Με συγκεκριμένους όρους, χωρίς αναδρομικότητα και έως τα τέλη Ιουνίου θα μπορούν τα κράτη-μέλη να φορολογούν τα υπερκέρδη στην ηλεκτροπαραγωγή

Τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα μπορούν στο εξής να φορολογήσουν ορισμένα από τα υψηλά κέρδη των ηλεκτροπαραγωγών, τα οποία υπολογίζονται για φέτος σε 200 δις. ευρώ, όπως προκύπτει από τις νέες κατευθύνσεις που εξέδωσε χθες η Κομισιόν.

Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι η αναδιανομή των κερδών αυτών προς τους καταναλωτές μπορεί να αντισταθμίσει μερικώς την αρνητική επίδραση από τις τωρινές υψηλές τιμές αερίου και να συγκρατήσει την άνοδο στις τιμές χονδρικής ηλεκτρισμού. 

Εντούτοις, συνιστά προσοχή στο σχεδιασμό των σχετικών μέτρων ώστε να μην υπάρξουν ανεπιθύμητες στρεβλώσεις στην αγορά, διατηρώντας παράλληλα τα κίνητρα για επενδύσεις στις ΑΠΕ.

Σε κάθε περίπτωση, τα μέτρα θα έχουν ισχύ ως τα τέλη Ιουνίου και χαρακτηρίζονται ως αυστηρά προσωρινού χαρακτήρα.

Με βάση τα παραπάνω, αναλυτικά οι κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν για τη φορολόγηση έχουν ως εξής:

- Η διάρκεια των μέτρων πρέπει να είναι περιορισμένη και να συνδέεται με την κρίση.

- Τα μέτρα δεν πρέπει να επηρεάζουν τη διαμόρφωση της χονδρικής τιμής με βάση το οριακό κόστος, διατηρώντας την λειτουργικότητα των τιμολογιακών σημάτων για βραχυπρόθεσμες αποφάσεις των παικτών στην αγορά. Σε περίπτωση αμφιβολίας, χρειάζεται χαμηλότερο "κούρεμα" για να αποφευχθούν οι αρνητικές επιδράσεις.

- Δεν πρέπει να επηρεαστούν τα μακροπρόθεσμα τιμολογιακά σήματα ως αποτέλεσμα δομικών εξελίξεων στην αγορά, όπως προκύπτουν και από το ETS. Στόχος είναι να μην επηρεαστεί το επενδυτικό κόστος και τα κίνητρα για τη διαμόρφωση ενός πιο πράσινου ηλεκτρικού συστήματος.

- Μέρος της αύξησης στις τιμές του αερίου έχει δομικές αιτίες και τα μέτρα δεν πρέπει να αφορούν αυτές τις επιδράσεις.

- Η μέθοδος για καθορισμό των υπερκερδών και οι μηχανισμοί ενεργοποίησης πρέπει να είναι ξεκάθαροι και δικαιολογημένοι. Προκειμένου να αποφευχθεί χρήση τους που θα οδηγούσε σε στρεβλώσεις, πρέπει να καθορίζονται με βάση αντικειμενικά κριτήρια και γεγονότα. Για παράδειγμα, η απόκλιση από το μέσο όρο των διεθνών τιμών αερίου για παρατεταμμένη χρονική περίοδο σε σχέση με τον αριθμό των ωρών που επηρεάζουν την τιμολόγηση του ηλεκτρισμού. Επίσης, η διάρκεια των μέτρων δεν πρέπει να εκτείνεται πέραν της 30ης Ιουνίου 2022.

- Τα κέρδη θα πρέπει να περιορίζονται μόνο σε περιόδους όπου οι μονάδες αερίου είναι οριακές και στο βαθμό που αποκομίζονται από ενδο-οριακές μονάδες.

- Τα μέτρα δεν πρέπει να κάνουν διακρίσεις μεταξύ τεχνολογιών. Πρέπει να περιλαμβάνουν όποιες οριακες μονάδες λειτουργούν στις ώρες εφαρμογής του φόρου, για παράδειγμα μονάδες λιγνίτη, ΑΠΕ και πυρηνικές.

- Τα μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται εξίσου σε όλους τους ηλεκτροπαραγωγούς ασχέτως αν καλύπτονται από καθεστώτα στήριξης ή μηχανισμούς ισχύος. Πάντως, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ορισμένα καθεστώτα στήριξης ήδη αποφεύγουν ή μειώνουν τα κέρδη αυτά σε περιόδους υψηλών τιμών. Η συγκεκριμένη κατάσταση θα πρέπει να αντιμετωπίζεται στο βαθμό που δημιουργεί υπερκέρδη.

- Τα μέτρα δεν πρέπει να έχουν αναδρομικό χαρακτήρα και πρέπει να μειώνουν τα κέρδη που όντως πραγματοποιήθηκαν. Έτσι, χρειάζεται να λάβουν υπόψη ότι οι παραγωγοί μπορεί ήδη να πούλησαν μέρος της παραγωγής τους προθεσμιακά σε χαμηλότερη τιμή πριν την έναρξη της κρίσης. Ενέργεια που δεν επωφελήθηκε από τις υψηλότερες τιμές επειδή ήδη πωλήθηκε θα πρέπει να εξαιρείται.

- Τα έσοδα από τα μέτρα πρέπει να μετακυλίονται στα νοικοκυριά ή σε μη επιλεκτικά και διαφανή μέτρα στήριξης προς όλους τους τελικούς καταναλωτές (για παράδειγμα μέσω χωριστής έκπτωσης στους λογαριασμούς).

Τέλος, σημειώνεται ότι εφαρμόζονται οι κανόνες κρατικών ενισχύσεων στο βαθμό που οι εξαιρέσεις από τα μέτρα οδηγούν σε επιλεκτικά πλεονεκτήματα για ορισμένες δραστηριότητες.