Ο γρίφος της ΟΤΣ στα 150 ευρώ – Γιατί πιάσαμε «πλαφόν»

Ένας άτυπος πόλεμος εντυπώσεων ξεκίνησε τις τελευταίες ημέρες σε σχέση με τη διαμόρφωση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, που έχουν πιάσει ταβάνι, εκτινάσσοντας στα ύψη τα κόστη για τους προμηθευτές και τα κέρδη για τους παραγωγούς και τους traders.

Και όμως, σύμφωνα με πηγές των ανεξάρτητων ηλεκτροπαραγωγών, οι υψηλές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά έχουν ως «δράστη» όχι τις μονάδες συνδυασμένου κύκλου των ιδιωτών αλλά τα υδροηλεκτρικά που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της ΔΕΗ.

Οι ίδιες πηγές φέρνουν ως παράδειγμα το σημερινό προγραμματισμό: οι τιμές που προβλέπονται φτάνουν μέχρι τα 68 ευρώ όταν η ΟΤΣ διαμορφώνεται από τις μονάδες των ιδιωτών (συνδυασμένου κύκλου), μία ώρα η τιμή πάει στα 96 ευρώ με προσοφρά από την ιδιωτική μονάδα ανοιχτού κύκλου Ήρων 1 και τις υπόλοιπες ώρες από τις 10 το πρωί μέχρι τις 7 το απόγευμα η ΟΤΣ βρίσκεται σταθερά στην υψηλότερη τιμή της στα 99,9 ευρώ. Εκείνες τις ώρες λοιπόν η τιμή καθορίζεται από την προσφορά της ΔΕΗ που γίνεται με τα υδροηλεκτρικά της. Ουσιαστικά η ΔΕΗ χρησιμοποιεί τα νερά ώστε να «προστατευτεί» από πιθανές κακόβουλες πρακτικές, δηλαδή τα αφήνει ως «ρεζέρβες» προκειμένου να μην υποβάλλονται υπερβολικά υψηλές προσφορές.

Πως ήρθαν τα 150 ευρώ;

Στην περίπτωση αυτή το ερώτημα είναι πως προέκυψαν οι τιμές των 150 ευρώ η μεγαβατώρα που έκαναν για αρκετές ώρες την εμφάνισή τους προχθές. Η τιμή αυτή βγαίνει αυτόματα από το σύστημα όταν υπάρχει έλλειμμα ισχύος. Όταν δηλαδή στον αλγόρυθμο επίλυσης η προσφορά είναι μικρότερη από την αναμενόμενη ζήτηση, τις ώρες αυτές μπαίνει στον ΗΕΠ τιμή 150 ευρώ. Αυτό ίσχυσε σχεδόν όλες τις ώρες που είχαμε πιάσει πλαφόν, πλην μιας και μόνο ώρας όταν και η τιμή διαμορφώθηκε από μονάδα ανοιχτού κύκλου η οποία έφτασε στην τελευταία βαθμίδα προσφοράς της, με κόστος τα 150 ευρώ. Το ίδιο πάντως θα μπορούσε να είχε συμβεί είτε με την Κομοτηνή είτε με τον Άγιο Γεώργιο εάν έμπαιναν στο σύστημα.

Όλες τις υπόλοιπες ώρες αιχμής όταν την Τετάρτη εμφανίστηκαν 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα, οι τιμές προέκυψαν από το σύστημα και μάλιστα με τελευταία «είσοδο» και πάλι τα υδροηλεκτρικά.

