Παρά τις αντιδράσεις, οι Ιταλοί βάζουν δυναμικά στο τραπέζι τον ΡωσοΤουρκικό αγωγό - Ο ρόλος του IGI Poseidon

Αν υπάρχει ένας αγωγός που "καίει" περισσότερο τους Ιταλούς, αυτός είναι ο Turkish ή Greek Stream, και ο γνωστός μας από παλιά Poseidon ως συνέχειά του προς Ευρώπη.

Τυχαία σίγουρα δεν μπήκε στην χθεσινή κοινή ελληνο-ιταλική διακήρυξη Σταθάκη-Καλέντα, η αναφορά στην "ανάπτυξη μιας νέας διαφοροποιημένης όδευσης για μεταφορά ρωσικού αερίου μέσω του αγωγού IGI Poseidon και των επεκτάσεων των Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της Ελλάδας και της Ιταλίας".

Οι Ιταλοί προωθούν εντατικά τους τελευταίους μήνες τον IGI Poseidon, σε πολλαπλά ταμπλό (Βρυξέλλες, Ουάσινγκτον, Μόσχα, Αθήνα), αφού τον θεωρούν ζωτικότατης σημασίας για την ενεργειακή τους επάρκεια. Το επιχείρημα που κατ’ επανάληψη διατυπώνουν τόσο προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όσο και αλλού, είναι ότι ο Turkish Stream, και σε ότι τους αφορά ο IGI Poseidon, δεν πρόκειται να αυξήσει την ρωσική παρουσία αερίου στην Ευρώπη. Διότι ο στόχος τους, όπως λένε, είναι απλά να αντικαταστήσει την όδευση του ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ιταλία, από το Βορρά, δηλαδή μέσω Αυστρίας, με μια οικονομικότερη, σύμφωνα με τις μελέτες τους διαδρομή, τη Νότια.

Το ρόλο αυτό πρόκειται να παίξει ο ρωσο-τουρκικός αγωγός, και ο IGI Poseidon, δηλαδή η προέκτασή του μέσω Ελλάδας, όπως έχουν εξηγήσει πολλάκις οι ιταλοί αξιωματούχοι τόσο στις Βρυξέλλες, όσο και στους αμερικανούς συμμάχους, που παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις.

Η Ρώμη ωστόσο δεν φαίνεται να κάμπτεται από τις αμερικανικές ανησυχίες. Κινείται μεθοδικά, εξασφαλίζει συμμαχίες, και υπογράφει τη μία συμφωνία μετά την άλλη, με πιο κομβική εκείνη της 2ας Ιουνίου 2017 μεταξύ Edison-Gazprom-ΔΕΠΑ για την κατασκευή του Νοτίου Διαδρόμου παρουσία του Αλέξη Τσίπρα και ενώ είχε προηγηθεί η συμφωνία μεταξύ Eni-Gazprom.

Τότε ήταν που άρχισε δειλά-δειλά, και η ελληνική κυβέρνηση να επανεξετάζει το παλαιό σχέδιο επί κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή, που προβλέπει την υποθαλάσσια μεταφορά μέσω Ιονίου στη νότια Ιταλία, γύρω στα 15-20 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως ρωσικού αερίου.

Στη συνάντηση της Κέρκυρας οι Ιταλοί έθεσαν και πάλι το θέμα, πάνω στη λογική ότι έχουν εξασφαλίσει το "οκ" των Βρυξελλών. Οι Αμερικανοί μπορεί να μην θέλουν τον ρωσικό αγωγό, αλλά οι Ιταλοί τον θέλουν και γνωρίζουν ότι ο ΤΑΡ και το αζερικό φυσικό αέριο δεν μπορούν να ικανοποιήσουν τις ενεργειακές τους ανάγκες, τόσο σε μέγεθος όσο και σε κόστος. Ετερο πλεονέκτημα, είναι ότι ο υποθαλάσσιος αγωγός IGI Poseidon έχει λάβει από παλιά το σύνολο των υποχρεωτικών αδειών για την κατασκευή και λειτουργία του.

