Ryskeldi Satke: Το Κιργιστάν, η EEU και η ρωσική επιρροή

Το Κιργιστάν έχει υπογράψει τα έγγραφα για την προσχώρησή του στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EEU) και πρόκειται να ενταχθεί στην ένωση μέχρι το τέλος του μήνα. Παρά τα βήματα της κυβέρνησης προς μια κατεύθυνση να φέρει τη δημοκρατία του Κιργιστάν στην ένωση, η συζήτηση γύρω από την είσοδο της χώρας είναι ακόμη ζωντανή και άκρως πολιτική.

Το Κιργιστάν είναι ένα από τα πιο αδύναμα κράτη στην περιοχή. Η στάσιμη εγχώρια ανάπτυξη κυρίως εξαρτάται από την ξένη οικονομική βοήθεια και από τα εμβάσματα των μεταναστών εργατών του Κιργιστάν, στη Ρωσία και στο Καζακστάν. Τα επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των μεταναστών που εργάζονται στη Ρωσία, εμφανίζουν ότι περισσότεροι από 500.000 υπήκοοι του Κιργιστάν, από τα 5,7 εκατομμύρια του συνολικού πληθυσμού, ταξίδεψαν στο εξωτερικό για να βρουν δουλειά. Ο πραγματικός αριθμός ίσως να ανέρχεται και στο 1 εκατομμύριο. Τα εμβάσματα του εποχιακού εργατικού δυναμικού προς το Κιργιστάν από τη Ρωσία και το Καζακστάν, μέλη και τα δύο της EEU, ανέρχονται στο 25%-30% του ΑΕΠ κάθε χρόνο. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, περισσότεροι από 2,1 εκατ. πολίτες του Κιργιστάν ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας το 2013. Και λόγω της οικονομικής κρίσης στην Ρωσία, πολλοί μετανάστες επιστρέφουν τώρα πίσω, εξαιτίας της έλλειψης εργασίας στο εξωτερικό.

Μια συντριπτική πλειοψηφία των μεταναστών πιστεύουν ότι θα επωφεληθούν από την ένταξη του Κιργιστάν στην EEU. ΟΙ ρωσικές αρχές, εκτιμούν, θα άρουν τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στους εργαζόμενους από το Κιργιστάν. Επιπλέον, ο αγροτικός τομέας της χώρας αισιοδοξεί για τα οικονομικά οφέλη της Ένωσης, η οποία προβλέπεται να χαλαρώσει τα εμπορικά εμπόδια για τους αγρότες που εξάγουν τα προϊόντα τους στο γειτονικό Καζακστάν και μπορεί να δώσουν νέες ευκαιρίες για επιχειρήσεις στη ρωσική αγορά.

Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι πολίτες του Κιργιστάν χαρούμενοι με την ένταξη στην EEU. Εντός της EEU, θα τοποθετηθούν υψηλότεροι δασμοί στις εισαγωγές από κράτη μη μέλη. Ως εκ τούτου, οι επιχειρήσεις λιανικής ανησυχούν διότι εξαρτώνται πολύ από την μεταπώληση των φθηνών κινεζικών εμπορευμάτων. Οι κοινότητες στις νότιες επαρχίες, των οποίων το βασικό εισόδημα προέρχεται από το εμπόριο με τα γειτονικά Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν, έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες. Παραμένει ασαφές εάν η χώρα έχει ανακουφίσει οικονομικά-κοινωνικά αυτές τις ομάδες πολιτών, αλλά έχει αναφερθεί ότι η Ρωσία και το Καζακστάν παρέχουν ανθρωπιστική βοήθεια με το ποσό των 300 εκατ. δολαρίων, για να αμβλυνθεί η αρνητική επίδραση της μεταβατικής περιόδου για το Κιργιστάν.

