Μανταλένα Πίου: Εισφορά σε παραγωγούς φωτοβολταϊκής ενέργειας

Μάχη χαρακωμάτων έχει ξεσπάσει ανάμεσα στους παραγωγούς φωτοβολταϊκής ενέργειας και το υπουργείο Περιβάλλοντος εξαιτίας της ειδικής εισφοράς επί του τζίρου των φωτοβολταϊκών, μίας εισφοράς που μπορεί, σύμφωνα με πληροφορίες, να φθάνει στο 20% για τα επαγγελματικά Φ/Β πάρκα και στο 30% για τα οικιακά συστήματα στις στέγες.

Πρόκειται για ένα από τα μέτρα που επεξεργάζεται ο υφυπουργός Ενέργειας Μάκης Παπαγεωργίου και αναμένεται να ανακοινώσει εντός των επόμενων ημερών με σκοπό να περιορίσει το τεράστιο έλλειμμα του Λειτουργού της Αγοράς Ενέργειας (ΛΑΓΗΕ), το οποίο διογκώνεται συνεχώς, με ρυθμό άνω των 50 εκατ. ευρώ το μήνα, εξαιτίας της αθρόας εισόδου φωτοβολταϊκών στο σύστημα, που σε συνδυασμό με τη μεγάλη ηλιοφάνεια έχει εκτοξεύσει στα ύψη τα ποσά που πρέπει να καταβάλει ο Λειτουργός στους παραγωγούς ηλιακής ενέργειας.

Στο τέλος Ιουλίου το έλλειμμα του ΛΑΓΗΕ έφθανε στα 292 εκατ. ευρώ.
Tα μέτρα

Το πακέτο των μέτρων περιλαμβάνει ακόμα την αύξηση του τέλους ΑΠΕ (ΕΤΜΕΑΡ όπως αποκαλείται πλέον) γύρω στα 8 ευρώ/MWh μεσοσταθμικά από 5,43 ευρώ/ Mwh μεσοσταθμικά σήμερα, που αναμένεται να ανακοινωθεί την ερχόμενη εβδομάδα, τη γενναία μείωση των εγγυημένων τιμών (Feed -In-Tariffs, FIT) για τα νέα φωτοβολταϊκά και την αναστολή της χορήγησης νέων αδειών για Φ/Β.

Οι φορείς που εκπροσωπούν τους παραγωγούς ηλιακής ενέργειας έχουν ζητήσει την παρέμβαση του πρωθυπουργού για να μην επιβληθεί το μέτρο της εισφοράς, μιλούν για καταστροφικές επιπτώσεις στον κλάδο και το επενδυτικό κλίμα στη χώρα και επικαλούνται δήλωση του επιτρόπου Ενέργειας Γκίντερ Ετινγκερ, ο οποίος εξέφρασε την κάθετη αντίθεσή του στη λήψη μέτρων που θίγουν τις υφιστάμενες συμβάσεις των ΑΠΕ. Οι δηλώσεις του κ. Ετινγκερ έγιναν με αφορμή μέτρα περικοπής που λαμβάνονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς οι περισσότερες αντιμετωπίζουν το ίδιο ή παρεμφερές πρόβλημα και κυρίως την Ισπανία και τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου που τα προηγούμενα χρόνια είχαν δώσει αφειδώς κίνητρα για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και σήμερα κάτω από το βάρος της κρίσης και των ελλειμμάτων, αδυνατούν να τα πληρώσουν.Ο ΛΑΓΗΕ για να καλύψει το τρέχον έλλειμμά του θα προσφύγει σε δανεισμό από το Ταμείο Παρακαταθηκών.

Τα δάνεια όμως δεν λύνουν το πρόβλημα, το οποίο άλλωστε δεν είναι ταμειακό αλλά διαρθρωτικό. Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά, οι εγγυημένες τιμές είναι από τις υψηλότερες της Ευρώπης, περίπου 30% πάνω από τις αντίστοιχες της Γερμανίας, παρόλο που η Ελλάδα έχει πολύ μεγαλύτερη ηλιοφάνεια και συνεπώς εξασφαλίζει μεγαλύτερη απόδοση.

Το... κέρδος

Από την επιβολή της ειδικής εισφοράς στον τζίρο των φωτοβολταϊκών, που θα διαρκέσει για ένα χρόνο έως τον Αύγουστο 2013, το υπουργείο υπολογίζει να εξοικονομήσει γύρω στα 120 εκατ. ευρώ.

Αυτό βέβαια με την προϋπόθεση ότι θα παραμείνει στο τραπέζι η πρόταση για εισφορά της τάξης του 20% στα επαγγελματικά φωτοβολταϊκά και του 30% στα οικιακά, μόνον για τα οποία οι αποζημιώσεις, βάσει των εγγυημένων τιμών, έχουν ήδη φθάσει στα 10 εκατ. ευρώ το μήνα. Με προοπτικές περαιτέρω αύξησης βέβαια...

Πληροφορίες αναφέρουν ότι με το ύψος της εισφοράς συμφωνεί η τρόικα, η οποία ζητά είτε να εφαρμοστεί το μέτρο, είτε να περικοπούν οι εγγυημένες τιμές στα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά, προκειμένου να ελεγχθεί το έλλειμμα.

Μάλιστα οι ριζικές ανατροπές στα κίνητρα των ΑΠΕ αποτελούν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σοβαρό τμήμα του σχεδίου για το 3ο Μνημόνιο στον Ενεργειακό Τομέα που ετοιμάζεται.

