Πολύ μεγάλα ποσά δεσμεύουν οι εταιρείες προμήθειας για συμμετοχή στις αγορές ρεύματος - Τρεις προτάσεις για ταμειακή ανάσα - «Στο κόκκινο» η ρευστότητα

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η ΡΑΕ και το ΕΧΕ έχουν γίνει δέκτες τριών προτάσεων από εταιρείες προμήθειας, οι οποίες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν μία σχετική ταμειακή «ανάσα». Η εφαρμογή των προτάσεων αυτών θα περιόριζε τον χρόνο στον οποίο δεσμεύουν χρηματικά ποσά για τη δραστηριοποίησή τους στις χονδρεμπορικές αγορές, ώστε με αυτό τον τρόπο να μετριαστεί η πίεση στη ρευστότητά τους.

Τα προτεινόμενα μέτρα είναι:

1. Επανεξέταση των μεθοδολογιών εκκαθάρισης και χρηματικού διακανονισμού στην αγορά Επόμενης Ημέρας και την Ενδοημερήσια αγορά,  με την υιοθέτηση ρυθμίσεων ώστε η ποσοστιαία κάλυψη (λ.χ. 60%) των ημερήσιων υποχρεώσεων των προμηθευτών να γίνεται με την καταβολή ισόποσου ποσού τοις μετρητοίς (cash collateral) και το υπόλοιπο να καλύπτεται μέσω παροχής εγγυητικής επιστολής. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται να θεσπιστεί διενέργεια μηνιαίων εκκαθαρίσεων για το διακανονισμό των υπολειπόμενων υποχρεώσεων.

Σύμφωνα με τους προμηθευτές, με τα σημερινά δεδομένα, ο χρηματικός διακανονισμός που απορρέει από το σύνολο των συναλλαγών αγοράς ενέργειας στις δύο αγορές από τους προμηθευτές οφείλει να έχει ολοκληρωθεί  την ημέρα που έπεται της εκτέλεσης της συναλλαγής, η οποία και συμπίπτει με την ημέρα χρήσης από τον τελικό καταναλωτή. Η εν λόγω ενέργεια όμως τιμολογείται και εισπράττεται κατ’ ελάχιστον 40-60 ημέρες αργότερα (στην καλύτερη περίπτωση).

Συνεπώς οι Προμηθευτές καλούνται να διατηρούν και να διαθέτουν ίδια χρηματικά κεφάλαια προκειμένου να καλύπτουν ημερησίως ολόκληρο το ποσό που απαιτείται για την κάλυψη των υποχρεώσεων αυτών έως την είσπραξη της τιμολογηθείσας ενέργειας, με αποτέλεσμα να εντείνεται το ζήτημα της απομείωσης των ταμειακών ροών, ιδίως σε περιόδους που οι προς εκπλήρωση υποχρεώσεις έπονται τραπεζικών αργιών.

2. Αλλαγή του τρόπου υπολογισμού του Πιστωτικών Ορίων στις δύο αγορές, ώστε να συνδέεται με την πραγματική αξία των ημερήσιων συναλλαγών των τελευταίων 4 εβδομάδων Εκκαθάρισης (π.χ. να ισούται με τον μέσο όρο τους και να πολλαπλασιάζεται με έναν συντελεστή προσαύξησης σε περιόδους αργιών).

Το απαιτούμενο Πιστωτικό Όριο πάντοτε υπερβαίνει την αξία Συναλλαγών μίας ημέρας και μάλιστα, λαμβάνοντας υπόψιν το ημερολόγιο ημερών εκκαθάρισης που καταρτίζει και ανακοινώνει η EnExClear, σε περιόδους επίσημων αργιών και Σαββατοκύριακων το ποσό αυτό εκτοξεύεται σε δυσθεώρητα ύψη προκειμένου να καλύψει τη μέγιστη δυνητική χρηματική υποχρέωση του Συμμετέχοντα που απορρέει από το σύνολο των ημερών κατά τις οποίες δε διενεργείται εκκαθάριση. 

