Όχι μόνο μεγάλες εταιρείες αλλά και παράθυρα ευκαιρίας για μικρομεσαίους - Αναλυτικά οι προτάσεις και παρατηρήσεις του ΣΠΕΦ στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ

Αναλυτικό υπόμνημα προς την Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής απέστειλε ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά αναλύοντας όλες τις παρατηρήσεις και προτάσεις του σχετικά με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για την β' φάση απλοποίησης της αδειοδοτικής διαδικασίας έργων ΑΠΕ. 

Αναλυτικά το υπόμνημα του Συνδέσμου αναφέρει: 

Άρθρο 10 περί επιβολής λειτουργικών περιορισμών στις προσφορές και τις συμβάσεις σύνδεσης

Παντού στο άρθρο αναφέρεται πως οι προσφορές και οι συμβάσεις σύνδεσης ΑΠΕ για δίκτυο και σύστημα, δηλαδή από/με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ, δύνανται να περιλαμβάνουν ειδικούς όρους περί επιβολής λειτουργικών περιορισμών.

Αυτονόητα λοιπόν και καταρχήν όσοι έχουν ήδη συνάψει σύμβαση σύνδεσης με ΔΕΔΔΗΕ ή ΑΔΜΗΕ χωρίς τέτοιους ειδικούς όρους και πληρώσει το αντίτιμο των Όρων Σύνδεσης και βρίσκονται ήδη στη φάση κατασκευής των μονάδων ΑΠΕ τους αυτοδικαίως εξαιρούνται, αφού άλλως θα έπρεπε μονομερώς η Πολιτεία να τους μεταβάλλει αναδρομικά τη σύμβαση με νέα που θα περιλαμβάνει τέτοιους ειδικούς όρους λειτουργικών περιορισμών.

Εντούτοις και σε πλήρη αντίφαση με το ανωτέρω σκεπτικό αλλά και το γενικό πνεύμα νομιμότητας του άρθρου 10, στην παράγραφο 7 του επίμαχου άρθρου, απαλλάσσονται μόνο τα εν λειτουργία έργα ΑΠΕ ή αυτά που έχουν δηλώσει ετοιμότητα για σύνδεση και όχι και τα έργα που έχουν υπογράψει σύμβαση σύνδεσης και τώρα κατασκευάζονται. Με τον τρόπο αυτό και αν δεν πρόκειται για κάποια ακούσια παράλειψη ή συντακτικό-τυπογραφικό λάθος στη διάταξη, υπονοείται ευθέως πως η Πολιτεία θα παρέμβει μονομερώς εκ των υστέρων σε υφιστάμενες συμβάσεις σύνδεσης επενδυτών, μεταβάλλοντας το καθεστώς λειτουργίας των έργων τους στη βάση προσθήκης ειδικών όρων λειτουργικών περιορισμών, γεγονός απαράδεκτο για την αξιοπιστία του επενδυτικού κλίματος και της χώρας.

Πέραν λοιπόν της εξαίρεσης των έργων με υπογεγραμμένη σύμβαση σύνδεσης που ζητούμε, φυσιολογικά όφειλαν να εξαιρεθούν των λειτουργικών περιορισμών και όσα έργα ΑΠΕ έχουν ήδη λάβει οριστικούς όρους σύνδεσης πολλώ δε μάλλον αν τους έχουν δεσμεύσει κιόλας καταθέτοντας την προβλεπόμενη εγγυητική επιστολή.

Άρθρο 48 – περί της αναβάθμισης του ενεργειακού εξοπλισμού Φ/Β σταθμών

Προτείνουμε το όριο του 2% να επανέλθει στο 5% επειδή:

• Οι συνθήκες ηλιοφάνειας άρα και οι Φ/Β παραγωγές ετησίως παρουσιάζουν μεταβολές που υπερβαίνουν κάποιες φορές το όριο του 2%, ειδικά μάλιστα σε ορίζοντα 20ετίας που διαρκούν οι συμβάσεις λειτουργικής ενίσχυσης και που σκοπεύει στο εξής να επιτηρεί η επίμαχη διάταξη.
• Κατά την περίοδο 2007 – 2015 η μεγαλύτερη πληθυσμιακά μερίδα Φ/Β σταθμών, ήτοι αυτών έως 100 kW, δεν είχαν τηλεμέτρηση ΔΕΔΔΗΕ αλλά εκκαθαρίζονταν με τρεις ανά 4μηνο καταμετρήσεις από τον διαχειριστή. Οι καταμετρήσεις μάλιστα αυτές προσδιορίζονταν χρονικά μόνο σε επίπεδο μήνα, ήτοι κάθε Φεβρουάριο, Ιούνιο και Οκτώβριο εκάστου έτους και όχι ακριβή ημερομηνία εντός αυτών ώστε να υπάρχει ακρίβεια και ετήσια επαναληψιμότητα μετρήσεων. Οι υπόλοιποι 9 μήνες εκάστου έτους τιμολογούνταν έναντι με ενιαία πανελλαδικά κατανομή ανά kW εγκατεστημένης ισχύος και άσχετα από την πραγματική παραγωγή εκάστου πάρκου λόγω της γεωγραφικής θέσης του.

