Ρίκαρντ Σκούφιας: Οποιος επιθυμεί να έχει πρόσβαση στον TAP πρέπει να λειτουργεί με βάση τους ευρωπαϊκούς κανόνες

Εντός χρονοδιαγραμμάτων κινείται η πορεία κατασκευής του TAP στην Ελλάδα, επισημαίνει ο επικεφαλής του ελληνικού τμήματος της κοινοπραξίας, Ρίκαρντ Σκούφιας, αποκαλύπτοντας ότι μέχρι σήμερα έχει επιτευχθεί διάνοιξη εδάφους σε 230 χλμ. έναντι 190 χλμ. τον Ιανουάριο. Δηλαδή, η διάνοιξη αφορά πλέον το 42% της συνολικής έκτασης των 550 χιλιομέτρων που θα διατρέχει ο αγωγός επί ελληνικού εδάφους.

Στο περιθώριο του 2ου οικονομικού φόρουμ των Δελφών, όπου συμμετείχε σε εκδήλωση για τις "προκλήσεις όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής", ο κ. Σκούφιας μίλησε στο "Energypress" για την πορεία υλοποίησης του έργου, το γεωοπολιτικό παιχνίδι των αγωγών αλλά και την πρόθεση της Gazprom να μεταφέρει ρωσικό αέριο μέσω TAP. "Αν κάποιος επιθυμεί να έχει πρόσβαση στις ευρωπαικές υποδομές, πρέπει να λειτουργεί με βάση τους κοινοτικούς κανόνες", λέει με νόημα.

Τα όσα επισημαίνει ο country manager του TAP είναι στον απόηχο όσων είπε πρόσφατα η βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ πως ο Νότιος Ενεργειακός Διάδρομος "δεν αφορά κάποια ιδέα ή σχέδιο επί χάρτου", αλλά και της κινητικότητας που παρουσιάζει τουλάχιστον σε επίπεδο δηλώσεων, το ρωσικών συμφερόντων σχέδιο, για τον Turkish Stream. "Σήμερα η Ευρώπη έχει μια ισχυρή εξάρτηση από τη Ρωσία, αλλά πλέον ανοίγει και ένας τέταρτος διάδρομος", λέει ο κ. Σκούφιας.

Δώστε μας κάποια στοιχεία για την πορεία κατασκευής του TAP. Βρίσκεστε εντός χρονοδιαγραμμάτων; 

Είμαστε εντός των χρονοδιαγραμμάτων, και 90 χιλιόμετρα αγωγού έχουν ήδη τοποθετηθεί μέσα στο όρυγμα. Τα χιλιόμετρα αυτά αφορούν το σύνολο του νομού Εβρου, καθώς επίσης ένα τμήμα του νομού Ροδόπης, και των Σερρών. Επίσης 10 χλμ έκτασης έχουν ήδη αποκατασταθεί, που σημαίνει ότι οι κάτοχοι της γης, ως επι τω πλείστον αγρότες ξεκίνησαν ήδη τη σπορά. Συνολικά από τα 550 χιλιόμετρα αγωγού που πρόκειται να κατασκευάσουμε στην Ελλάδα, αυτή την στιγμή έχουμε ήδη διαμορφώσει το έδαφος για 230 χιλιόμετρα (right of way). Τον Ιανουάριο βρισκόμασταν στα 190 χλμ.

Αυτό σημαίνει ότι "τρέχετε" σε μηνιαία βάση, προσθέτοντας 40 χλμ;

Δεν μπορεί να πει κανείς ότι τρέχουμε με ρυθμό 40 χλμ το μήνα, καθώς τα πάντα εξαρτώνται από το έδαφος και τις γενικότερες συνθήκες. Το σίγουρο ωστόσο είναι ότι μπαίνουμε σε καινούργια περιφερειακή ενότητα κάθε 3 μήνες. Και θέλουμε κατά μέσον όρο 3-6 μήνες σε κάθε Περιφέρεια, προκειμένου να φέρουμε σε πέρας το έργο. Το πιο σημαντικό για εμάς είναι ότι έχουμε καθαρό σχεδιασμό, και στόχος μας είναι να μείνουμε σε αυτό το πλάνο. 