3. Πρόταση για αλλαγή του υπολογισμού του περιθωρίου ασφάλισης στην αγορά Εξισορρόπησης από τις 12 ημέρες εκκαθάρισης (12 εβδομάδες λειτουργίας) που είναι σήμερα, σε 4 ημέρες εκκαθάρισης (4 εβδομάδες λειτουργίας). Το διάστημα των 12 ημερών εκκαθάρισης (12 εβδομάδων λειτουργίας) το οποίο λαμβάνεται υπόψιν για τον υπολογισμό της μέγιστης παρατηρούμενης χρέωσης, ενισχύει την επίδραση των ακραίων τιμών της Αγοράς Εξισορρόπησης που μπορούν να παρατηρηθούν για μία εβδομάδα λειτουργίας.

Η υψηλή χρέωση αυτής της εβδομάδας θα αυξήσει σημαντικά το Απαιτούμενο Περιθώριο Ασφάλισης για τους προμηθευτές, για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο επηρεάζει τον υπολογισμό του, δηλαδή 12 εβδομάδες.

Επίσης, κρίνεται αδόκιμο να ζητείται περιθώριο ασφάλισης που ισούται με το διπλάσιο και μάλιστα της μέγιστης συνολικής εβδομαδιαίας έκθεσης που απορρέει από τους λογαριασμούς αρχικής και συμπληρωματικής εκκαθάρισης. Προτείνεται να αποφευχθεί ο διπλασιασμός της έκθεσης αυτής κατά τον υπολογισμό, καθώς επίσης και να μη λαμβάνεται το μέγιστο αλλά ο Μ.Ο. της έκθεσης κατά το αναφερόμενο διάστημα.

Πολύ δύσκολο περιβάλλον

Εν τω μεταξύ, περαιτέρω επιδείνωση των προβλημάτων ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας έχει προκαλέσει η νέα εκτίναξη του χονδρεμπορικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, που εκτυλίσσεται περίπου από την έναρξη του πολέμου της Ουκρανίας. Έτσι, τα καινούρια ιστορικά υψηλά στα οποία κινείται η αγορά Επόμενης Ημέρας έρχονται να οξύνουν περαιτέρω την ταμειακή ασφυξία των προμηθευτών, τουλάχιστον των μη καθετοποιημένων, παρατείνοντας την πίεση που δέχονται στις χρηματοροές τους.

Με δεδομένο ότι η ενεργειακή κρίση σοβεί από το προηγούμενο φθινόπωρο, εδώ και μήνες η ρευστότητα έχει αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας. Είναι ενδεικτικό ότι, όπως έχει γράψει το energypress, για να καλύψουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, αναγκάζονται κάθε μήνα να ανοίγουν νέες πιστωτικές γραμμές, με συνέπεια να έχει εκτιναχθεί ο δανεισμός τους.

Βασική αιτία αποτελούν οι υψηλές χονδρεμπορικές τιμές, με συνέπεια οι εταιρείες να πρέπει να καταβάλλουν δεκάδες εκατομμύρια για να αγοράζουν την ηλεκτρική ενέργεια με την οποία καλύπτουν την κατανάλωση των πελατών τους. Ο νέος «κύκλος» ενεργειακής κρίσης, που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όπως είναι φυσικό έχει επιδεινώσει ακόμη περισσότερο τα δεδομένα. Παράλληλα, είναι βέβαιο ότι παρατείνει τις ταμειακές δυσκολίες έως τουλάχιστον τις αρχές του 2023, από τη σταδιακή εξομάλυνση που αναμενόταν να ξεκινήσει περίπου από την άνοιξη.

Την ίδια στιγμή, στην ταμειακή ασφυξία των προμηθευτών συντείνει και η καθυστέρηση καταβολής από την πολιτεία των ποσών των επιδοτήσεων, με συνέπεια να πρέπει αυτά να καλύπτονται από ίδια κεφάλαια των εταιρειών. Όπως έχει γράψει το energypress, για το διάστημα Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου και Μαρτίου, υπολογίζεται πως οι εταιρείες έχουν λαμβάνειν περίπου 1 δισ. ευρώ.