• Τα στοιχεία παραγωγής του διαχειριστή για την περίοδο προ του 2015 λόγω ακριβώς του ανωτέρω συστήματος καταμέτρησης, αντικειμενικά δεν ευθυγραμμίζονται με το ημερολογιακό έτος, οπότε προκύπτει ένα επιπλέον πρόβλημα για το τόσο χαμηλό επίπεδο απόκλισης του 2% που θέτει το ν/σ.
• Όποιος παραγωγός ήθελε να αναβαθμίσει ενεργειακά την Φ/Β μονάδα του και το έπραξε νομίμως οφείλουμε να ομολογήσουμε, αφού καμία σύμβαση και κανένας νόμος δεν του το απαγόρευε εφόσον δεν μετέβαλε την ονομαστική ισχύ του πάρκου, σκόπευε σε πολύ μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγής του. Τοποθετώντας λ.χ. τράκερ αντί σταθερών βάσεων που είχε αρχικά, στόχευε σε αύξηση της ετήσιας απόδοσης άνω του 20%, οπότε και δεν υπάρχει κανένας λόγος για ένα τόσο χαμηλό ποσοστό απόκλισης 2% που θέτει το ν/σ.

Για τους λόγους αυτούς προτείνουμε:

• Το ποσοστό απόκλισης του 2% ως προς την μέγιστη παραγωγή της πρώτης 5ετίας λειτουργίας του Φ/Β σταθμού να επανέλθει τουλάχιστον στο 5%.
• Σχετικά με την 5ετή περίοδο αναφοράς των πρώτων ετών λειτουργίας του που ορίζει το ν/σ, οφείλει να διευκρινιστεί αν αφορά σε ολόκληρα ημερολογιακά έτη, οπότε νομοτελειακά δεν θα λαμβάνεται υπόψη το πρώτο μη-ολόκληρο ημερολογιακά έτος για σταθμούς τέθηκαν σε λειτουργία μετά τη 1 Ιανουαρίου κάποιου έτους ή σε κυλιόμενη εξατομικευμένη ανά Φ/Β σταθμό βάση.
• Να επανεξετάσει το Υπουργείο την θέση του για αναβαθμίσεις που έχουν ήδη γίνει, αφού αντικειμενικά δεν απαγορεύονταν πουθενά στις συμβάσεις και στους ισχύοντες νόμους μέχρι σήμερα. Με άλλα λόγια και για την αποφυγή κάθε αναδρομικότητας στην εφαρμογή θα μπορούσε η διάταξη να αφορά μόνο τυχόν αναβαθμίσεις που θα γίνουν στο εξής κατόπιν της ψήφισης της διάταξης. Κάτι τέτοιο είναι εύκολο να εφαρμοστεί μέσω των διαφορών στις παραγωγές που στο εξής θα εντοπίζονται στα στοιχεία παραγωγής του διαχειριστή.

Άρθρο 97 – περί αναστολής υποβολής αιτήσεων όρων σύνδεσης ανεξάρτητων παραγωγών στον ΔΕΔΔΗΕ.

Το άρθρο περιγράφει μια γενική πανελλαδικά από 1/8/22 αναστολή κάθε νέου αιτήματος προς τον ΔΕΔΔΗΕ για Φ/Β μονάδες ανεξάρτητων παραγωγών. Περαιτέρω, εντός τριών μηνών από την ψήφιση του ν/σ, ο ΔΕΔΔΗΕ κατά περίπτωση και στη βάση 3μηνων περιοδικών αξιολογήσεων του διαθέσιμου κάθε φορά ηλεκτρικού χώρου στο δίκτυο του και αναλόγως των επενδύσεων επέκτασης δικτύου που ο ίδιος προγραμματίζει και υλοποιεί, θα δύναται να άρει την γενική αναστολή σε επιμέρους περιοχές, ώστε να δεχτεί ad hod νέα αιτήματα ανεξάρτητων παραγωγών.