Ποιό είναι αυτό το πλάνο; 

Είναι να έχουμε ολοκληρώσει την κατασκευή του αγωγού ως το τέλος του 2018, προκειμένου να έχουμε μετά μια ολόκληρη χρονιά, το 2019, για δοκιμές, ώστε το 2020 να ξεκινήσει η πλήρης λειτουργία. Οσο για την κατασκευή γίνεται όπως θα γνωρίζετε διαδοχικά, δηλαδή πρώτα ανοίγουμε την ζώνη εργασίας (right of way) και διαμορφώνουμε το έδαφος, μετά απλώνουμε τα τμήματα του αγωγού, μετά τα συγκολλάμε, έπειτα ανοίγουμε το όρυγμα, τοποθετούμε μέσα τον αγωγό, και τέλος επαναφέρουμε την έκταση στην αρχική της μορφή. Στις κατασκευαστικές εργασίες απασχολούνται σήμερα 2.000 άτομα, με την κοινοπραξία να βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με περίπου 100 κοινότητες και 30 δήμους.

Κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην Αθήνα η βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ρόμπιν Ντάνιγκαν, ερωτηθείσα για το σχέδιο του ITGI και του Turkish Sream που σχεδιάζονται για να μεταφέρουν ρωσικό αέριο στην Ευρώπη, επεσήμανε ότι αυτή την στιγμη μόνο ένα έργο είναι υπό κατασκευή, ο Νότιος Διάδρομος. Και όπως είπε "έμφαση πρέπει να δοθεί στην ολοκλήρωση αυτού του έργου, που δεν αφορά κάποια ιδέα ή σχέδιο επί χάρτου", έμμεση αιχμή προς τα δύο παραπάνω projects. Θα ήθελα το σχόλιό σας. 

Το γενικό μου σχόλιο όσον αφορά την στρατηγική κατεύθυνση των χωρών με τις οποίες και είχαμε συζητήσεις, είναι ότι η διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας είναι σήμερα ένας από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαικής ασφάλειας εφοδιασμού. Σήμερα έχουμε τρεις ευρωπαικούς ενεργειακούς διαδρόμους, και ο Νότιος Ενεργειακός Διάδρομος, ανοίγει έναν τέταρτο προς την Ευρώπη. Τώρα με το φυσικό αέριο του Αζερμπαϊτζάν και μελλοντικά πιθανότατα με νέες πηγές αερίου. Δηλαδή η υλοποίηση του Νοτίου Διαδρόμου είναι ακρογωνιαίος λίθος στην ευρωπαϊκή ενεργειακή τροφοδοσία. Αυτό λοιπόν που κάνουμε εμείς στον TAP είναι να διαδραματίζουμε ένα σημαντικό ρόλο σε αυτό το στόχο, και ειδικά ως TAP Ελλάδας να παίξουμε ένα ρόλο σε αυτό που έχουν αποφασίσει να κάνουν και οι τρεις χώρες απ’ όπου διέρχεται ο αγωγός. Οπότε είναι δεδομένο ότι εδώ κάνουμε μια δουλειά στο πλαίσιο του Νοτίου Διαδρόμου που αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την ευρωπαική ασφάλεια εφοδιασμού. 

Ωστόσο το τελευταίο καιρό έχει αναζοπυρωθεί ξανά μια κουβέντα γύρω από τον Turkish Stream. Πρόσφατα ο πρόεδρος Πούτιν υπέγραψε νόμο με τον οποίο επικυρώνει τη συμφωνία με την Άγκυρα για την κατασκευή του αγωγού. Πιστεύετε ότι έχει προοπτική ένα τέτοιο πλάνο; 

Το σχολιό μου, είναι όπως ειπωθηκε και στο πάνελ για την ενεργειακή ασφάλεια που έλαβε χώρα στο οικονομικό φόρουμ των Δελφών, ότι υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών που βρίσκονται αυτή την στιγμή σε εξέλιξη. Εχεις την πρωτοβουλία για τον αγωγό IGB, την πρωτοβουλία για τον αγωγό Αδριατικής- Ιονίου (IAP), ο οποίος θα συνδέει την Κροατία με την Αλβανία, το LNG τέρμιναλ της Αλεξανδρούπολης, όλες εκ των οποίων σχετίζονται με τον μακροπρόθεσμο στόχο της Ελλάδας να ενδυμανώσει το ρόλο της εντός του πλαισίου της ευρωπαικής ενεργειακής συνεργασίας. Και ο TAP, ο οποίος όπως είπατε είναι ένα έργο πολύ πιο μπροστά από τα άλλα, καθώς αυτή την στιγμή βρίσκεται στην μέση της φάσης κατασκευής του, ασφαλώς και θα έχει μια σημαντική συνεισφορά σε πολλά από τα παραπάνω έργα.

