Παρασκηνιακές διεργασίες για τον υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου

Έντονες παρασκηνιακές διεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη για την προώθηση του υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου που θα ενώνει τα ισραηλινά κοιτάσματα “Λεβιάθαν” και “Ταμάρ” με την Τουρκία, την ώρα που η πολιτική κατάσταση στην Τουρκία προμηνύει ανατροπές και ενώ πολλαπλασιάζονται τα μηνύματα και οι πιέσεις της διεθνούς κοινότητας για άμεση λύση στο Κυπριακό.

Την ίδια στιγμή στη Μέση Ανατολή αλλάζει ο τρόπος αξιοποίησης των υποθαλάσσιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων, τα οποία εντοπίζονται στη γραμμή επαφής των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών δύο γειτονικών χωρών.

Δύο από τα επτά αραβικά εμιράτα, Αϊμάν και Ζάρια, στο νοτιοανατολικό άκρο της Αραβικής Χερσονήσου, που συνιστούν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κατέληξαν, ύστερα από διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν το 2008, σε συμφωνία για την από κοινού εκμετάλλευση του κοιτάσματος φυσικού αερίου Ζόρα, το οποίο μοιράζονται.

Την ίδια ώρα σε συνέντευξή του στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg, ο Αμερικανός τέως διπλωμάτης Μάθιου Μπράιζα, ο οποίος έχει διατελέσει πρέσβης των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν και έχει υπάρξει στέλεχος μεταξύ άλλων της εταιρείας Turcas Petrol, θυγατρικής της κρατικής εταιρείας υδρογονανθράκων του Αζερμπαϊτζάν, Socar, ισχυρίζεται ότι είναι πλέον η κατάλληλη στιγμή να αναρωτηθούμε με ποιον τρόπο το ισραηλινό φυσικό αέριο θα τροφοδοτήσει την ευρωπαϊκή αγορά.

Επ' αυτού προτείνονται δύο λύσεις: Η πρώτη προϋποθέτει τη δημιουργία σταθμού αποθήκευσης φυσικού αερίου σε υγροποιημένη μορφή (LNG) στην Κύπρο και η δεύτερη την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού, ο οποίος θα καταλήγει στην Τουρκία μέσω της κυπριακής ΑΟΖ.

Κατά τον Μάθιου Μπράιζα, η μία δεν αποκλείει την άλλη, απλώς παραβλέποντας την αδυναμία επίλυσης του Κυπριακού και τη στάση που τηρεί ο πρωθυπουργός της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο γάν, έναντι του Ισραήλ από επιχειρηματική σκοπιά, είναι προτιμότερη η δεύτερη. Και τούτο, όπως εξηγεί, διότι οι ποσότητες φυσικού αερίου που έχουν εντοπισθεί στην Κύπρο δεν αγωγό φυσικού αερίου δικαιολογούν αφ' ενός τη λειτουργία σταθμού LNG παρά μόνο στην περίπτωση που υπάρξει σύμπραξη με το Ισραήλ, αφ' ετέρου όμως δεν συνηθίζεται μία χώρα να προχωρεί σε εξαγωγές των πλουτοπαραγωγικών πηγών της μέσω τρίτης χώρας.

Συμπερασματικά, ο Μάθιου Μπράιζα προκρίνει τη λύση του αγωγού επισημαίνοντας πως εφόσον δρομολογηθεί θα λειτουργήσει υπέρ της αποκατάστασης των σχέσεων Τουρκίας Ισραήλ, αλλά κυρίως, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, υπέρ της επίλυσης του Κυπριακού.

Σε κάθε περίπτωση η κατάσταση στην ήδη ταραγμένη περιοχή της Μέσης Ανατολής αναμένεται να περιπλακεί, ιδίως ύστερα από την απόφαση της κυβέρνησης του Λιβάνου να προχωρήσει τελικά στις 10 Απριλίου 2014 στη διενέργεια υποθαλάσσιων γεωτρήσεων για τον εντοπισμό κοιτασμάτων υδρογονανθράκων εντός της ΑΟΖ της χώρας και ενώ Κύπρος και Λίβανος κατέληξαν προσφάτως σε συμφωνία για την έναρξη συνομιλιών με σκοπό την υπογραφή συμφωνίας για τη συνεκμετάλλευση του ορυκτού τους πλούτου.

(της Ν. Τζανετάκου, Ελευθεροτυπία, 26/1/2014)