Ρεκόρ PPAs στην αγορά της Ευρώπης – Οι πρωταγωνιστές και οι προκλήσεις προς την πράσινη μετάβαση

Σε ιστορικά υψηλά, καταρρίπτοντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2012, ανέρχονται μέχρι στιγμής οι συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας  (PPA) στην Ευρώπη, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της πλατφόρμας RE-Source. 

Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, μόνο έξι χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Εσθονία, Λετονία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Κύπρος και Σλοβακία – δεν έχουν ακόμη καταχωρίσει την πρώτη εταιρική συμφωνία αγοράς ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή PPA. 

Η Ουγγαρία, η Λιθουανία, η Σλοβενία ​​και η Πορτογαλία εισήλθαν στην αγορά το 2023, συμβάλλοντας σημαντικά στην εκτίναξη των PPAs σε ύψος ρεκόρ. Η Βουλγαρία, η Αυστρία, η Κροατία και η Ρουμανία έκαναν το ντεμπούτο τους πέρυσι.

Η RE-Source Platform κατέγραψε προσφορές για 7,8 GW συνολικά μέχρι την περασμένη εβδομάδα. Με 7,2 GW μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, η τιμή έχει ήδη ξεπεράσει το προηγούμενο ετήσιο υψηλό όλων των εποχών στην ΕΕ, των 7,1 GW  που επιτεύχθηκε το 2021.

Το ισπανικό παράδειγμα

Η Ισπανία είναι η μεγαλύτερη αγορά το 2023 μέχρι στιγμής, όπως ήταν και τα τρία προηγούμενα χρόνια. Όπως τονίζεται στην έκθεση πρόκειται για ένα σημαντικό επίτευγμα για μια χώρα που μπήκε στην αγορά PPA το 2018. Επίσης, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η Ισπανία , η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, είναι τώρα επίσης η τέταρτη μεγαλύτερη εταιρική αγορά ΑΠΕ στον κόσμο μετά τις ΗΠΑ , τη Βραζιλία και την Αυστραλία.

Μεγάλοι βιομηχανικοί παίκτες, όπως η Alcoa, υπήρξαν σημαντικοί παραγωγοί αιολικής ενέργειας στην Ισπανία. Μεγάλες εταιρείες λιανικής και τεχνολογίας όπως η Amazon, η Equinix ή η Ikea έχουν υπογράψει επίσης μεγάλες συμφωνίες ηλιακής ενέργειας.

«Η Ισπανία έχει ένα ευνοϊκό πλαίσιο πολιτικής και μια εξαιρετική προσφορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ηλιακή και αιολική ενέργεια», λέει η Annie Scanlan, Impact Director στην πλατφόρμα RE-Source. «Όπως συμβαίνει σε όλες τις αγορές, οι εταιρείες ενδιαφέρονται ολοένα και περισσότερο για την προμήθεια χαρτοφυλακίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (συνδυασμοί αιολικής, ηλιακής φωτοβολταϊκής ενέργειας και αποθήκευσης) προκειμένου να επωφεληθούν πλήρως από τη συμπληρωματικότητα αιολικής και ηλιακής ενέργειας».

Κατάργηση του πλαφόν

Η RE-Source Platform αναφέρει ότι οι εταιρικοί αγοραστές ενέργειας ζητούν ρυθμιστική βεβαιότητα – ένα τέλος στα ανώτατα όρια αγοράς. Ζητούν από τους φορείς χάραξης πολιτικής που προσπαθούν να μεταρυθμίσουν την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ να βελτιώσουν την πρόσβαση στο δίκτυο και να επιταχύνουν την αδειοδότηση νέων αιολικών και ηλιακών πάρκων.

«Απαιτείται υποστήριξη για τη διαχείριση του κινδύνου τιμών , καθώς και για την «απομυθοποίηση των PPA και την εκπαίδευση του προσωπικού προμηθειών σε εταιρείες», αναφέρει η RE-Source. 

Την έκκληση αυτή υποστήριξαν επίσης η SolarPower Europe και η WindEurope .

Στην έκθεση τονίζονται παράλληλα και τα σημαντικά εμπόδια για τους κατασκευαστές: αναξιόπιστη πρόσβαση στο δίκτυο, αργή αδειοδότηση και κινδύνους τιμών που σχετίζονται με τη μεταβλητότητα της ηλιακής και αιολικής ενέργειας.

Οι κλάδοι

Τα τρία πρώτα τρίμηνα του έτους, πάνω από το 60% των εταιρικών συμφωνιών PPA  για ανανεώσιμες πηγές υπεγράφη από εταιρείες του κλάδου των ΤΠΕ (2 GW), της βαριάς βιομηχανίας (1,8 GW) και των τηλεπικοινωνιών (650 MW). Η αντίστοιχη συνολική τους ισχύς αυξήθηκε κατά 22% στα 11,3 GW, 25% στα 9 GW και 35% στα 2,5 GW.

Οι τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας και του λιανικού εμπορίου ξεπέρασαν και οι δύο το 1 GW σε συνολική συμβατική ισχύ φέτος, εντάσσοντας τα τμήματα των μεταφορών και των καταναλωτικών αγαθών.

Ο Ενεργειακός Δείκτης Τιμών PPA της LevelTen σημείωσε άνοδο 2% στα 86,94 ευρώ ανά MWh το τρίτο τρίμηνο. Ο μετρητής παρακολουθεί την αιολική και την ηλιακή ενέργεια. Και οι δύο συνιστώσες πρόσθεσαν 2% από τον Ιούλιο έως το τέλος Σεπτεμβρίου, σε 99,82 ευρώ ανά MWh και 74,06 ευρώ ανά MWh, αντίστοιχα.