Επειδή ωστόσο η διαχρονική τάση του ΔΕΔΔΗΕ ως προς τον προγραμματισμό και την ανάπτυξη έργων δικτύου ευθύνης του με γνώμονα να μπορεί κατόπιν να εκδίδει προσφορές σύνδεσης ανταποκρινόμενος στη ζήτηση για Φ/Β έργα, με εξαίρεση περιπτώσεις ισχυρής πίεσης από το εποπτεύον υπουργείο ενέργειας, δεν εμπνέει αισιοδοξία, πολύ φοβούμαστε πως η διάταξη αφορά «εύσχημα» το τέλος των επενδύσεων από πλευράς μικρομεσαίων παραγωγών και την παράδοση της αγοράς των Φ/Β (ως ανεξάρτητων παραγωγών) στο εξής στα πολύ μεγάλα έργα που απευθύνονται στον ΑΔΜΗΕ.

Για να αποφευχθεί μια τέτοια ανισομερής κατάσταση, που νομοτελειακά θα οδηγήσει και στον αφελληνισμό της ηλεκτροπαραγωγής αφού όπως συνήθως συμβαίνει οι μεγάλες ελληνικές εταιρείες τελικά πωλούνται σε ξένα σχήματα, κάτι που ωστόσο δεν ισχύει για τις χιλιάδες διάσπαρτες μικρές Φ/Β επιχειρήσεις που κρατούν και ανακυκλώνουν το χρήμα εντός των τειχών της οικονομίας μη κάνοντας εξαγωγή μερισμάτων στο εξωτερικό, οφείλει η Πολιτεία να καθορίσει συγκεκριμένα, επιτηρούμενα, πιεστικά και πειστικά χρονοδιαγράμματα ανάπτυξης του δικτύου από τον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε πράγματι να υπάρχουν παράθυρα ευκαιρίας νέων έργων για μικρομεσαίους, τα οποία χαρίζουν σταθερά, χαμηλά και διαφανή κόστη ηλεκτροπαραγωγής χωρίς καμία δυνατότητα άντλησης υπερ-εσόδων από την λιανική μέσω καθετοποιημένης δομής φορέα-επιχείρησης.

Άρθρο 98 – περί συμμετοχής κατά 50% του διαχειριστή στο κόστος των έργων αναβάθμισης δικτύου

Η ημερομηνία τιμολόγησης έργων δικτύου από τον διαχειριστή προς παραγωγούς ΑΠΕ της 1/10/21 που ορίζεται στο ν/σ, οφείλει να πάει περαιτέρω όσο πιο πίσω γίνεται, αφού η αγορά των Φ/Β που επανεκκίνησε το 2018, «μαστίζεται» ήδη από τότε με υπερβολικά ακριβές προσφορές σύνδεσης εκ μέρους ιδίως του ΔΕΔΔΗΕ και πάντοτε σε σχέση με τα kW της Φ/Β επένδυσης που κάθε φορά αφορούσε.

Άρθρο 104: στο αναμορφούμενο άρθρο 132 του ν. 4819/2021 και συγκεκριμένα στην υποπαράγραφο της 2δ, προτείνουμε οι αιτήσεις στα κορεσμένα δίκτυα που θα υποβληθούν στον ΔΕΔΔΗΕ και δεν θα ικανοποιηθούν (μέχρι +200% της ποσόστωσης που θα λάβουν όρους σύνδεσης) να μην επιστρέφονται στους επενδυτές. Σε ολόκληρη την υπόλοιπη χώρα ισχύει οριζόντια φάση διατήρησης των φακέλων στον διαχειριστή επί πενταετία.