Τα παρατεταμένα ερωτήματα για την τύχη της EEU στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης της Ρωσία με την Δύση, τις οικονομικές κυρώσεις, τη μείωση των πετρελαϊκών τιμών και τον «υβριδικό πόλεμο» του Κρεμλίνου στην Ουκρανία, έχουν προκαλέσει αντιδράσεις στο Κιργιστάν. Το νόμισμα του Καζακστάν, το tenge, αναμένεται να υποτιμηθεί μετά από τις προεδρικές εκλογές στο Καζακστάν, οι οποίες διεξήχθησαν τον Απρίλιο. Οι εμπειρογνώμονες προβλέπουν ότι αυτό θα εγείρει ανησυχίες για την σταθερότητα του νομίσματος του Κιργιστάν, του som. Ανάλυση της  Ασιατικής Αναπτυξιακής Τράπεζας εμφανίζει ότι η υποτίμηση του νομίσματος του Κιργιστάν της τάξης του 19% έχει ήδη οδηγήσει το επίπεδο του πληθωρισμού στο 7,5%. Ο πληθωρισμός αναμένεται να φτάσει ή να ξεπεράσει το 10% φέτος. Η οικονομική ανάπτυξη του Κιργιστάν προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω, στο 1,7% το 2015, λόγω εξωτερικών παραγόντων όπως η συρρίκνωση της ρωσικής οικονομίας και η επιβράδυνση στο Καζακστάν. Για την ώρα, η κυβέρνηση του Κιργιστάν υποθέτει ότι οι αγορές της EEU θα ανακάμψουν το 2016, κάτι που θα πρέπει να ενθαρρύνει την εγχώρια οικονομική ανάπτυξη. Εάν αυτή η πρόβλεψη είναι δικαιολογημένη ή όχι, οι παρατηρητές και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εκτιμούν ότι οποιαδήποτε οικονομική ανάκαμψη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικούς οικονομικούς παράγοντες παρά από εγχώριους παράγοντες. Αυτή η ευπάθεια σε εξωτερικές εξελίξεις αφήνει το Κιργιστάν σε μια επικίνδυνη θέση.

Τα ερωτήματα για την συμβατότητα της νομοθεσίας του Κιργιστάν με τους κανονισμούς της EEU, προκαλούν σύγχυση στα μέσα ενημέρωσης και στους εμπειρογνώμονες. Στην ουσία, τα εμπόδια της EEU θα μπορούσε να περιπλέξει τα σημερινά και μελλοντικά μεγάλα έργα υποδομής, τα οποία χρηματοδοτούνται από την Κίνα. Το ζήτημα είναι τα μελλοντικά δάνεια και τα εισαγόμενα υλικά από την Κίνα. Οι αποκλίσεις στα νομικά ζητήματα μεταξύ Κιργιστάν και της EEU, είναι ακόμη ανεπίλυτα και ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι αυτά τα εμπόδια θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επιλογές του Κιργιστάν στον δανεισμό από την Κίνα.  Η Κίνα έχει επεκταθεί μαζικά στην περιοχή την τελευταία δεκαετία, και η υπό εξέλιξη πρωτοβουλία του «Δρόμου του Μεταξιού» έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο στο Κιργιστάν, το οποίο προάγει τον εαυτό του ως ένα περιφερειακό κέντρο logistics για τις αγορές στην Ανατολή και στη Δύση. Ενώ η παρουσία της Κίνας έχει ορατά οφέλη και για τα δύο κράτη, το Κιργιστάν θεωρείται περιθωριακό (όπως είναι το Τατζικιστάν) εντός των δομών των περιφερειακών δυνάμεων, εξαιτίας της ασθενούς διακυβέρνησής του και της ανικανότητάς του να βρει κοινό έδαφος με τα γειτονικά κράτη. Αυτό έχει οδηγήσει την πολιτική ελίτ του Κιργιστάν να αναζητά πολιτική και οικονομική υποστήριξη από το Κρεμλίνο, όπως αποδείχθηκε το περασμένο έτος όταν το Ουζμπεκιστάν έκοψε τις προμήθειες φυσικού αερίου στο Νότιο Κιργιστάν. Η κυβέρνηση του Ουζμπεκιστάν αγνόησε τις εκκλήσεις του Κιργιστάν να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους της συμφωνίας για το αέριο.

Οι πολιτικές εντάσεις στη Δημοκρατία του Κιργιστάν φούντωσαν προσφάτως σχετικά με την ανεπίλυτη συμφωνία αναδιάρθρωσης για το μεγαλύτερο χρυσορυχείο στην κεντρική Ασία, το Kumtor, ένα project που διαχειρίζεται και λειτουργεί υπό την καναδική εταιρεία Centerra Gold. Ως αποτέλεσμα, παραιτήθηκε άλλος ένα πρωθυπουργούς (ο τέταρτος από το 2010) καθώς η βουλή του Κιργιστάν απαίτησε την επαναδιαπραγμάτευση των όρων της τελευταίας συμφωνίας με τους Καναδούς (την τρίτη από το 2003). Η πολιτική κρίση δεν φαίνεται να ανησυχεί τον πρόεδρο του Κιργιστάν, Almazbek Atambayev, ο οποίος έχει υποστηρίξει πλήρως την ένταξη στην EEU, στις 9 Μαΐου.

* Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ:http://www.ecfr.eu/article/commentary_kyrgyzstan_and_the_eurasian_economic_union_the_view_from_bis3022

(Capital.gr)