Ο περιφερειακός δείκτης παρακολουθεί 18 χώρες της ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο

Η τελευταία ενημέρωση υπολογίστηκε από 186 προσφορές τιμών από 145 έργα σε 18 χώρες. Σε ετήσια βάση, ο μεικτός δείκτης σημείωσε άνοδο 18,2%. Η συνιστώσα της αιολικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 27,2% έναντι 8% για την ηλιακή ενέργεια.

Αρνητικές τιμές

Οι συνεχιζόμενες αυξήσεις των επιτοκίων ενισχύουν τις πιέσεις κόστους και στους δύο τομείς, τόνισαν οι συντάκτες της έκθεσης. Τόνισαν επίσης την αυξανόμενη συχνότητα των αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Η αστάθεια των τιμών μπορεί να αποδοθεί σε παράγοντες όπως η πιο κατανεμημένη παραγωγή, τα παλαιού τύπου προγράμματα επιδοτήσεων και η υποδομή δικτύου που είναι γενικά απροετοίμαστη για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προσθέτει το έγγραφο.

Οι κατασκευαστές έργων αιολικής και ηλιακής ενέργειας πιέζονται από τα αυξανόμενα επιτόκια και τις αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας

«Μια σταθεροποιούμενη αλυσίδα εφοδιασμού περιόρισε την ανοδική πίεση στις τιμές το πρώτο εξάμηνο του 2023, αλλά η σημαντική πτώση της γαλλικής πυρηνικής παραγωγής τους τελευταίους μήνες έχει ωθήσει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Κεντρική Ευρώπη, αυξάνοντας τις τιμές ηλιακού PPA σε αγορές όπως η Γαλλία, η Γερμανία και Πολωνία. Ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι η διαφαινόμενη έλλειψη εργατικού δυναμικού τονίζει επίσης τα μοντέλα χρηματοδότησης έργων και έχει αρχίσει να επιβαρύνει το κόστος EPC [μηχανικής, προμήθειας και κατασκευής] για τους κατασκευαστές έργων ηλιακής ενέργειας», αναφέρει η έκθεση.

Ρεκόρ συμμετοχής

Σύμφωνα με την WindEurope, η σημαντική αυτή ανάπτυξη αντικατοπτρίζεται και στη συμμετοχή ρεκόρ στη φετινή εκδήλωση RE-Source στο Άμστερνταμ, με περισσότερες από 1.300 εγγραφές και περισσότερους από 350 αγοραστές ενέργειας, ενισχύοντας τη ζωντάνια της αγοράς και την αυξανόμενη ζήτηση για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η φετινή διοργάνωση έχει μια ιδιαίτερα ισχυρή εκπροσώπηση της βιομηχανίας μεταποίησης, των χημικών και της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Κρίσιμο εργαλείο

Η WindEurope υπογραμμίζει επίσης ότι πρόταση σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (EMD) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με αυτήν αναγνωρίζουν τις PPA ως κρίσιμο εργαλείο για την υποστήριξη της ενεργειακής μετάβασης στην Ευρώπη. Όμως τα μέτρα της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης δημιούργησαν νέες προκλήσεις για τις ΡΡΑ. 

«Εάν η Ευρώπη θέλει να δει την ανάπτυξη της αγοράς των ΡΡΑ να συνεχίζεται και η βιομηχανία να ξεκλειδώσει ακόμη μεγαλύτερα επίπεδα πράσινης ενέργειας, τα εναπομείναντα εμπόδια πρέπει να αρθούν» τονίζει. 

Παράλληλα με την κρίσιμη ανάγκη να διασφαλιστεί η ρυθμιστική ασφάλεια με το τέλος των ανώτατων ορίων αγοράς, οι εταιρικοί αγοραστές ενέργειας ζητούν:

Περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: Αξιόπιστη πρόσβαση στο δίκτυο και ταχύτερη αδειοδότηση για νέα αιολικά και ηλιακά πάρκα. Ένα σταθερό  περιβάλλον φιλικό προς τους επενδυτές και η πλήρης εφαρμογή όλης της νομοθεσίας της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας.

Μειωμένος κίνδυνος: Υποστήριξη για τη διαχείριση του κινδύνου τιμών και την απόδειξη τραπεζικής ικανότητας.

Εκπαίδευση: Υποστήριξη για την απομυθοποίηση των PPA και την εκπαίδευση του προσωπικού προμηθειών σε εταιρείες.

Ο στόχος του 45%

Σημειώνεται ότι ΕΕ επιθυμεί να πετύχει τον στόχο του 45% σε ί,τι αφορά τη συμμετιοχή των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό μείγμα έως το 2030. Η βιομηχανία θέλει να επιταχύνει τον δρόμο της προς το καθαρό μηδέν μέσω της φθηνής, καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι PPA θα διαδραματίσουν βασικό ρόλο στην προσθήκη περισσότερης αιολικής και ηλιακής δυναμικότητας στο δίκτυο. Οι ηγέτες του κλάδου αναγνωρίζουν επίσης τη σημασία των τοπικών προμηθειών ενέργειας για τη μείωση των κινδύνων εφοδιασμού, οι οποίοι καθίστανται ολοένα και πιο πιεστικοί με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την απρόβλεπτη γεωπολιτική κατάσταση.