Μείωση πάντως στις εγγυημένες τιμές για τις άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, όπως αιολικά πάρκα, βιομάζα κ.λπ., δεν αναμένεται, καθώς στο υπουργείο θεωρούν διαχειρίσιμες τις επιπτώσεις στo έλλειμμα του ΛΑΓΗΕ από τις άλλες ΑΠΕ.

Στα φωτοβολταϊκά όμως η κατάσταση προοιωνίζεται εντελώς διαφορετική. Η πρόσφατη γνωμοδότηση της ΡΑΕ για τις νέες εγγυημένες τιμές στα Φ/Β προμηνύει σημαντική μείωση.

Η Ρυθμιστική Αρχή προτείνει το ύψος των FIT να συνδυαστεί με την απόδοση κεφαλαίων, σύστημα που χρησιμοποιούν αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρει ότι οι FIT θα πρέπει να αναπροσαρμοστούν σε επίπεδα που η απόδοσή τους (IRR, after tax nominal project) να μην υπερβαίνει το 17% για φωτοβολταϊκά στις στέγες και το 12% με 14% για τους υπόλοιπους φωτοβολταϊκούς σταθμούς, με τις μεγαλύτερες αποδόσεις να αφορούν τα μικρότερα έργα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για τα φωτοβολταϊκά στις στέγες η εγγυημένη τιμή πρέπει να πέσει κοντά στα 290 ευρώ/MW και για τα υπόλοιπα κάπου ανάμεσα στα 190 ευρώ/ Mwh ως τα 255 ευρώ/Mwh. Η τελική απόφαση βέβαια ανήκει στον υφυπουργό Ενέργειας Μάκη Παπαγεωργίου.

Πάντως η μείωση των εγγυημένων τιμών για τα νέα φωτοβολταϊκά που θα ενταχθούν στο σύστημα σε πρώτη φάση έρχεται σε αντίθεση με το μέτρο της αναστολής της αδειοδότησης για νέα φωτοβολταϊκά, που σύμφωνα με κύκλους τους υπουργείου, συγκαταλέγεται επίσης στα μέτρα που εξετάζονται την περίοδο αυτή.

Ακόμα δεν έχει ξεκαθαριστεί ποιους ακριβώς θα αφορά η μείωση των FIT, αν δεν αδειοδοτηθούν άλλα Φ/Β. Εκτός βέβαια αν το μέτρο ισχύσει τελικά για επενδυτές που έχουν συμβολαιοποιήσει χωρίς ακόμα να έχουν λειτουργήσει τις μονάδες τους ή για εκείνους που δεν έχουν ολοκληρώσει τα στάδια της αδειοδότησης, οπότε είτε θα ανασταλούν οι περαιτέρω διαδικασίες, είτε όταν φτάσουν στη συμβολαιοποίηση θα βρουν μειωμένες τιμές.

Το έλλειμα του ΛΑΓΗΕ

Στο πρώτο εξάμηνο του 2012 στο διασυνδεδεμένο σύστημα η εν λειτουργία φωτοβολταϊκή ισχύς αυξήθηκε κατά 60,70% από τα 481,74 MW στα 724,18 MW, ενώ οι προβλέψεις για το τέλος του 2012 μιλούν για τη λειτουργία 1.200 MW ηλιακής ενέργειας.
Στόχος του υπουργείου είναι να πετύχει τη μείωση του ελλείμματος του ΛΑΓΗΕ με μέτρα που δεν θα διαταράξουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Οι παραγωγοί φωτοβολταϊκής ενέργειας, που αντιτίθενται σφοδρά στην ειδική εισφορά, γνωρίζουν από την άλλη πλευρά ότι τα οικονομικά στοιχεία του συστήματος δεν «βγαίνουν» και ότι αν καταρρεύσει ο ΛΑΓΗΕ τότε απειλείται με κραχ όλη η αγορά ηλεκτρισμού. Η λύση του προβλήματος δεν είναι εύκολη.

Πάνω από τους στόχους του 2020
Θα ξεπεράσουν σε ισχύ τα 2.000 MW

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας) στο διασυνδεδεμένο σύστημα, που αφορά στην ηπειρωτική χώρα και τα συνδεδεμένα νησιά, τα συμβολαιοποιημένα Φ/Β, που δεν έχουν λειτουργήσει ακόμα ξεπερνούν σε ισχύ τα 2.000 MW.

Αν όλη αυτή η ισχύς τεθεί σε λειτουργία, τότε η χώρα ξεπερνά τους στόχους που έχει θέσει για το 2020. Βέβαια πολλά από τα συμβολαιοποιημένα MW δεν μετατρέπονται ποτέ σε πραγματική ισχύ, γι' αυτό το λόγο ανάμεσα στα μέτρα που προτείνονται είναι να μειωθεί το διάστημα των 18 μηνών που δίνει ο νόμος σαν προθεσμία για να περάσουν οι επενδυτές από τη «θεωρία στην πράξη».

Η σύντμηση του δεκαοκταμήνου, που επίσης εξετάζει σοβαρά ο υφυπουργός, δίνει και τη δυνατότητα να ξεκαθαρίσει εγκαίρως το τοπίο ανάμεσα σε εκείνους που πραγματικά σκοπεύουν να υλοποιήσουν την επένδυσή τους και τους υπόλοιπους, οι οποίοι δεσμεύουν ηλεκτρική δυναμικότητα από το σύστημα, χωρίς τελικά να το χρησιμοποιούν.

Από την επιβολή της ειδικής εισφοράς στον τζίρο των φωτοβολταϊκών, που θα διαρκέσει για ένα χρόνο έως τον Αύγουστο του 2013, το υπουργείο υπολογίζει να εξοικονομήσει γύρω στα 120 εκατ. ευρώ

(Ημερησία, 4/8/2012)