Όπως είναι γνωστό, μέσω της διακράτησης των φακέλων επί πενταετία στον διαχειριστή, δεν χάνεται η σειρά προτεραιότητας των σχετικών αιτημάτων που μπορεί μεν να έχουν καταρχήν λάβει αδυναμία σύνδεσης για λόγους έλλειψης ηλεκτρικού χώρου, ωστόσο με σχετική ετήσια εκδήλωση / ανανέωση ενδιαφέροντος από τους αιτούντες, παραμένουν σε «επιλαχούσα» κατάσταση να ικανοποιηθούν πρώτες με τις όποιες αναβαθμίσεις δικτύου λάβουν χώρα προσεχώς. Θα πρέπει λοιπόν η πενταετία να εφαρμοστεί οριζόντια και στα αιτήματα αυτά, ώστε όσοι δεν λάβουν τώρα όρους σύνδεσης, τουλάχιστον να μην απωλέσουν τα χρήματα που δαπάνησαν για την προετοιμασία των φακέλων και την εξασφάλιση της νόμιμης χρήσης της γης ολοσχερώς, την ώρα μάλιστα που στο κορεσμένο επί παραδείγματι δίκτυο της Πελοποννήσου αναμένονται μεγάλες αναβαθμίσεις τα επόμενα 2-3 χρόνια.

Άρθρο 108: στην περ. γ που προστίθεται στην παρ. 3, του άρθρου 118 Α, του ν. 4001, προβλέπεται πως το Τέλος που καταβάλλουν στον ΔΑΠΕΕΠ οι παραγωγοί για την κάλυψη των εξόδων του διαφοροποιείται ανάλογα με τον τύπο της σύμβασης που έχει συνάψει ο κάθε κάτοχος σταθμού. Ο διαχωρισμός, ωστόσο, είναι υποτυπώδης αν όχι εσφαλμένος, αφού ο ΔΑΠΕΕΠ είναι επιφορτισμένος και με πλείστα όσα άλλα καθήκοντα, ενώ θα επιφορτιστεί μέσω του ν/σ και με νέα.

Αναλυτικότερα:

• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να πληρώνουν οριζόντια το κόστος του ΔΑΠΕΕΠ για την ανάπτυξη και λειτουργία του νέου συστήματος πληρωμής Τελών δέσμευσης Φυσικού και Ηλεκτρικού Χώρου αλλά αυτό να καλυφθεί αποκλειστικά από τους επενδυτές που κάνουν χρήση των σχετικών διατάξεων παράτασης όρων σύνδεσης του ν/σ.
• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να πληρώνουν το κόστος του ΔΑΠΕΕΠ για τον εκπλειστηριασμό των δικαιωμάτων ρύπων παρά μόνο μέχρι του ποσοστού που αυτά εισρέουν στον ΕΛΑΠΕ (λ.χ. σήμερα<4%).
• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να πληρώνουν το κόστος του ΔΑΠΕΕΠ για την λειτουργία του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, αφού όχι μόνο δεν έχει να κάνει με αυτούς, αλλά είναι οι αιμοδότες του σε πόρους.
• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να πληρώνουν το κόστος του ΔΑΠΕΕΠ για το κόστος ανάπτυξης και λειτουργίας του συστήματος χορήγησης μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ βάσει κριτηρίων σε επιμέρους κατηγορίες καταναλωτών σε εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας, αλλά οι ίδιοι οι επωφελούμενοι καταναλωτές αυτοί.
• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να πληρώνουν το κόστος του ΔΑΠΕΕΠ για την λειτουργία του συστήματος Αντιστάθμισης Ρύπων υπέρ της βιομηχανίας.
• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να επιφορτίζονται οριζόντια με το κόστος του ΔΑΠΕΕΠ για την υπογραφή συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης ή εξαιρέσεων από αυτές, στην περίπτωση που δεν είναι οι ίδιοι αιτούντες τέτοιων υπηρεσιών αλλά εξατομικευμένα αυτός που ζητά μια τέτοια υπηρεσία αναπτύσσοντας νέα έργα.

• Δεν πρέπει οι παραγωγοί να επιφορτίζονται με το κόστος μετατροπής και λειτουργίας του ΔΑΠΕΕΠ σε One Stop Shop για την αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ. Το κόστος αυτό πρέπει να επιμερίζεται αποκλειστικά σε όσους κάνουν χρήση τέτοιων υπηρεσιών αναπτύσσοντας νέα έργα.

Καταληκτικά λοιπόν εισηγούμαστε να εμπλουτιστεί το άρθρο 108 με όλες αυτές τις περιπτώσεις που δεν νοείται να υπάρχει οριζόντια κατανομή του κόστους ΔΑΠΕΕΠ στους παραγωγούς.

Το παρόν συνοπτικό σημείωμα αφορά συνέχεια του αναλυτικού υπομνήματος του συνδέσμου μας που κατατέθηκε στο ΥΠΕΝ κατά την δημόσια διαβούλευση του ν/σ στις 9/5/22 και μπορείτε να δείτε εδώ.