Ποιες θα είναι οι περαιτέρω κυρώσεις της ΕΕ στη Ρωσία;

Με δεδομένη την πρόσφατη κλιμάκωση στην Ανατολική Ουκρανία και την όλο και πιο εμφανή επιρροή της Ρωσίας στις δυνάμεις των ανταρτών, η ΕΕ φαίνεται έτοιμη να επιβάλει περαιτέρω οικονομικές και χρηματοπιστωτικές κυρώσεις στη Ρωσία.

Οι πρεσβευτές της ΕΕ συναντήθηκαν την Δευτέρα για να ξεκινήσουν να συζητούν τις επιλογές που έχουν, και θα συναντηθούν ξανά σε μια προσπάθεια να οριστικοποιήσουν ένα πακέτο για να σταλεί στους ηγέτες της ΕΕ. Αναμένεται να καταλήξουν σε μια απόφαση μέχρι την Παρασκευή.

Προτού κοιτάξουμε τις επιλογές που έχουμε στο τραπέζι, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι μια τέτοια συμφωνία δεν είναι ένα διαφυγόν συμπέρασμα. Όπως έχουμε επισημάνει αρκετές φορές στο παρελθόν, υπάρχουν σημαντικές διαιρέσεις εντός της ΕΕ αναφορικά με τις κυρώσεις. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Robert Fico προσφάτως απείλησε ακόμη και να ασκήσει βέτο σε έναν νέο γύρο κυρώσεων, εάν αυτές πλήξουν την οικονομία της χώρας του. Εν ολίγοις, πολλοί ηγέτες της ΕΕ φαίνεται να γίνονται όλο και πιο ανήσυχοι για τις οικονομικές επιδράσεις των κυρώσεων και τα αναπόφευκτα ρωσικά αντίποινα. Δείτε μόνο τις ανησυχίες γύρω από τη ρωσική απαγόρευση των φρούτων και λαχανικών της ΕΕ.

Μετά από όλα αυτά, και με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τη Γαλλία να είναι φαινομενικά υπέρ των περαιτέρω κυρώσεων -και τις πιέσεις στην Ιταλίδα υπουργό Εξωτερικών Federica Mogherini να υιοθετεί σκληρή γραμμή λίγο πριν από την ανάληψη της θέσης της ως Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής- τα μεγάλα κράτη φαίνεται ότι θα υποστηρίξουν την περαιτέρω δράση και φαίνονται επίσης πρόθυμα να αναλάβουν μεγάλο μέρος από το οικονομικό βάρος.

Έχοντας αυτά κατά νου, εδώ είναι οι επιλογές που ακούγονται:

Επέκταση των στοχευμένων κυρώσεων: Αυτό μοιάζει τελειωμένη υπόθεση, καθώς και άλλοι φορείς και πρόσωπα που συνδέονται με την Κριμαία και την Ανατολική Ουκρανία, υπόκεινται σε δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτική απαγόρευση. Το focus φαίνεται ότι είναι οι μικρότερες επιχειρήσεις και τα μέλη του καθεστώτος που είναι άμεσα εμπλεκόμενα. Τα μέτρα θα είχαν μεγαλύτερη επίδραση εάν η Ευρώπη αποφάσιζε να επιβάλει κυρώσεις σε μια εταιρείες μεγαλύτερου προφίλ (όπως μια κρατικά ελεγχόμενη τράπεζα), ή ένα μεγάλο όνομα ολιγάρχη με δεσμούς στο καθεστώς.

Επέκταση στο τρίτο στάδιο κυρώσεων: Αυτό φαίνεται η πιο πιθανή επιλογή, με επεκτάσεις των υφιστάμενων κυρώσεων στον χρηματοπιστωτικό κλάδο, τον κλάδο της άμυνας και της ενέργειας. Αυτό θα μπορούσε να πάρει πολλές μορφές, αλλά οι κύριες που συζητιούνται είναι: διεύρυνση των περιορισμών στη χρηματοδότηση των κρατικών τραπεζών για οποιαδήποτε λήξη μεγαλύτερη των 30 ημερών (αυτή τη στιγμή 90 ημέρες) και διεύρυνση της λίστας των απαγορευμένων εξαγωγών τεχνολογίας της ενέργειας και αγαθών διπλής χρήσης στη Ρωσία.

Άλλες προτάσεις που βρίσκονται υπό εξέτασε περιλαμβάνουν τη απαγόρευση ενός μεγαλύτερου αριθμού επιχειρήσεων σε αυτούς τους κλάδους από την έκδοση χρέους στην Ευρώπη και/η την διαπραγμάτευσή τους σε ευρωπαϊκά χρηματιστήρια -αρχικά αυτό θα επικεντρωνόταν σε κρατικές επιχειρήσεις (που υπάρχουν πολλές στη Ρωσία). Το εύρος αυτών των κυρώσεων παραμένει μεγάλο, επομένως η επίπτωση είναι δύσκολο να κριθεί. Στο μεγαλύτερο μέρος τους θα εστιάζουν στον περιορισμό της μέσο-μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης για τις κρατικές επιχειρήσεις. Αυτό θα έχει έναν άμεσο αντίκτυπο στην οικονομία, αλλά όπως έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν, το ρωσικό κράτος έχει τους πόρους στη διάθεσή του να βοηθήσει τις επιχειρήσεις που θα πληγούν από αυτά τα μέτρα.

