Μεγαλύτερη διαφάνεια στα τιμολόγια συστήνει η ΡΑΕ

Τέρμα στις «γκρίζες ζώνες» των τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας επιχειρεί να βάλει η ΡΑΕ, ζητώντας τόσο από τη ΔΕΗ όσο και από τους ανταγωνιστές της, να διευκρινίζουν με σαφήνεια τι περιλαμβάνεται στις προτεινόμενες χρεώσεις, τις εκπτώσεις που παρέχουν, και να ενημερώνουν αναλυτικά τους πελάτες τους για τον τρόπο που χρεώνουν.

Τα παραπάνω περιλαμβάνονται στις «Βασικές Αρχές Τιμολόγησης Ηλεκτρικής Ενέργειας» που ανήρτησε η ΡΑΕ για κάθε κατηγορία ανταγωνιστικού τιμολογίου, προκειμένου ο καταναλωτής να μπορεί αν επιλέξει με διαφάνεια το πρόγραμμα της εταιρείας που τον συμφέρει.

Το κείμενο με τις βασικές αρχές τιμολόγησης, συνοδεύεται και από επιστολή της ΡΑΕ προς τη ΔΕΗ, που εστιάζεται στα τιμολόγια υψηλής τάσης (ΥΤ) που η δημόσια επιχείρηση ηλεκτρισμού προτείνει προς τους πελάτες της. Στην επιστολή της η Αρχή, καλεί τη ΔΕΗ, να ελέγξει κατά πόσο οι προτάσεις της για τα τιμολόγια ΥΤ ακολουθούν τις αρχές που θέτει η Αρχή, και στη συνέχεια να τις κοινοποιήσει άμεσα στους πελάτες της ώστε να αποτελέσουν τη βάση για την έναρξη διαπραγματεύσεων.

Στόχος της ΡΑΕ είναι να τηρηθούν οι αρχές της απλότητας, της διαφάνειας, της μη-διακριτικής μεταχείρισης των πελατών αλλά και της αντανάκλασης του πραγματικού κόστους που αντιστοιχεί στην προσφερόμενη υπηρεσία. Στο πλαίσιο αυτό η ΡΑΕ συστήνει ότι τα τιμολόγια θα πρέπει, επιπλέον των ρυθμιζόμενων χρεώσεων, να καλύπτουν το κόστος παραγωγής, τα κόστη δραστηριότητας εμπορίας και διαχείρισης πελατών (π.χ. για τις υπηρεσίες έκδοσης και είσπραξης τιμολογίων, λειτουργία εμπορικών γραφείων), μαζί με ένα εύλογο κέρδος.

Δυνατότητα επιλογών

Οποιοσδήποτε μηχανισμός αναπροσαρμογής των τιμολογίων (π.χ. ρήτρα καυσίμου), θα πρέπει να είναι διαφανής και γνωστός στον πελάτη εκ των προτέρων, να προσφέρει δυνατότητα επιλογών ως προς τη διαχείριση του κινδύνου διακύμανσης τιμών, και σε κάθε περίπτωση να αποτελεί μέρος της σύμβασης που έχει υπογράψει. Κάθε προμηθευτής υποχρεούται να δημοσιοποιεί, υπό τη μορφή τιμοκαταλόγου, τις χρεώσεις που εφαρμόζει σε κάθε κατηγορία πελατών του, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμιζόμενων χρεώσεων (χρήσης συστήματος και δικτύου, ΥΚΩ και Τέλος ΑΠΕ).

Από εκεί και πέρα τα τιμολόγια δεν θα πρέπει να εμφανίζουν διακρίσεις μεταξύ καταναλωτών της ίδιας κατηγορίας, και θα πρέπει να αποφεύγονται οι άμεσες ή έμμεσες σταυροειδείς επιδοτήσεις μεταξύ καταναλωτών. Επίσης θα πρέπει να εμφανίζεται με τρόπο διαφανή και διακριτό, η επίπτωση που τυχόν έχει στις τιμές των δραστηριοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας, η εφαρμογή κοινωνικών και περιβαλλοντικών πολιτικών, όπως οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας και το Τέλος ΑΠΕ.

Ειδικά για τους Μεγάλους Πελάτες, οι εταιρείες μπορούν να προσφέρουν εξατομικευμένες χρεώσεις, προσαρμοσμένες στα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και τις υπηρεσίες που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ προμηθευτή και πελάτη.

