Προοπτικές της αγοράς EUA: διδάγματα από τη μεγαλύτερη περίοδο συμμόρφωσης που υπήρξε ποτέ

Η περίοδος συμμόρφωσης 2023 για τους φορείς εκπομπών στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ της ΕΕ, έφτασε στο τέλος της στις 30 Σεπτεμβρίου 2024. Για πρώτη φορά, οι φορείς εκμετάλλευσης είχαν προθεσμία μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2024, για να συμμορφωθούν με τις εκπομπές τους για το 2023, αντί της προηγούμενης προθεσμίας, που ήταν το τέλος Απριλίου.
 

Πώς επηρεάζει αυτό την αγορά EUA;

Πρώτον και πιο αξιοσημείωτο, παρατηρούμε ότι τα συμβόλαια που είχαν ελάχιστη ή καθόλου ρευστότητα πριν από την αλλαγή συμμόρφωσης, είχαν μεγάλη ζήτηση φέτος, ιδίως τα συμβόλαια του Ιουνίου, του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου. Αντίθετα, το συμβόλαιο του Μαρτίου έχει χάσει σε σημασία και σε όγκο συναλλαγών. Ωστόσο, το ανοιχτό ενδιαφέρον για όλα τα συμβόλαια εκτός Δεκεμβρίου, είναι υψηλότερο φέτος από ό,τι πέρυσι.

Με περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους, οι συμμορφούμενες οντότητες είχαν μεγαλύτερη ελευθερία να αγοράσουν κατά την καλύτερη δυνατή στιγμή. Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ό,τι αυτή η δυνατότητα χρησιμοποιήθηκε από τις πιο έμπειρες οντότητες, με γνώμονα τις στρατηγικές χρηματοδότησης και αντιστάθμισης κινδύνων, ενώ οι μικρότερες οντότητες φαίνεται να συνέχισαν τις συνήθεις μεθόδους αγοράς τους: να παίρνουν το μεγαλύτερο μέρος των αναγκαίων πριν από τον Απρίλιο. Μόνο λίγοι άφησαν σημαντικά ποσά ανοιχτά, κυρίως λόγω οξείας ρευστότητας. Ως αποτέλεσμα, δεν είχαμε σημαντικό αντίκτυπο στις τιμές, λόγω της συμμόρφωσης, μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2024. 
 

Πως εξελίσσονται επί του παρόντος οι συναλλαγές EUA;

Η αγορά EUA, η οποία προηγουμένως χαρακτηριζόταν από μια σταθερά ανοδική πορεία, έχει υποστεί μια αξιοσημείωτη μετατόπιση προς μια πιο πλάγια θέση. Από τις αρχές του έτους περίπου, το EUA συσχετίζεται έντονα με το φυσικό αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια, προσθέτοντας ένα άλλο επίπεδο πολυπλοκότητας στην ανάλυση της αγοράς. 

Ο συνδυασμός διαφόρων θεμελιωδών παραγόντων, σημαίνει ό,τι τις επόμενες εβδομάδες θα παρατηρήσουμε πιθανότατα μια διελκυστίνδα παραγόντωμ, που επηρεάζουν την αγορά EUA: 

• Πρόσθετος όγκος δημοπρασιών στο δεύτερο μισό του 2024,σε σύγκριση με πέρυσι.
• Γεωπολιτική/ενεργειακό σύμπλεγμα.
• Περίοδος τυφώνων στις ΗΠΑ.
• Long θέσεις από hedge funds στο φυσικό αέριο.
• Περιθώρια κέρδους ορυκτών καυσίμων.
• Ταχύτητα αντιστάθμισης.

Καθώς πλησιάζουμε προς το 2025, και καθώς οι αναλυτές συνειδητοποιούν ό,τι οι εκπομπές από παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι πιθανό να παραμείνουν σε χαμηλά επίπεδα, ενώ οι βιομηχανικές εκπομπές είναι απίθανο να επιστρέψουν πλήρως, πιστεύουμε ότι οι προσδοκίες της αγοράς θα μετατοπιστούν από την προσδοκία ενός ανοδικού 2025, στην προσδοκία ενός ακόμη αμετάβλητου έτους. 

Αυτό, με τη σειρά του, θα εξουδετερώσει τη λογική ότι τα hedge funds θα αγοράσουν μαζικά το Η2 2024, για να προηγηθούν της επόμενης ανοδικής αγοράς, και θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερο ένα κλίμα αναμονής, με κάποιο κυνήγι ευκαιριών. 

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, αναμένουμε ότι οποιαδήποτε πτώση της τιμής κάτω από τα €60 ευρώ θα αγοραστεί πιθανότατα από hedge funds και εταιρείες συμμόρφωσης στο εγγύς μέλλον. Κατά συνέπεια, πιστεύουμε τώρα ότι ο πυθμένας της αγοράς επιτεύχθηκε το πρώτο εξάμηνο του 2024.

