Μηχανισμό «ψαλιδίσματος» των υψηλών προσφορών στην προημερήσια αγορά προτείνει η ΡΑΕ - Τι προκύπτει από τη μελέτη του ΑΠΘ και της ECCO

Έναν νέο μηχανισμό που θα επιφέρει σημαντική απομείωση στον όγκο συναλλαγών στην προημερήσια αγορά «εξαλείφοντας» τις ακραίες προσφορές τόσο προς τα πάνω όσο και προς τα κάτω, διασφαλίζοντας έτσι την αναγκαία συμμετρία για την ισορροπία της αγοράς προωθεί η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.

Η πρόταση της ΡΑΕ, η οποία στηρίζεται σε μελέτη που έχουν εκπονήσει η εταιρεία ECCO σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, έχει κατατεθεί στον ACER, ενώ η Αρχή σχεδιάζει ένα κύκλο συναντήσεων με φορείς της αγοράς προκειμένου να εκφράσουν σχόλια και παρατηρήσεις επί του προτεινόμενου μηχανισμού.

Πιο συγκεκριμένα, η εν λόγω πρόταση προβλέπει τον έλεγχο των προσφορών κατά την διαδικασία υποβολής, γεγονός που μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην απομείωση των ακραίων τιμών αλλά και των τιμών κατά την φυσιολογική περίοδο, όπως ανέφερε ο καθηγητής και πρόεδρος της ΡΑΕ Αθανάσιος Δαγούμας, μιλώντας στο πρόσφατο συνέδριο Renewable & Storage Forum του energypress, όπου και παρουσίασε για πρώτη φορά τον μηχανισμό στο ελληνικό «ενεργειακό» κοινό.

Το «σκεπτικό» της Αρχής δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης αλλά επεκτείνεται πέρα από αυτό, υποδεικνύοντας τον εν λόγω μηχανισμό ως μόνιμη λύση σχεδιασμού της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η μελέτη στηρίχθηκε σε προσομοιώσεις για 18 κράτη που αφορούν σχεδόν το σύνολο των αγορών της Κεντρικής Ευρώπης. Όπως σημείωσε ο πρόεδρος της Αρχής, η μελέτη παραδόθηκε τον Οκτώβριο, ενώ ήδη έχουν παρουσιαστεί στον ACER τα «draft» αποτελέσματα του μοντέλου.

Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, προήλθαν από την πλατφόρμα του ENTSO E και αφορούν σε συνολική εγκατεστημένη ισχύ 524 GW εκ των οποίων 394 GW θερμικές μονάδες και 130 GW υδροηλεκτρικά. Πρόκειται για 1684 μονάδες εκ των οποίων 782 θερμικές μονάδες και 902 υδροηλεκτρικά. Εξετάστηκαν τέσσερα σενάρια υποβολής προσφορών με το 100% να είναι το μεταβλητό κόστος και οι προσφορές να διαβαθμίζονται στο 110%, 120%, 130% και 140% σε 3 διαφορετικές χρονικές περιόδους με σημείο αναφοράς την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Συγκεκριμένα, οι 3 υπό μελέτη χρονικοί περίοδοι είναι οι εξής:

• Πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία: 1/11/2021 – 30/11/2021
• Κατά την διάρκεια της εισβολής: 15/02/2022 – 28/02/2022
• Μετά την εισβολή: 01/03/2022 – 15/03/2022

Το βασικό που φαίνεται είναι ότι υπάρχει μια μείωση κερδών. Με τον συνολικό όγκο των συναλλαγών κατά την εξεταζόμενη περίοδο να φτάνει τα 86 δις ευρώ, η εφαρμογή του μέτρου επιτυγχάνει μείωση σχεδόν 20 δισεκατομμυρίων ευρώ ή 22.3%, στο σενάριο του 140%. Όπως αναφέρθηκε, πρόκειται για μια ουσιαστική απομείωση του συνολικού όγκου συναλλαγών. Σύμφωνα με τα τέσσερα σενάρια με ένα πιο αυστηρό έλεγχο στο 10, 20, 30 ή 40% η μείωση των κερδών κυμαίνεται από 7.5% έως 22.3%.

Το παρακάτω γράφημα από την παρουσίαση του κ. Δαγούμα απεικονίζει τα τέσσερα σενάρια και αναλόγως την μείωση που μπορεί να υπάρξει αν εφαρμοζότανο εν λόγω μηχανισμός.

screenshot_2022-11-07_222928.png

Στην παρακάτω διαφάνεια παρουσιάζεται συνοπτικά ο προτεινόμενος μηχανισμός της ΡΑΕ:

screenshot_2022-11-07_223428.png

Η συγκεκριμένη πρόταση της Αρχής «συμμορφώνεται» με την συνολικότερη λογική που θέλει να προκρίνει ως αποτελεσματικότερους τους μηχανισμούς «ex-ante», δηλαδή κατά την διάρκεια υποβολής προσφορών έναντι των μηχανισμών «ex-post». Τέτοια δείγματα μπορεί κανείς να βρει στις αγορές των ΗΠΑ, της Αυστραλίας και του Καναδά.

Σύμφωνα με τον κ. Δαγούμα, ένας «ex-ante» μηχανισμός, όπως στην συγκεκριμένη περίπτωση, διασφαλίζει καλύτερα την ομαλή λειτουργία της αγοράς ενώ, ταυτόχρονα, είναι άμεσα εφαρμόσιμος, κάτι το οποίο φάνηκε με τον μηχανισμό παρακράτησης Μέρους των εσόδων των ηλεκτροπαραγωγών που εφαρμόζεται ήδη από το καλοκαίρι.