Διαφορετικές χρεώσεις μέσα στο 24ωρο

Από εκεί και πέρα ο κάθε προμηθευτής πρέπει να παρέχει κίνητρα στον πελάτη του για να επιτυγχάνει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη εξοικονόμηση κόστους. Στο πλαίσιο αυτό, έχει τη δυνατότητα να διαφοροποιεί τις χρεώσεις τόσο εντός του 24ωρου (π.χ. μέσω του νυχτερινού τιμολογίου που είναι φθηνότερο από το κανονικό), όσο και μεταξύ των εργάσιμων ή μη ημερών, καθώς και μεταξύ των εποχών του έτους. Βέβαια, αυτό προϋποθέτει την τοποθέτηση μετρητών στους καταναλωτές, (σήμερα δεν υπάρχουν, παρά σε ένα περιορισμένο αριθμό πελατών της μέσης τάσης)

Επισημαίνεται χαρακτηριστικά πως «η κατανομή της ζήτησης μέσα στην ημέρα και τις εποχές είναι καθοριστική, π.χ. ο πελάτης που έχει μεγαλύτερη ζήτηση τις ώρες αιχμής απ’ ότι τις νυχτερινές ώρες, θα πρέπει να έχει υψηλότερο τιμολόγιο από τη μέση χρέωση, κάτι που εφαρμόζεται ούτως ή άλλως με το νυχτερινό τιμολόγιο. Σε κάθε περίπτωση όσο πιο «αιχμιακός» είναι ένας πελάτης, τόσο μεγαλύτερη εκτιμάται ότι θα είναι και η χρέωση του.

Τι προβλέπει για τις εκπτώσεις

Ειδικά, για προγράμματα που προσφέρονται εκπτώσεις, θα πρέπει να διευκρινιστεί με απόλυτη σαφήνεια το ύψος της έκπτωσης και που εφαρμόζεται αυτή, τα κριτήρια εφαρμογής της, η διάρκεια ισχύος της, καθώς επίσης οι όροι ακύρωσης ή άρσης της έκπτωσης.

Τι συστήνει για τη διάρκεια των προγραμμάτων

Σχετικά με τα πακέτα χρεώσεων «αλά κάρτ», που έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην αγορά το τελευταίο ενάμισι χρόνο, και τα οποία βασίζονται στην αγορά συγκεκριμένης ποσότητας ενέργειας για συγκεκριμένη διάρκεια, η ΡΑΕ επισημαίνει ότι η περίοδος τιμολόγησης θα πρέπει να μπορεί να συνδυαστεί με τις περιόδους καταμέτρησης της κατανάλωσης έτσι ώστε να μπορεί ορθά να διαπιστωθεί η παραβίαση του ανώτατου ορίου κατανάλωσης του πακέτου. Σήμερα η ΔΕΗ καταμετρά την κατανάλωση των οικιακών πελατών ανά 4μηνο, οπότε και τους στέλνει τον εκκαθαριστικό λογαριασμό. Υπάρχουν ωστόσο εταιρείες στην αγορά που διαθέτουν προγράμματα 3μηνης διάρκειας. Σαν αποτέλεσμα, δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί πότε ο πελάτης έχει ξεπεράσει το όριο κατανάλωσης, μετά από το οποίο χρεώνονται υψηλότερες χρεώσεις. Μια άλλη συνέπεια είναι ότι η σύγκριση των χρεώσεων που προσφέρουν οι προμηθευτές αυτοί με τις αντίστοιχες της ΔΕΗ δεν μπορεί να γίνει εύκολα ώστε να αποφασίσει ο καταναλωτής ποια είναι η καλύτερη για αυτόν προσφορά. Η ΡΑΕ προτείνει στην ουσία τα πακέτα που προσφέρονται στους οικιακούς πελάτες να μπορούν να εκκαθαρίζονται ανά 4μηνο βάσει πραγματικής καταμέτρησης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αν δεν αλλάξουν τα προγράμματα που διαθέτουν, θα τους απευθύνει σύσταση, και αν δεν συμμορφωθούν ούτε με αυτή, τότε θα τους επιβάλλει ποινές.

Τέλος, η ΡΑΕ επισημαίνει ότι πρέπει να είναι σαφής η χρονική διάρκεια ισχύος των χρεώσεων και η μεθοδολογία αναπροσαρμογής τους, δηλαδή π.χ. να είναι σταθερές για ένα χρόνο. Ειδικά για συμβάσεις διάρκειας άνω του έτους, θα πρέπει να περιλαμβάνεται στην σύμβαση που συμφωνείται μια ειδική μεθοδολογία αναπροσαρμογής των χρεώσεων, απλή και κατανοητή στον πελάτη.