Το ερώτημα ωστόσο που διατυπώνουν οι ενεργειακοί αναλυτές είναι σε ποιό βαθμό και πότε η Ευρώπη θα πάψει να εξαρτάται από το ρωσικό αέριο... 

Δεν αμφισβητεί κανείς ότι η Ρωσία είναι ένας εταίρος-κλειδί για την Ευρώπη αναφορικά με την τροφοδοσία σε φυσικό αέριο, μαζί όμως με τις πηγές από την Βόρεια Αφρική και την Βόρεια Θάλασσα και Βόρεια Αφρική. Σε κάθε περίπτωση, η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού στηρίζεται στην βασική αρχή της διαφοροποίησης. Σήμερα η Ευρώπη έχει μια ισχυρή εξάρτηση από τη Ρωσία, αλλά πλέον ανοίγει και ένας τέταρτος διάδρομος.

Τον Ιανουάριο, από το βήμα του συνεδρίου European Energy Gas στη Βιέννη, ο Αλεξάντερ Μεντβέντεφ αντιπρόεδρος της Gazprom, είπε ότι η εταιρεία του θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη χωρητικότητα των 10 δισ. κ.μ. αερίου που προσφέρει η δεύτερη φάση του ΤAP (αναβάθμιση δυναμικότητας στα 20 δισ. κ.μ.) προκειμένου να μεταφέρει ρωσικό αέριο στην Ιταλία. Αν και επίσημα η κοινοπραξία TAP δεν σχολίασε το γεγονός, εκπρόσωποι κάποιων εκ των μετόχων της (Snam, Fluxys, Enagas), άφησαν ανοικτό το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συνεργασίας. Πως το σχολιάζετε; 

Δεν μπορώ να σχολιάσω το γεγονός για λογαριασμό των μετόχων, μπορώ όμως να το κάνω για λογαριασμό της εταιρείας του TAP. Χτίζουμε μια ευρωπαική υποδομή, και επομένως κινούμαστε με βάση την εθνική και κοινοτική νομοθεσία, που αμφότερες θέτουν ένα σαφές πλαίσιο για το δικαίωμα πρόσβασης τρίτων (Third Party Access) σε υφιστάμενες ευρωπαικές υποδομές. Αν κάποιος επιθυμεί να έχει πρόσβαση σε αυτές τις υποδομές, πρέπει να λειτουργεί με βάση τους κοινοτικούς κανόνες.

Η γενική ωστόσο ιδέα είναι ότι αν ένας προμηθευτής ζητήσει μεταφορική δυνατότητα στον TAP στη δευτερογενή αγορά ή στο open season και είναι σύμφωνος με το ρυθμιστικό πλαίσιο, τότε ο ΤAP θα προσφέρει χωρητικότητα και υπηρεσίες. Σωστά; 

Εγώ αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι το δικαίωμα πρόσβασης τρίτων προέρχεται από το συμφέρον της Ευρώπης να υπάρχει μια απελευθερωμενη αγορά φυσικού αερίου, διασφαλίζοντας ότι παίκτες που επιθυμούν την πρόσβαση σε ευρωπαικές υποδομές, μπορούν να εξασφαλίσουν αυτή την δυνατότητα. Και εκείνοι που διαθέτουν την ευρωπαική υποδομή, προμηθεύουν κάτω από σαφή νομοθετικά κριτήρια αυτή την πρόσβαση. Αυτός είναι και ο λόγος που η απάντηση στην ερώτηση κατά πόσο είναι ή όχι συμβατή με την νομοθεσία η χρήση του TAP από την Gazprom για να μεταφέρει ρωσικό αέριο στην Ευρώπη, δίδεται από την ίδια την νομοθεσία. Αυτή κάνει σαφές κάτω από ποιές συνθήκες επιτρέπεται κάτι τέτοιο, και κάτω από ποιούς όρους, οι έχοντες την εν λόγω υποδομή, μπορούν να το επιτρέψουν.