Όχι λένε οι ευρωπαίοι traders σε παρεμβάσεις τύπου «Ιβηρικής» στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας - Αναλυτικά γιατί αντιδρούν

Την αντίθεση του προς την πρόταση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας αναφορικά με την επιβολή πλαφόν για την αποσύνδεση της χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος από το κόστος του φυσικού αερίου εκφράζει με ανακοίνωσή του ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός των Traders ηλεκτρικής ενέργειας (EFET) με σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε.

Ανάμεσα σε άλλα επικαλείται την πρόσφατη μελέτη του Ευρωπαίου Ρυθμιστή της Αγοράς, ACER, και προτρέπει τους φορείς χάραξης πολιτικής και τις κυβερνήσεις να προωθήσουν μέτρα που επιφέρουν την μικρότερη δυνατή στρέβλωση στις χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, με το εν λόγω μέτρο να μην συγκαταλέγεται στα «ήπια» μέτρα. Αντιθέτως, ο EFET προκρίνει την λύση της άμεσης στήριξης προς τους καταναλωτές με επιδοτήσεις ή μέσω της μείωσης των φόρων στους λογαριασμούς ρεύματος, καθώς και στοχεύμενα μέτρα στήριξης (voucher, κοινωνικά κριτήρια) προκειμένου τα κράτη μέλη να βοηθήσουν και να προστατέψουν τους ευάλωτους καταναλωτές.

Η επιβολή ή όχι πλαφόν έχει πλέον ανοίξει για τα καλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τελεί εν αναμονή των αποφάσεων που θα προκύψουν από την Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στα τέλη του τρέχοντος μήνα. Στην Ελλάδα παρόλο που τηρείται στάση αναμονής για την προοπτική μιας πανευρωπαϊκής «απάντησης» στην ενεργειακή κρίση, με την οριζόντια επιβολή πλαφόν στην τιμή του αερίου σε όλες τις αγορές της «Γηραιάς Ηπείρου», βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η προετοιμασία σε τεχνικό, ρυθμιστικό και νομοθετικό επίπεδο, για την παρέμβαση στην εγχώρια αγορά.

Γιατί διαφωνεί κάθετα ο EFET με το πλαφόν;

Αύξηση στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου: ρυθμίζοντας το κόστος αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή θα δοθεί προτεραιότητα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο έναντι άλλων μορφών μικρότερης έντασης σε άνθρακα για την ηλεκτροπαραγωγή.

 Ενδεχόμενοι κίνδυνοι για την ασφάλεια εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Ιβηρική: με την τεχνική προώθηση της ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο θα αυξηθεί η ζήτηση για φυσικό αέριο στην περιοχή σε μια περίοδο που η προμήθεια αερίου έχει ήδη στενέψει αρκετά.

Στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και επιπτώσεις στους καταναλωτές αερίου: η υψηλότερη ζήτηση για φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή θα καταστήσει το αέριο ακριβότερο για τους βιομηχανικούς καταναλωτές.

Σταυροειδείς επιδοτήσεις μεταξύ των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας: ο μηχανισμός αποζημίωσης πλήττει καταναλωτές που «χέτζαραν» την προμήθειά τους ή δεσμεύτηκαν σε σταθερά τιμολόγια προς όφελος αυτών που έλαβαν το ρίσκο να εκτεθούν στις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς ηλεκτρισμού. Κατά συνέπεια με τον τρόπο αυτό καταλήγει μειονέκτημα η στρατηγική της αντιστάθμισης και προς αποφυγή από τους καταναλωτές.

Μείωση των κινήτρων για εξοικονόμηση ενέργειας: Η τεχνητή μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας υποβαθμίζει τα κίνητρα προς τους καταναλωτές για εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας ή για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Τέλος, αποσύνδεση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ιβηρικής από την υπόλοιπη Ευρώπη: η προοπτική μιας αλλαγής των κανόνων στην ιβηρική αγορά επόμενης ημέρας έχει ήδη δημιουργήσει σοβαρή αβεβαιότητα ως προς την αξιοπιστία των ήδη υφιστάμενων μακροπρόθεσμων συμβολαίων. Σημειώνεται επιπρόσθετα, πως ο διαχωρισμός των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας της Ιβηρικής από τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς ενέχει κίνδυνο στρέβλωσης και για τις διασυνοριακές συναλλαγές και τις ροές ενέργειας στην αγορά επόμενης ενέργειας, απομονώνοντας πιθανά την ιβηρική χερσόνησο ως προς την intraday και την αγορά εξισορρόπησης.

Να θυμίσουμε ότι σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, το ισπανικό μοντέλο προβλέπει πως οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας με φυσικό αέριο και άνθρακα θα προσαρμόσουν τις προσφορές τους, χρησιμοποιώντας μια πλασματική «σκιώδη τιμή» όπου το φυσικό αέριο θα κυμαίνεται στα 40 με 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Επιπρόσθετα, προβλέπει ένα εργαλείο αποζημίωσης για τους αγοραστές της ηλεκτρικής ενέργειας (καταναλωτές) προς αντιστάθμιση της διαφοράς μεταξύ της ρυθμιζόμενης «σκιώδους τιμής» που πρέπει να χρησιμοποιούν οι παραγωγοί και την πραγματική τιμή που αυτοί προμηθεύονται το αέριο από την χονδρική αγορά. Το εν λόγω μοντέλο προβλέπεται να ισχύσει για περίοδο 12 μηνών.