Αντίθετη χρήση ίδιο αποτέλεσμα

Όπως παρατηρούν πηγές των ανεξάρτητων ηλεκτροπαραγωγών, η συγκεκριμένη χρήση που γίνεται σήμερα στα νερά της ΔΕΗ, με συνθήκες έλλειψης ισχύος, είναι η αντίθετη με εκείνη που γίνεται όταν υπάρχει επάρκεια και περίσσευμα. Ο στόχος όμως πάντα είναι κοινός και είναι να υπάρχει από την πλευρά της ΔΕΗ έλεγχος των τιμών. Με συνθήκες επάρκειας οι προσφορές των εμπορικών νερών γίνονται στην ελάχιστη τιμή των 53 ευρώ και έτσι μειώνεται η ισχύς των θερμικών που θα μπουν με πλήρες φορτίο στο σύστημα. Με συνθήκες έλλειψης, αφήνονται οι μονάδες συνδυασμένου κύκλου να «bidάρουν» πρώτες, ώστε η ΟΤΣ να διαμορφωθεί από τη ΔΕΗ και να αποφευχθούν πιθανές υπερβολικές προσφορές. Εάν είχαν μπει τα νερά με μηδενική τιμή στα 53 ευρώ τότε η ΟΤΣ θα καθοριζόταν από τους ιδιώτες καθώς υπάρχει μεγάλη ζήτηση και μικρή προσφορά και μπαίνουν όλες οι διαθέσιμες μονάδες.

Δίνουμε εξετάσεις

Οι ανεξάρτητοι ηλεκτροπαραγωγοί παρά τις περί του αντιθέτου φήμες, ξεκαθαρίζουν ότι θεωρούν πως στην παρούσα φάση δίνουν «εξετάσεις» για την ορθή λειτουργία της αγοράς. Η τιμή με την οποία οι ιδιωτικές μονάδες συνεχίζουν να προσφέρουν την παραγωγή τους στο σύστημα αυτή τη στιγμή, υπολογίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως και πριν την απεργία. Οι προσφορές των ιδιωτικών μονάδων συνεισφέρουν στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας - χωρίς κατάχρηση των ιδιαίτερων συνθηκών - και διαμορφώνουν το πραγματικό επίπεδο τιμών που θα έπρεπε να εμφανίζεται στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας, τουλάχιστον κατά τις ώρες που η ζήτηση δικαιολογεί τη λειτουργία μονάδων φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου, αναφέρουν πηγές της αγοράς.

Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι ιδιωτικές μονάδες συνδυασμένου κύκλου διαμορφώνουν τις τιμές τη νύχτα. Θα μπορούσαν λοιπόν οι μονάδες των ανεξάρτητων ηλεκτροπαραγωγών να οδηγούν την τιμή της αγοράς το βράδυ στα επίπεδα των 110 και των 120 ευρώ, η δυνατότητα υπάρχει αλλά δεν γίνεται.

Οι ίδιες πηγές καταλήγουν επισημαίνοντας ότι το γεγονός, ότι αυτή τη στιγμή η χώρα δεν απειλείται με black out όπως ίσχυε στο παρελθόν σε αντίστοιχου μεγέθους απεργιακές κινητοποιήσεις, αναδεικνύει την ιδιωτική ηλεκτροπαραγωγή στο πιο αξιόπιστο κομμάτι της αγοράς.

Επιβεβαιώνονται οι φόβοι για τον ΙΤΟ

Τέλος οι ανεξάρτητοι ηλεκτροπαραγωγοί θεωρούν η ανασφάλεια που έχει σήμερα ο τελικός καταναλωτής από τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων της ΔΕΗ επιτείνεται από την ουσιαστική σύμπλευση του Διαχειριστή του Συστήματος με την κυρίαρχη Επιχείρηση. Με το υπάρχον ρυθμιστικό πλαίσιο, δε διασφαλίζεται με κανένα τρόπο ότι ο ΔΕΣΜΗΕ μπορεί να λειτουργήσει με γνώμονα αποκλειστικά το συμφέρον της κοινωνίας και της οικονομίας, υποστηρίζουν.

«Όλοι οι προβληματισμοί που παρέθεσαν οι ιδιώτες παραγωγοί στα σχόλια τους επί του 3ου ενεργειακού πακέτου, επιβεβαιώνονται σήμερα με τη στάση και τις επιλογές της ΔΕΗ και του ΔΕΣΜΗΕ» σημειώνουν χαρακτηριστικά οι ίδιες πηγές.