Απαγόρευση των syndicated δανείων σε συγκεκριμένες ρωσικές οντότητες: Αυτό παραμένει μια ασαφής επιλογή, αλλά θα μπορούσε να έχει μια σημαντική επίδραση, από τη στιγμή που πολλές ρωσικές επιχειρήσεις εξαρτώνται από εξωτερικά δάνεια. Για παράδειγμα, ο ιδιωτικός τομέας (εκτός των χρηματοπιστωτικών εταιρειών) έχει εκκρεμή δάνεια 142,5 δισ. δολαρίων, βασική πηγή χρηματοδότησης για αυτές. Με δεδομένη την μεγάλη έκθεση ορισμένων ευρωπαϊκών τραπεζών στη Ρωσία, κάθε κίνηση σε αυτή την περιοχή των κυρώσεων, πιθανώς θα ήταν περιορισμένη σε πολύ επιλεκτικές οντότητες (ίσως κρατικές τράπεζες), και υπό πολύ συγκεκριμένους όρους.

Απαγόρευση νέων αγορών ρωσικών κρατικών ομολόγων: Αυτό θα σήμαινε ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες δεν θα μπορούσαν να αγοράζουν οποιοδήποτε νεο-εκδοθέν ρωσικό κρατικό ομόλογο. Θα ήταν ένα αρκετά τολμηρό μέτρο, και παραμένουν ανησυχίες ότι η Ρωσία, ένας μεγάλος επενδυτής σε ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα, θα προχωρούσε σε αντίστοιχα αντίποινα, κάτι οι χώρες της ευρωζώνης δεν θα ήθελαν να δουν. Σε ό,τι αφορά την επίδραση, όπως εμφανίζουν τα δύο γραφήματα, ενώ η Ρωσία έχει να μετακυλήσει ένα μεγάλο ποσό κρατικού χρέους στο επόμενο έτος, το ποσό αυτό κρατείται στο εξωτερικό και είναι αρκετά περιορισμένο. Έτσι, αυτό θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού και να μειώσει τη ρευστότητα στη ρωσική αγορά κρατικών ομολόγων, σε μια περίοδο που η οικονομία της δυσκολεύεται και το δημόσιο είναι αναγκασμένο να αναλάβει ακόμη μεγαλύτερο ρόλο.

Μια επιλογή η οποία δεν φαίνεται να είναι στο τραπέζι, είναι μία την οποία φέρεται να έχει ζητήσει το Ηνωμένο Βασίλειο: την απαγόρευση της Ρωσίας από το δίκτυο SWIFT. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη από τη στιγμή που θα ήταν ένα μεγάλο βήμα και που σχεδόν θα αντιστοιχεί με το να παγώσει τον ρωσικό χρηματοπιστωτικό κλάδο από τη σύνδεση με την Ευρώπη, μια κίνηση την οποία η ΕΕ είναι ξεκάθαρο πως δεν είναι έτοιμη ή πρόθυμη να κάνει.

Μια προοπτική που φαίνεται να είναι κατάφωρα απούσα από αυτές τις συζητήσεις, είναι να εξεταστεί το πόσο αποτελεσματικές ήταν οι κυρώσεις μέχρι στιγμής. Για να είμαστε δίκαιοι, ο Ολλανδός πρωθυπουργός Mark Rutte ζήτησε μια τέτοια εκτίμηση εν όψει της συνόδου κορυφής της ΕΕ την προηγούμενη εβδομάδα. Υπάρχουν ήδη δημοσιεύματα ότι υπάρχει κάποια οικονομική επίδραση (τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Ρωσία), αλλά ασφαλώς δεν έχουν προκαλέσει μια αλλαγή στην πορεία ή στην προσέγγιση από τη Ρωσία ή την Ανατολική Ουκρανία. Η Ευρώπη καλά θα κάνει να εξετάσει γιατί συμβαίνει αυτό, προκειμένου να κρίνει πλήρως και να βελτιστοποιήσει τυχόν μελλοντικές κυρώσεις.

Επιπλέον, όπως έχουν επισημάνει πολλές φορές μέχρι τώρα, ο τελικός στόχος και η μεσο-μακροπρόθεσμη στρατηγική τέτοιων κυρώσεων και η ευρύτερη προσέγγιση της Ρωσίας και της Ουκρανίας, παραμένουν ασαφή. Δεδομένου ότι η κρίση διαρκεί ήδη έξι μήνες, και υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι θα τελειώσει, θα ήταν ευπρόσδεκτη κάποια μακροπρόθεσμη σκέψη.

(capital.gr)