑΕ έχει καταθέσει μια ακόμη πρόταση προς το Διοικητικό Συμβούλιο του ACER και αφορά την υιοθέτηση ex-ante μηχανισμός περιορισμού κατά την υποβολή προσφορών (ex-ante power mitigation mechanism at offer submission stage).

Πιο συγκεκριμένα, η εν λόγω πρόταση προβλέπει τον έλεγχο των προσφορών κατά την διαδικασία υποβολής, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στην απομείωση των ακραίων τιμών αλλά και των τιμών κατά την φυσιολογική περίοδο, όπως ανέφερε ο καθηγητής Αθανάσιος Δαγούμας. Μάλιστα, προτείνεται ως μόνιμη λύση σχεδιασμού της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Για την τεκμηρίωση της πρότασης υλοποιήθηκε μελέτη σε συνεργασία με την ECCO και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, η οποία περιλαμβάνει προσομοιώσεις για 18 κράτη (κυρίως Κεντρική Ευρώπη). Τα αποτελέσματα της μελέτης παρουσιάστηκαν στον ACER. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, προήλθαν από την πλατφόρμα του ENTSO E και αφορούν σε συνολική εγκατεστημένη ισχύ 524 GW εκ των οποίων 394 GW θερμικές μονάδες και 130 GW υδροηλεκτρικά. Πρόκειται για 1684 μονάδες εκ των οποίων 782 θερμικές μονάδες και 902 υδροηλεκτρικά. Εξετάστηκαν τέσσερα σενάρια υποβολής προσφορών με το 100% να είναι το μεταβλητό κόστος και οι προσφορές να διαβαθμίζονται στο 110%, 120%, 130% και 140%. 3 χρονικές περιόδους, πριν την εισβολή, κατά την εισβολή και αμέσως μετά. Το βασικό που φαίνεται είναι ότι υπάρχει μια μείωση κερδών. Με τον συνολικό όγκο των συναλλαγών κατά την εξεταζόμενη περίοδο να φτάνει τα 86 δις ευρώ, η εφαρμογή του μέτρου επιτυγχάνει μείωση σχεδόν 20 δισεκατομμυρίων ευρώ ή 22.3%, στο σενάριο του 140%. Όπως αναφέρθηκε, πρόκειται για μια ουσιαστική απομείωση του συνολικού όγκου συναλλαγών. Σύμφωνα με τα τέσσερα σενάρια με ένα πιο αυστηρό έλεγχο στο 10, 20, 30 ή 40% η μείωση των κερδών κυμαίνεται από 7.5% έως 22.3%.

Ο μηχανισμός αφορά στον αρχικό προσδιορισμό της τιμής προσφοράς στο ύψος του μεταβλητού κόστους, στη συνέχεια προσδιορίζεται ένα κατώφλι τιμών το οποίο θα είναι συμμετρικό και προς τα πάνω και προς τα κάτω, ώστε να αποφεύγονται τόσο οι πολύ υψηλές όσο και οι πολύ χαμηλές τιμές, και ακολούθως θα υπάρχει ένας μηχανισμός στα πρότυπα των «χρεώσεων μη συμμόρφωσης», δηλαδή να επιτρέπονται κάποιες προσφορές που να είναι αποδεκτές εκτός των ορίων και για τις υπόλοιπες να προβλέπονται κυρώσεις «ex-ante». Στο παράδειγμα της σύζευξης των αγορών Ιταλίας και Ελλάδας, η τελική τιμή της Ελλάδας, με την εφαρμογή του μηχανισμού καταλήγει μικρότερη έναντι της γειτονικής χώρας, όπως αποτυπώνεται στην παρακάτω διαφάνεια.

screenshot_2022-10-24_002955.png

Τέλος αναφερόμενος στο Μηχανισμό Παρακράτησης Μέρους των Εσόδων, υπογράμμισε πως κατά τους μήνες που εφαρμόζεται έχει οδηγήσει η μέση τιμή Αποζημίωσης της Προ-Ημερήσιας Αγοράς να είναι σχεδόν 33% χαμηλότερη από την τιμή Εκκαθάρισής της. Μάλιστα αναμένονται ακόμη καλύτερα αποτελέσματα τον Οκτώβριο λόγω της πολύ υψηλής διείσδυσης των ΑΠΕ.