Με αμερικανική «σφήνα» και ελληνικές μετοχές ξαναζεσταίνεται ο Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη

Ο Αμερικανικός παράγοντας στον οποίο, από πολιτικούς και διπλωματικούς κύκλους, αποδόθηκε η Βουλγαρική αρνητικότητα και η εξ αυτής εμπλοκή που παρατηρήθηκε στο project του πετρελαιοαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, φαίνεται ότι είναι αυτός που θα «ξαναζεστάνει» το εγχείρημα.

Κατά τις συναντήσεις που είχαν στη Μόσχα προ ημερών ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Συμεών Ντζάνκοφ και η αντιπροσωπεία της Βουλγαρίας με τους Ρώσους αξιωματούχους, καταγράφηκε μια αλλαγή στάσης της γειτονικής χώρας. Από τις δηλώσεις του Βούλγαρου πρωθυπουργού στα μέσα Ιουλίου, με τις οποίες, έστω και προφορικά, «ακύρωσε» τη συμμετοχή της χώρας του στο έργο του αγωγού και ως εκ τούτου την ίδια την κατασκευή του αγωγού, τώρα οι Βούλγαροι συμφώνησαν να εξετασθεί μια νέα οικονομική πρόταση της Transneft που συμμετέχει από ρωσικής πλευράς στην ολοκλήρωση του έργου, δέχθηκαν να προχωρήσουν κάποιες προκαταρτικές ενέργειες που έχουν σχέση με την κοινή τριεθνή εταιρεία και εμφανίζονται πρόθυμοι να πληρώσουν τα 6,5 εκατ. ευρώ που τους αναλογούν για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων της εταιρείας Trans – Balkan Pipeline B.V.

Αμερικανική συμμετοχή

Παράγοντες που γνωρίζουν καλά το παρασκήνιο, αποδίδουν την αλλαγή στη στάση της Βουλγαρίας, σε κινήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν το ενδεχόμενο συμμετοχής αμερικανικών εταιρειών στο μετοχικό κεφάλαιο της κοινής εταιρείας κατασκευής και εκμετάλλευσης του έργου. Σύμφωνα με πληροφορίες, τόσο η Ρωσική πλευρά όσο και η Ελληνική, προκειμένου να διασκεδάσουν τις αντιρρήσεις της Βουλγαρίας, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι είναι έτοιμες να αποδεχθούν την εξαγορά ποσοστού της Trans – Balkan Pipeline B.V. από ενεργειακή εταιρεία αμερικανικών συμφερόντων.

Η πολύ σημαντική συμφωνία μάλιστα που υπέγραψε στα τέλη Ιουλίου η ρωσική Rosneft με την αμερικανική Chevron και αφορά την από κοινού διενέργεια ερευνών ανάπτυξης υποθαλάσσιων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη Μαύρη Θάλασσα, χρησιμοποιείται ως «διαβατήριο» για το πέρασμα σε μια νέα θεώρηση, συνολικά, της υπόθεσης «πετρέλαια» στην ευρύτερη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η Chevron έχει βολιδοσκοπηθεί για τη συμμετοχή της στο project του Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη και, σύμφωνα τουλάχιστον με διαβεβαιώσεις παραγόντων που είναι σε θέση να γνωρίζουν, έχει αντιδράσει θετικά. Οι ίδιοι παράγοντες υποστηρίζουν ότι έχουν βολιδοσκοπηθεί, από την άλλη, και οι ελληνικοί όμιλοι που συμμετέχουν στην κοινή εταιρεία και εμφανίζονται διατεθειμένοι, προκειμένου να προχωρήσει το έργο, να πουλήσουν μερίδιο της συμμετοχής τους. Θετικοί σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θεωρείται ότι θα είναι και οι Βούλγαροι. Υπάρχει και η άποψη (την υποστηρίζουν παράγοντες εμπλεκόμενοι με το έργο) ότι θα έπρεπε όλοι οι Όμιλοι που συμμετέχουν στην κοινή διεθνή εταιρεία να δώσουν, αναλογικά, μέρος των μετοχών τους στους Αμερικανούς.

