ΣΕΔΠ, ΣΕΣΤ και μπαταρίες: Παραμύθι με λάθος δράκο

“Το κράτος θέσπισε μια σταθερή τιμή αποζημίωσης (ΣΕΔΠ), αλλά η ίδια κυβέρνηση επέτρεψε χωρίς κανένα οργανωμένο σχέδιο την είσοδο φαραωνικών έργων δεκάδων GW, με αποτέλεσμα τον κορεσμό του δικτύου… Κάποιοι επιτήδειοι μας προτρέπουν ελαφρά τη καρδία να προσθέσουμε συστήματα αποθήκευσης και ότι θα πρέπει να αναλάβουμε το επενδυτικό ρίσκο”.

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από επιστολή που στάλθηκε στο ΥΠΕΝ από μικρομεσαίο παραγωγό φωτοβολταϊκών. Η αντιμετώπιση ενός πραγματικού προβλήματος προϋποθέτει ότι κατανοείς τα αίτια αυτού του προβλήματος, γιατί αλλιώς δεν θα βρεις τις σωστές λύσεις. Ας δούμε λοιπόν πρώτα αν η διάγνωση είναι σωστή.

Ξεκινώ με ένα ευρύτατα διαδεδομένο μύθο: τα “φαραωνικά” έργα που έχουν οδηγήσει σε κορεσμό του δικτύου. Επειδή ως φαραωνικό θα χαρακτηρίζαμε ένα έργο που συνδέεται στο σύστημα μεταφοράς και όχι στο δίκτυο, ας δούμε τα μεγέθη των έργων που συνδέθηκαν στον ΑΔΜΗΕ (ως τον Απρίλιο του 2026). Το 90% των έργων αυτών είναι μικρότερα του 1 MWp (clusters και έργα ενεργειακών κοινοτήτων με κοινό σημείο σύνδεσης). Ο φοβερός φαραωνικός “δράκος” λοιπόν αποδεικνύεται πως είναι μάλλον μια μικρή σαύρα. 

Δεύτερη πλάνη είναι πως τα έργα με ΣΕΔΠ έχουν σταθερή τιμή αποζημίωσης. Αν διαβάσει κανείς το σχετικό νόμο του 2016 (ν.4414/2016) θα δει ότι οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. που τίθενται σε λειτουργία στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και στο Διασυνδεδεμένο Δίκτυο, εντάσσονται σε καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης στη βάση μιας Διαφορικής Τιμής Αποζημίωσης (Διαφορικής Προσαύξησης), για την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν και η οποία απορροφάται από το Διασυνδεδεμένο Σύστημα και το Διασυνδεδεμένο Δίκτυο. Αντίθετα σταθμοί με ισχύ μικρότερη από 400 kWp προβλεπόταν να συνάπτουν Σύμβαση λειτουργικής Ενίσχυσης Σταθερής Τιμής (Σ.Ε.Σ.Τ.). Το όριο των 400 kWp έγινε 200 kWp από 1.1.2026. H αποζημίωση των έργων με ΣΕΔΠ είναι λοιπόν συνάρτηση των συνθηκών στην αγορά και δεν είναι σταθερή. Δεν δικαιολογείται επομένως άγνοια της πιο σημαντικής σύμβασης που υπογράφει ένας μικρομεσαίος παραγωγός, την ώρα μάλιστα που η σχετική νομοθεσία ισχύει εδώ και 10 χρόνια.

Τέλος, θα σταθώ στη διαπίστωση ότι κάποιοι “επιτήδειοι” προτρέπουν ελαφρά τη καρδία την προσθήκη συστημάτων αποθήκευσης με ανάληψη του επενδυτικού ρίσκου. Θα πρέπει να αγνοεί κανείς την κοσμογονία που συντελείται σε διεθνές επίπεδο με την αποθήκευση για να αποδίδει την πρόταση αυτή σε συνομωσία κάποιων επιτήδειων. Ειδικά για την προσθήκη αποθήκευσης σε υφιστάμενους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, πέραν του ότι το προβλέπει η νομοθεσία, με την μπαταρία ένας μικρομεσαίος επενδυτής μειώνει το ρίσκο της επένδυσης και σιγουρεύει σε μεγάλο βαθμό την αρχική απόδοση της επένδυσής του. Απόδοση που απειλείται από περικοπές και συχνή εμφάνιση αρνητικών τιμών.

Οι μικρομεσαίοι επενδυτές αντιμετωπίζουν πραγματικά και πρωτόγνωρα προβλήματα ρευστότητας και βιωσιμότητας. Και παρόλο που ως επενδυτές αναλαμβάνουν το ρίσκο της επένδυσής τους (ήταν επιλογή τους και όχι αναγκαστική η συμμετοχή τους στο εγχείρημα αυτό), η Πολιτεία πρέπει να τους συνδράμει και οι τράπεζες να τους διευκολύνουν, αφού μια διογκούμενη κρίση σε ένα τμήμα της αγοράς μπορεί να εξαπλωθεί ως καρκίνωμα πλήττοντας και πιο υγιή τμήματα. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις που θα διασφαλίζουν “όλες τις κιλοβατώρες, όλα τα λεφτά”. Και πέραν των άμεσων ανακουφιστικών μέτρων, θα πρέπει να δούμε και τα μακροχρόνια μέτρα που διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των επενδύσεων. Και το μόνο τέτοιο μέτρο είναι η αποθήκευση.