Μια ιστορία κυπριακού Μνημονίου: Φυσικό αέριο και επενδύσεις με κελεμπία

Η ανεργία στο 17%, στα υψηλότερα επίπεδα μετά το '74, ο αριθμός των οικογενειών που χρήζουν βοήθειας ξεπερνά τις 13.500, πάρα πολλές για μια χώρα στο μέγεθος της Κύπρου, τα μαγαζιά βάζουν λουκέτα και το 53% των δανείων δεν εξυπηρετούνται. Το κυπριακό "success story" μοιάζει με το ελληνικό, έστω υπό κλίμακα. Μάλιστα, σύσσωμη η κυπριακή πολιτική ηγεσία πανηγύριζε, την εβδομάδα που πέρασε, για την κυπριακή... έξοδο στις αγορές για πρώτη φορά μετά τον Μάρτιο του 2013. Η Λευκωσία εξέδωσε πενταετές ομόλογο, αντλώντας 750 εκατ. ευρώ. Το επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 4,75%.

Με τη Χρυστάλλα Γιωρκάτζη -συμφοιτήτρια του Στουρνάρα, για τον οποίο οι πληροφορίες λένε ότι μιλά με τα καλύτερα λόγια- στη θέση του επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου και με τον Χάρη Γεωργιάδη στη θέση του υπουργού Οικονομικών της Μεγαλονήσου να επιμένει πως "η Κύπρος έπρεπε να έχει μπει σε πρόγραμμα έξι μήνες νωρίτερα από το ελληνικό κούρεμα του χρέους", δηλαδή από το φθινόπωρο του 2011, η δεξιά κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη βάζει τα δυνατά της να πείσει πως "τα χειρότερα πέρασαν" και πως η κυπριακή οικονομία "διορθώνεται" και "ανακάμπτει" από τα διαχρονικά της προβλήματα, τα οποία άρχισαν να παίρνουν διαστάσεις πριν από το Μνημόνιο. Μάλιστα, όπως ανέφερε ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών στη διάρκεια επίσκεψης Ελλήνων δημοσιογράφων στη Λευκωσία, το νησί "είναι σε τροχιά πρωτογενούς πλεονάσματος το 2016", οπότε  "τελειώνει", λέει, το Μνημόνιο.

Η τρόικα έχει πάει τέσσερις φορές στην Κύπρο. Και τις τέσσερις βρήκαν την οικονομία "εντός πλαισίου", σύμφωνα με τον Χ. Γεωργιάδη, που ναι μεν θεωρεί το κούρεμα των καταθέσεων (bail in) "αμφιλεγόμενο μέτρο", αλλά αναγνωρίζει, από την άλλη, πως "από τη στιγμή που δημιουργήθηκαν τέτοια προβλήματα στο τραπεζικό σύστημα, με τη Λαϊκή Τράπεζα να καταρρέει ακόμη κι αν είχε αποφασιστεί bail out, το χρέος ήταν στο 175% του ΑΕΠ". Σήμερα, το κυπριακό χρέος είναι στο 120% του ΑΕΠ και το έλλειμμα στο 5,4% (μέτρηση του 2013).

Η κυπριακή κυβέρνηση, που επαίρεται -ακόμη και διά στόματος του ίδιου του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη- πως "τίμησε με ευλάβεια και προσήλωση τους όρους του Μνημονίου", παραμένει αισιόδοξη και έχει στραμμένο το βλέμμα στις ιδιωτικοποιήσεις, όπου ο διορισμένος Έφορος Αποκρατικοποιήσεων σε ρόλο ΤΑΙΠΕΔ θα ξεπουλήσει λιμένες, τηλεπικοινωνίες και την ΑΗΚ, την κυπριακή ΔΕΗ δηλαδή. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης μάλιστα έκανε και τη δική του εκστρατεία προς άγραν επενδύσεων στις χώρες του Αραβικού Κόλπου. Οι ομοιότητες με την ελληνική περίπτωση, οι προσωπικές επαφές και η επαγγελία των επενδύσεων με κελεμπία. Την ίδια ώρα, εκτιμούν ότι οι Ρώσοι επιστρέφουν, τουλάχιστον ως τουρίστες.

Οι Κύπριοι ποντάρουν ιδιαίτερα στο φυσικό αέριο και θεωρούν πως, παρ' ότι οι Αμερικανοί δεν ενδιαφέρονται τόσο για το Κυπριακό, στο ενεργειακό θα τους στηρίξουν. Συγκεκριμένα, οι Κύπριοι εκτιμούν ότι μέσω της ενεργειακής διπλωματίας μπορούν να αποτελέσουν κομμάτι ενός νέου status quo στην περιοχή, όπου πρώτο βιολί θα είναι η Aίγυπτος, στην οποία οι HΠΑ επιφυλάσσουν ρόλο ηγέτιδας δύναμης, σε αντιπαράθεση με την Τουρκία, τουλάχιστον όσο η Άγκυρα ελέγχεται από τον Ερντογάν. Ταυτόχρονα θεωρούν ότι στα ήδη χαραγμένα "οικόπεδα" είναι ασφαλείς και προτείνουν ως δέλεαρ στην τουρκοκυπριακή πλευρά τα υπόλοιπα πιθανά κοιτάσματα στην ΑΟΖ εφόσον το Κυπριακό προχωρήσει, κάτι το οποίο δεν βλέπουν ιδιαίτερα πιθανό. Ταυτόχρονα απορρίπτουν, τουλάχιστον προς το παρον, την ιδέα σύνδεσης με αγωγό προς την Τουρκία.

Όσο για το Κυπριακό, οι διαπραγματεύσεις μετά το αρχικό ελπιδοφόρο κοινό ανακοινωθέν πελαγοδρομούν και οι προσδοκίες είναι χαμηλές, χωρίς αυτό να φαίνεται να ενοχλεί την κυπριακή ελίτ, που συνεχίζει με business as usual...

Άλλωστε η μη επίλυση του Κυπριακού μοιάζει τόσο απαραίτητη όσο και το Μνημόνιο...

(της Αναστασίας Γιάμαλη, Αυγή)