Περιβαλλοντική Μελέτη

Πρέπει να σημειωθεί ότι, πέραν της διπλωματικής και οικονομικής «τρίλιζας», η πίεση που ασκείται προς τη Βουλγαρία από τις δύο άλλες ενδιαφερόμενες πλευρές, από την Ελλάδα δηλαδή και τη Ρωσία, προκειμένου να ξαναμπεί «το πετρέλαιο στο αυλάκι», είναι συνεχείς και πολυεπίπεδες. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται κινήσεις στις οποίες προχωρά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας της χώρας μας, προκειμένου να κρατήσει ζωντανό το έργο. Ο αρμόδιος υφυπουργός κ. Γιάννης Μανιάτης έχει πολλές συναντήσεις και διαβουλεύσεις, οι οποίες δεν ανακοινώνονται κατ΄ανάγκην, με διπλωματικούς, πολιτικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες που σχετίζονται με το θέμα.

Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, ότι κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο με το οποίο χαρακτηρίζεται το έργο εθνικής σημασίας και επισπεύδονται κατ΄εξαίρεση όλες οι διαδικασίες για τη διαδρομή και εγκατάστασή του επί ελληνικού εδάφους, που πήρε το δρόμο του κανονικά παρότι είχαν προηγηθεί οι δηλώσεις Μπορίσοφ για «πάγωμα» του project. Πολύ σημαντική είναι επίσης η έγκριση, την εβδομάδα αυτή, από την αρμόδια Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ της Προκαταρτικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης του έργου. Είναι σημαντική διότι «αποδομεί» τους ισχυρισμούς της Βουλγαρικής κυβέρνησης για περιβαλλοντική επιβάρυνση που θα προκαλέσουν οι εγκαταστάσεις του αγωγού, ισχυρισμοί που αποτέλεσαν την επίσημη δικαιολογία για την απομάκρυνση της Σόφιας από το εγχείρημα. Το γεγονός ότι οι περιβαλλοντικοί όροι εγκρίθηκαν από τις υπηρεσίες ενός κράτους – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάνει σχεδόν αδύνατη την απόρριψή τους από ένα άλλο κράτος – μέλος όπως είναι η Βουλγαρία. Μετά από αυτή την εξέλιξη, ανοίγει ο δρόμος ώστε να κατατεθούν, μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, οι οριστικές περιβαλλοντικές μελέτες , οι οποίες άλλωστε εκπονούνται από δύο σοβαρές διεθνούς φήμης εταιρείες, τη Γερμανική ILF και την Αγγλική ERM (η οποία είναι κορυφαία στον κόσμο σε θέματα περιβαλλοντικά).

 Επένδυση

Πρέπει τέλος να σημειωθεί ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει πλέον τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη όχι μόνον ως παράγοντα γεωπολιτικής αναβάθμισης της χώρας, αλλά και ως μια επένδυση με σοβαρά οικονομικά οφέλη, στο πλαίσιο της προσπάθειας που γίνεται για προσέλκυση κεφαλαίων και επενδύσεων: Περίπου 2,5 δις. ευρώ θα είναι το κόστος κατασκευής τα οποία θα τα «δουλέψουν» σε μεγάλο βαθμό ελληνικές τεχνικές εταιρείες, με ότι αυτό συνεπάγεται για την απασχόληση. Υπολογίζεται ότι στα δύο χρόνια της κατασκευής θα βρούν απασχόληση περί τα 1500 άτομα, ενώ για τη λειτουργία του, στη συνέχεια, θα απασχολούνται 150 – 200 άτομα στην Ελλάδα και άλλα τόσα στη Βουλγαρία. Περί τα 35 εκατ. το χρόνο υπολογίζεται ότι θα είναι το έσοδο από την ταρίφα διέλευσης στην πρώτη φάση και 50 εκατ. το χρόνο στη δεύτερη φάση.

