Ο γρίφος της βιωσιμότητας για την εγκατάσταση μπαταριών σε σταθμούς ΑΠΕ – Τα «κλειδιά» για να έχουν οικονομικό νόημα οι επενδύσεις

Κρίσιμα ερωτήματα που προκύπτουν από την προσθήκη μπαταρίας σε έργα ΑΠΕ επιδιώκουν να απαντήσουν συμμετέχοντες στην αγορά προκειμένου, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, να λάβουν τις σχετικές αποφάσεις ενόψει των διαγωνισμών ΑΠΕ που θα προκηρυχθούν το επόμενο διάστημα αλλά και της νέας «κανονικότητας» στην αγορά με τους αυξημένους περιορισμούς έγχυσης.

Ειδικότερα, οι επενδυτές, με την βοήθεια αρμόδιων συμβουλευτικών εταιρειών, προχωρούν στην «άσκηση» προκειμένου να δουν τι έσοδα προκύπτουν από την προσθήκη μπαταρίας καθώς και ποιες παράμετροι και σε ποιο βαθμό η καθεμία δύναται να μεταβάλει το τελικό «νούμερο» των εσόδων. Επιπρόσθετα, γίνεται προσπάθεια να «τεθούν στο χαρτί» όλες οι πιθανές μεταβλητές, ακόμη κι αν σήμερα, τόσο από την άποψη του ρυθμιστικού πλαισίου, όσο και από την άποψη ωριμότητας της αγοράς, δεν είναι ακόμη όλα ξεκάθαρα και συγκεκριμένα.

Σε γενικές γραμμές, το συμπέρασμα που προκύπτει, όπως μεταφέρουν πηγές της αγοράς στο energypress, είναι ότι η προσθήκη μπαταρίας συνιστά μια συμφέρουσα επιλογή καθώς διασφαλίζει μεγαλύτερο IRR και επομένως «δικαιώνει» την επιλογή της μπαταρίας. Σημειώνεται ότι η «άσκηση» πλέον πραγματοποιείται σε συνθήκες όπου θεωρείται δεδομένο ότι η λειτουργία σταθμών ΑΠΕ στο σύστημα θα προχωρήσει με μεγαλύτερους περιορισμούς έγχυσης και περικοπές στη παραγωγή, ακόμη κι αν εκκρεμούν ακόμη μια σειρά ζητήματα να διευθετηθούν σε ρυθμιστικό επίπεδο.

Επομένως, ακόμη κι αν οι επενδυτές δεν γνωρίζουν με ακρίβεια τις λεπτομέρειες της «επόμενης μέρας» (ποσοστό περιορισμού, περικοπές, αποζημιώσεις) – δεδομένου ότι αναμένεται σχετικό νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ - προβαίνουν σε μετρήσεις προκειμένου να προσδιορίσουν μια τάξη μεγέθους των εσόδων τους και εν τέλει να καταλήξουν ποια μπορεί να είναι η βέλτιστη επιλογή.

Αναλυτικότερα, η «άσκηση» καλείται να προσμετρήσει ποια είναι η σωστή διαστασιολόγηση του έργου, με δεδομένο κιόλας ότι η ένταξη ενός έργου στις ομάδες Δ1 και Δ2 της λίστας προτεραιοτήτων του ΑΔΜΗΕ προϋποθέτει η δυναμικότητας της μπαταρίας να είναι τουλάχιστον ισάξια της δυναμικότητας του σταθμού ΑΠΕ.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάθε επενδυτής χρειάζεται να εντοπίσει την «χρυσή τομή», δηλαδή να προσδιορίσει με ακρίβεια, το μέγεθος της μπαταρίας σε όρους δυναμικότητας, πόση διάρκεια θα έχει η μπαταρία, πότε χρειάζεται να γίνει repower της μπαταρίας πράγμα που βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την χρήση (degradation) της μπαταρίας.

Έτερο ζήτημα που μελετάται είναι η θέση της μπαταρίας, δηλαδή μπροστά ή πίσω από τον μετρητή, πράγμα που διαφοροποιεί σημαντικά τα οικονομικά της μπαταρίας. Σε μια γενική εκτίμηση, η μπαταρία front of the meter διαθέτει πλεονέκτημα με καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα καθώς μπορεί να συμμετέχει και σε άλλες αγορές (ancillary services) και επομένως να διευρύνει τα έσοδά της. Αυτό βέβαια δεν βρίσκεται απόλυτα στην ευχέρεια του κάθε επενδυτή αλλά συναρτάται με την συνολικότερη κατάσταση του δικτύου όπου βρίσκεται το έργο, καθώς και τον ευρύτερο σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ. Αντιθέτως η μπαταρία «πίσω από τον μετρητή» παρουσιάζει πιο περιορισμένη δράση, καθώς «αναλώνεται» στη λειτουργία του φωτοβολταϊκού, χωρίς να έχει δραστηριότητα σε άλλες αγορές που δύναται να αυξήσουν τα τελικά έσοδα της μονάδας.

Σε κάθε περίπτωση, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία που αποτύπωσε σχετικό ρεπορτάζ του energypress εχθές, το ενδεχόμενο υπερθέρμανσης της αγοράς είναι σοβαρό, πράγμα που αναμένεται να έχει σοβαρή επίδραση στη συνολικότερη βιωσιμότητα του κλάδου. Τα «νούμερα» ήδη ξεπερνούν τους στόχους του 2030 έως και του 2040, όταν μάλιστα δεν έχει περάσει περισσότερο από 1,5 έτος που βρίσκεται σε ισχύ το νομοθετικό πλαίσιο για την αποθήκευση.

Όλα τα παραπάνω ομολογούν ότι ακόμη κι αν τα «νούμερα» σήμερα υποδεικνύουν την προσθήκη μπαταρίας ως συμφέρουσα επιλογή για τους επενδυτές, ο «γρίφος» παραμένει τόσο λόγω του πλήθους των αστάθμητων παραγόντων που υπάρχουν (πχ κόστος μπαταρίας) όσο και λόγω της ίδιας της αγοράς που πλέον «θυμίζει» την αγορά φωτοβολταϊκών.