Ως Υψηλού Κινδύνου χαρακτηρίζεται η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην ενεργειακή προμήθεια, σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία

Τέθηκε χθες σε ισχύ η ευρωπαϊκή πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη (πράξη για την ΤΝ), ο πρώτος ολοκληρωμένος κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη στον κόσμο, όπως ανακοίνωσε η Κομισιόν.

Στόχος της είναι να διασφαλίσει ότι η ΤΝ που αναπτύσσεται και χρησιμοποιείται στην ΕΕ είναι αξιόπιστη, με διασφαλίσεις για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών. Ο κανονισμός αποσκοπεί στη δημιουργία μιας εναρμονισμένης εσωτερικής αγοράς για την ΤΝ στην ΕΕ, ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας και δημιουργώντας ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για την καινοτομία και τις επενδύσεις.

Η νομοθεσία εισάγει μια σειρά από χαρακτηρισμούς της ΤΝ, με βάση την ασφάλεια των προϊόντων και την προσέγγιση βάσει κινδύνου στην ΕΕ:

• Ελάχιστος κίνδυνος: Τα περισσότερα συστήματα ΤΝ, όπως τα συστήματα συστάσεων που λειτουργούν βάσει ΤΝ και τα φίλτρα ανεπιθύμητων μηνυμάτων, εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία. Τα συστήματα αυτά δεν υπόκεινται σε υποχρεώσεις στο πλαίσιο της πράξης για την ΤΝ λόγω του ελάχιστου κινδύνου για τα δικαιώματα και την ασφάλεια των πολιτών. Οι εταιρείες μπορούν οικειοθελώς να υιοθετήσουν πρόσθετους κώδικες δεοντολογίας.
• Ειδικός κίνδυνος διαφάνειας: Τα συστήματα ΤΝ, όπως τα διαλογικά ρομπότ (chatbots), πρέπει να γνωστοποιούν σαφώς στους χρήστες ότι αλληλεπιδρούν με μηχανή. Ορισμένα περιεχόμενα που παράγονται από ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των βαθιά ψευδών πληροφοριών, πρέπει να επισημαίνονται ως τέτοιο και οι χρήστες πρέπει να ενημερώνονται όταν χρησιμοποιούνται συστήματα βιομετρικής κατηγοριοποίησης ή αναγνώρισης συναισθημάτων. Επιπλέον, οι πάροχοι θα πρέπει να σχεδιάζουν συστήματα κατά τρόπο ώστε το συνθετικό περιεχόμενο ήχου, βίντεο, κειμένου και εικόνων να επισημαίνεται σε μηχαναγνώσιμο μορφότυπο και να είναι ανιχνεύσιμο ως τεχνητά παραγόμενο ή παραποιημένο.
• Υψηλός κίνδυνος: Τα συστήματα ΤΝ που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου θα πρέπει να συμμορφώνονται με αυστηρές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων μετριασμού του κινδύνου, υψηλής ποιότητας συνόλων δεδομένων, καταγραφής δραστηριοτήτων, λεπτομερούς τεκμηρίωσης, σαφών πληροφοριών για τους χρήστες, ανθρώπινης εποπτείας και υψηλού επιπέδου αξιοπιστίας, ακρίβειας και κυβερνοασφάλειας. Τα ρυθμιστικά δοκιμαστήρια θα διευκολύνουν την υπεύθυνη καινοτομία και την ανάπτυξη συμμορφούμενων συστημάτων ΤΝ. Τα εν λόγω συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται για προσλήψεις ή για την αξιολόγηση του κατά πόσον κάποιος δικαιούται να λάβει δάνειο ή να χρησιμοποιεί αυτόνομα ρομπότ.
• Απαράδεκτος κίνδυνος: Τα συστήματα ΤΝ που θεωρούνται σαφής απειλή για τα θεμελιώδη δικαιώματα των ανθρώπων θα απαγορευτούν. Αυτό περιλαμβάνει συστήματα ή εφαρμογές ΤΝ που χειραγωγούν την ανθρώπινη συμπεριφορά για την παράκαμψη της ελεύθερης βούλησης των χρηστών, όπως παιχνίδια που χρησιμοποιούν φωνητική βοήθεια που ενθαρρύνει την επικίνδυνη συμπεριφορά των ανηλίκων, συστήματα που επιτρέπουν την «κοινωνική βαθμολόγηση» από κυβερνήσεις ή εταιρείες, και ορισμένες εφαρμογές προληπτικής αστυνόμευσης. Επιπλέον, θα απαγορευτούν ορισμένες χρήσεις βιομετρικών συστημάτων, για παράδειγμα συστήματα αναγνώρισης συναισθημάτων που χρησιμοποιούνται στον χώρο εργασίας και ορισμένα συστήματα κατηγοριοποίησης ατόμων ή εξ αποστάσεως βιομετρικής ταυτοποίησης σε πραγματικό χρόνο για σκοπούς επιβολής του νόμου σε δημόσια προσβάσιμους χώρους (με περιορισμένες εξαιρέσεις).

Σχετικά με τον χώρο της ενέργειας τονίζονται τα εξής:

Όσον αφορά τη διαχείριση και τη λειτουργία υποδομών ζωτικής σημασίας, ενδείκνυται να ταξινομηθούν ως υψηλού κινδύνου τα συστήματα ΤΝ που προορίζονται να χρησιμοποιηθούν ως κατασκευαστικά στοιχεία ασφάλειας στη διαχείριση και τη λειτουργία ψηφιακών υποδομών ζωτικής σημασίας, όπως απαριθμούνται στο παράρτημα σημείο 8) της οδηγίας (ΕΕ) 2022/2557, στην οδική κυκλοφορία και στην παροχή νερού, φυσικού αερίου, θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας, δεδομένου ότι η αστοχία ή η δυσλειτουργία τους μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή και την υγεία των προσώπων σε μεγάλη κλίμακα και να προκαλέσει σημαντική διατάραξη της συνήθους άσκησης των κοινωνικών και οικονομικών δραστηριοτήτων.

(φωτογραφία: freepik.com)