Ζεσταίνεται ο Μπουργκάς, παγώνει ο Σαμψούντα - ΤσεϊχάνΤο γεγονός ότι επαναθερμαίνεται το σχέδιο του Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη δεν είναι βεβαίως άσχετο με το ότι το εναλλακτικό του project, ο αγωγός δηλαδή Σαμψούντα – Τσεϊχάν με Ρωσική συμμετοχή αμιγώς όμως επί Τουρκικού εδάφους, φαίνεται να συναντά δυσκολίες. Ως γνωστόν, η διαρκώς προβληματική στάση της Σόφιας επιτάχυνε τη ρωσο-τουρκική προσέγγιση και οδήγησε τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην αποδοχή της ρωσικής συμμετοχής στον Σαμψούντα-Τσεϊχάν. Ο αγωγός αυτός θα μεταφέρει 60 ως 70 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου ετησίως από τη Μαύρη Θάλασσα στη Μεσόγειο, παρακάμπτοντας τα Στενά, και γι’ αυτό είναι ανταγωνιστικός του Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολη, που σχεδιάστηκε για τον ίδιο σκοπό, καθώς δεν είναι ανεξάντλητες οι προς μεταφορά ποσότητες πετρελαίου.

Ωστόσο, δεν απέδωσαν καρπούς οι τελευταίες διαπραγματεύσεις Ρωσίας και Τουρκίας για την κατασκευή του αγωγού και μάλιστα η Transneft χαρακτήρισε τις τουρκικές προτάσεις «απαράδεκτες». «Η πρόταση (της Τουρκίας) είναι να συνάψουμε μια διακυβερνητική συμφωνία στην οποία προσπαθούν να μας στριμώξουν σ' ένα πλαίσιο οικονομικά απαράδεκτο», δήλωσε ο επικεφαλής της Transneft Νικολάι Τοκάροφ, τονίζοντας ότι «δεν συμφωνούμε και αρχίζουμε το νέο γύρο των διαπραγματεύσεων ουσιαστικά από το μηδέν».

«Το τουρκικό σχέδιο προέκυψε μόνο λόγω της αδιαλλαξίας της Βουλγαρίας. Μας αρέσει λιγότερο, εάν όμως οι Βούλγαροι δείξουν αδιαλλαξία, θα πάμε στους Τούρκους», δηλώνει χαρακτηριστικά ο Ίγκορ Ντιόμιν εκπρόσωπος της Τransneft. Ο ίδιος τονίζει την αναγκαιότητα άμεσης κατασκευής αγωγού, που θα παρακάμψει τα στενά του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων, επειδή το 2012-2013 θα ολοκληρωθεί η διεύρυνση του αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα του Καζακστάν με το Νοβοροσίσκ (ο Αγωγός της Κασπίας, που κατασκευάζεται από την Κοινοπραξία του Αγωγού της Κασπίας, CPC) και από τη Μαύρη Θάλασσα θα μεταφέρονται 135-140 εκ. τόνοι πετρελαίου ετησίως. Μέσω των Στενών όμως, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Τransneft, δεν μπορούν να διοχετεύονται περισσότερα από 110-115 εκ. τόνοι, ετησίως.

Αγωγοί που θα παρακάμπτουν τα Στενά είναι ζωτικής σημασίας και ανταποκρίνονται στην πολιτική της Ε.Ε. για διαφοροποίηση των οδεύσεων μεταφοράς ενεργειακών πόρων. Σύμφωνα με τον κ. Ντιόμιν, η ρωσική εταιρεία ενδιαφέρεται για το σχέδιο του αγωγού Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη επειδή πρόκειται για ένα σχέδιο πλήρως μελετημένο και τεκμηριωμένο. Σημαντικός παράγοντας είναι και το μήκος του αγωγού, που είναι επίσης μικρότερο.

Θοδωρής Παναγούλης