 Παρά την έντονη πτώση των εκπομπών από παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο πέρυσι, όσο και μέχρι στιγμής κατά τη διάρκεια του 2024, το συνολικό ανοικτό ενδιαφέρον όλων των μελλοντικών συμβολαίων βρίσκεται σε ρεκόρ 3 ετών. Ενώ αυτό μπορεί εν μέρει να επηρεαστεί από τον ισχυρό ρόλο που διαδραματίζουν φέτος τα hedge funds στην αγορά EUA, άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στην τάση αυτή, όπως η αλλαγή της προθεσμίας συμμόρφωσης. Ένα μεγάλο μέρος αυτού του ανοικτού ενδιαφέροντος οφείλεται πιθανότατα στην αυξημένη αντιστάθμιση των εταιρειών συμμόρφωσης.

Ποιοι είναι οι σοβαροί καθοδικοί κίνδυνοι;

Στο βαθμό που αυτή η πρόσθετη ζήτηση αντιστάθμισης προέρχεται από τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, αυτό σημαίνει ταχύτερη αντιστάθμιση, παρά τα χαμηλότερα περιθώρια κέρδους. Αυτό εξηγείται από τη στροφή των στρατηγικών των εταιρειών, προς μεγαλύτερα χρονικά περιθώρια αντιστάθμισης, και πάλι μετά την ενεργειακή κρίση, και με την προσδοκία περαιτέρω μείωσης των περιθωρίων κέρδους για την ενέργεια από ορυκτά καύσιμα στο μέλλον. Το καίριο ερώτημα είναι, για πόσο καιρό θα είναι σε θέση οι εν λόγω φορείς να διατηρήσουν αυτό το επίπεδο ζήτησης.
 

Υπάρχει πιθανότητα ανόδου του EUA;

Η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου στο τέλος του καλοκαιριού και στις αρχές Σεπτεμβρίου, ώθησε τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας προς τα πάνω, καθιστώντας κερδοφόρα την αντιστάθμιση των τυποποιημένων λιγνιτικών μονάδων για το 2027. Το γεγονός ότι η λιγνιτική ενέργεια είναι ιδιαίτερα εντατική σε εκπομπές ρύπων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι το περιθώριο ήταν αρνητικό φέτος, οδήγησε σε μεγαλύτερη ζήτηση από τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Εάν το φυσικό αέριο συνεχίσει να αυξάνεται, θα μπορούσε να υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη ζήτηση για EUAs. Από την άλλη πλευρά, εάν το φυσικό αέριο εκτοξευθεί, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, η διάθεση risk-off θα μπορούσε να ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας να μειώσουν τις αγορές για την αντιστάθμισής τους, προκειμένου να μην βρεθούν αντιμέτωπες με ακριβά  margin calls προς κάλυψη. Αν και το ακριβές σημείο τιμών είναι αβέβαιο, θα περιμέναμε ότι επί του παρόντος θα βρίσκεται κάπου μεταξύ 40-60 €/MWh για τα προθεσμιακά συμβόλαια για το επόμενο έτος και το έτος+2. 
 

Πλάγια;

Το πιο πιθανό αποτέλεσμα κατά τους επόμενους μήνες είναι μια πλαγιοκαθοδική πορεία. Αυτό είναι λογικό από πλευράς συμπεριφοράς, λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγορά EUA φαίνεται να έχει βρει ένα κατώτατο σημείο γύρω στα €50/EUA και ένα υψηλό γύρω στα €100 /EUA. Αναμένουμε επαρκή αρχική ζήτηση, για να αντισταθμίσει τη χαμένη ζήτηση από τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, ιδίως εάν η αντιστάθμιση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας χαλαρώσει σταδιακά και όχι ξαφνικά. Από την άλλη πλευρά, οτιδήποτε πάνω από τα €80/EUA καθίσταται δύσκολο να στηριχθεί, σε μια χρονιά όπου οι εκπομπές ηλεκτρικής ενέργειας πρόκειται να μειωθούν άλλο ένα -20% ως και  -25%, αφού ήδη πέρυσι δέχθηκαν πλήγμα -24%. Συμπερασματικά, πιστεύουμε ότι τυχόν απότομες εξελίξεις πάνω και κάτω από το επίπεδο των €60-€80 θα λειτουργήσουν ως εμπόδια και στις δύο πλευρές, τουλάχιστον για το υπόλοιπο του 2024. 

______

Ο Χρήστος Χριστοδουλόπουλος είναι Trader της Vertis Environmental Finance