Κανείς φυσικά δεν μπορεί να προεξοφλήσει τη στάση των ΗΠΑ, ωστόσο αν τελικά η Τουρκία επιτρέψει την δημιουργία του αγωγού μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου και με δεδομένου ότι οι Ιταλοί το θέλουν και το απαιτούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δύσκολα μια ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να "σαμποτάρει" το ενδιάμεσο τμήμα, όσες πιέσεις και να δεχθεί.

Το έργο φυσικά το έχουμε ξαναδεί. Δεν έχουν περάσει παρά μερικές ημέρες από τότε που ο αμερικανός πρέσβης Τζέφρι Πάιατ επιτέθηκε κατά της Μόσχας από την Αλεξανδρούπολη, μιλώντας για αυξανόμενες ρωσικές παρεμβάσεις στα Βαλκάνια.

Στα ραντάρ των ΗΠΑ πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό τα "σήματα" για αυξανόμενη ρωσική παρέμβαση στα εσωτερικά των βαλκανικών χωρών, καθώς η σύσφιξη των σχέσεών τους με την Δύση, σε συνδυασμό με τα ενεργειακά έργα που αυτή στηρίζει και προωθεί, σημαίνει μείωση της ενεργειακής τους εξάρτησης από τη Μόσχα, που σήμερα φτάνει έως και το 90%.

Από την Αλεξανδρούπολη, ο Πάιατ είχε αναφερθεί στο αποτυχημένο πραξικόπημα στις περυσινές εκλογές του Μαυροβουνίου προκειμένου να μην μπει η χώρα στο ΝΑΤΟ (κάτι που ολοκληρώθηκε τον περασμένο Ιούνιο), αλλά και στην επιθετική στάση της Μόσχας μπροστά στην ανησυχία της ότι "ρωσοκρατούμενες" ενεργειακά περιοχές πασχίζουν ολοένα και περισσότερο να φύγουν από την αγκαλιά της. Πιθανόν να είχε στο μυαλό του και τα σχέδια για τον IGI Poseidon.

Οι ΗΠΑ βλέπουν ολοένα και περισσότερο την Ελλάδα σαν "πύλη" για να γκρεμίσουν την επικυριαρχία της Μόσχας στην ΝΑ Ευρώπη και - γιατί όχι- κάποια ημέρα, ίσως όχι και τόσο μακρινή, να καλύψουν μέρος από τις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής σε περίπτωση νέων προβλημάτων ή και διακοπής της ρωσική όδευσης φυσικού αερίου από την Ουκρανία.

Σε αυτή την προσέγγιση, μπορεί τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα δημοσιότητα να έχει ο αγωγός Trans Adriatic Pipeline (TAP) που προορίζεται να μεταφέρει το φυσικό αέριο του Αζερμπαϊτζάν μέσω Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το πιο στρατηγικό ωστόσο έργο είναι ο "κάθετος άξονας" Βουλγαρίας- Ρουμανίας-Σερβίας-Ουγγαρίας. Διότι ενώ ο αγωγός TAP, μικρής άλλωστε χωρητικότητας μόλις 10 δισ κυβικών μέτρων το χρόνο, κινείται πάνω στον άξονα Ανατολής-Δύσης, ο κάθετος διάδρομος έχει κατεύθυνση Νότου-Βορρά, κατευθύνεται δηλαδή στην "καρδιά" της ρωσικής ενεργειακής ισχύος, αφού απευθύνεται σε χώρες που εξαρτώνται έως και 90% από τη Μόσχα.

Με βάση όλα τα παραπάνω δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι οι Aμερικανοί θα αποδεχθούν μια ευθεία εμπλοκή της Αθήνας στον Turkish Stream, μέσω του IG Poseidon.

Θυμίζουμε ότι ο τελευταίος αποτελείται από δύο τμήματα: το χερσαίο τμήμα (Κομοτηνή – Θεσπρωτικές ακτές), μήκους περίπου 600 χιλιομέτρων, και το υποθαλάσσιο τμήμα του έργου, με μήκος 200 περίπου χλμ (Θεσπρωτικές ακτές – Οτράντο Ιταλίας), το οποίο και θα αναπτυχθεί, εφόσον περπατήσει, από την εταιρεία με την επωνυμία "Υποθαλάσσιος Αγωγός Φυσικού Αερίου Ελλάδος – Ιταλίας Ποσειδών ΑΕ".