Μανταλένα Πίου: Διχάζει την Ε.Ε. η οδηγία για την εξοικονόμηση ενέργειας

Ενδο-ευρωπαϊκές τριβές και διαμάχες έχει προκαλέσει η, υπό διαμόρφωση, οδηγία της Ε.Ε. για την εξοικονόμηση ενέργειας με τις αμφιλεγόμενες διατάξεις που περιέχει, όπως την ετήσια μείωση των πωλήσεων κατ' όγκον των ενεργειακών εταιρειών κατά 1,5% και τον ενεργειακό εκσυγχρονισμό των δημόσιων κτιρίων με ετήσιες εργασίες ενεργειακής εξοικονόμησης που να καλύπτουν πάνω από 3% της συνολικής τους επιφάνειας.

Πρόκειται για ορισμένους από τους στόχους της οδηγίας, που έχει ως τελικό σκοπό να κάνει νομικά δεσμευτική για τις χώρες-μέλη την εξοικονόμηση ενέργειας κατά 20% ως το 2020. Η οδηγία βρίσκεται στην τελική φάση της διαμόρφωσής της, στη διαβούλευση με τις χώρες -μέλη, καθώς στόχος της δανικής προεδρίας είναι μέχρι τη λήξη της θητείας της, στα τέλη Ιουνίου, η οδηγία, που έχει παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να έχει εγκριθεί.

Τα βασικά σημεία της οδηγίας, όπως αναλύθηκαν σε ειδικό σεμινάριο που διοργάνωσε πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για δημοσιογράφους από τις 27 χώρες μέλη, αφορούν:

1. Νομική υποχρέωση των χωρών-μελών να εφαρμόσουν σχήματα εξοικονόμησης ενέργειας: Οι διανομείς ενέργειας ή οι εταιρείες λιανικής πώλησης ενέργειας θα υποχρεωθούν να εξοικονομούν 1,5% ετησίως στις ενεργειακές τους πωλήσεις, κατ' όγκον.

2. Τα δημόσια κτίρια θα υποχρεωθούν να χρησιμοποιήσουν προϊόντα και τεχνικές εξοικονόμησης ενέργειας μέσω ετήσιων εργασιών ανακαίνισης των κτιρίων άνω των 250 τ.μ., που θα καλύπτουν τουλάχιστον το 3% της συνολικής επιφανείας τους.

3. Πρόσβαση των καταναλωτών σε πληροφορίες real time αλλά και σε ιστορικά στοιχεία για την ενεργειακή τους κατανάλωση, προκειμένου να μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα την ενέργεια που καταναλώνουν.

4. Υποχρέωση των εταιρειών να παρακολουθούν την ενεργειακή τους κατανάλωση με σκοπό να εντοπίσουν τις δυνατότητες μείωσης της ενέργειας.

5. Παρακολούθηση των επιπέδων αποτελεσματικότητας των νέων μονάδων παραγωγής ενέργειας και σχεδιασμός αποτελεσματικών υποδομών θέρμανσης και ψύξης, συμπεριλαμβανομένης της ανάκτησης της θερμότητας που σπαταλάται.

6. Αποτελεσματικότητα στη μεταφορά και διανομή της ενέργειας, εξασφαλίζοντας ότι οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές λαμβάνουν υπόψη τους κριτήρια εξοικονόμησης ενέργειας κατά τη λήψη αποφάσεων, ιδιαίτερα όταν εγκρίνουν τα τέλη χρήσης των δικτύων.

Παρότι το λόμπι των εταιρεών που παράγουν υλικά εξοικονόμησης ενέργειες ή πωλούν νέες τεχνικές και υπηρεσίες στηρίζει την οδηγία -και πίεσε τα τελευταία χρόνια για να γίνει δεσμευτικός ο στόχος της εξοικονόμησης κατά 20% ως το 2020- το τεράστιο κόστος από την εφαρμογή των μέτρων, ειδικά σε μία Ευρώπη που πλήττεται από τη δημοσιονομική κρίση, την ύφεση και την οικονομική στασιμότητα, έχει κάνει επιφυλακτικές τις περισσότερες κυβερνήσεις, ενώ οι ενεργειακές εταιρείες -από την πλευρά τους- ανησυχούν για τις επιπτώσεις από τους περιορισμούς στις πωλήσεις τους.

Το αποτέλεσμα είναι ότι το συμβιβαστικό κείμενο το οποίο επεξεργάζεται η δανική προεδρία, ύστερα από διαβούλευση με τις χώρες -μέλη, να μην καλύπτει παρά το 38% των αρχικών στόχων της πρότασης της Επιτροπής, όπως τουλάχιστον αναφέρει το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο σχετικό έγγραφο της δανικής προεδρίας προς την Κομισιόν.

Στόχοι

Αν τα ποσοστά αυτά ευσταθούν, τότε σημαίνει ότι ο αρχικός στόχος της Επιτροπής για μείωση της χρήσης ενέργειας κατά 151,5 εκατομμύρια τόνους ισοδυνάμου πετρελαίου έχει ήδη αντικατασταθεί από τον κατά πολύ πιο μετριοπαθή στόχο των 58,1 εκατ. τόνων ισοδυνάμου πετρελαίου.

Σύμφωνα με δήλωση του υπουργού Ενέργειας της Δανίας ίσως να μην είναι δυνατόν να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στις σημερινές επιδόσεις των χωρών-μελών και του αρχικού στόχου, πράγμα που οδηγεί σε προς τα κάτω αναθεώρηση του στόχου της οδηγίας σε εξοικονόμηση 10% αντί για 20%, όπως είχε σχεδιαστεί αρχικά.

Φιλόδοξοι στόχοι

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που στην παρουσίαση του πρώτου σχεδίου για την οδηγία είχε θέσει ακόμα πιο φιλόδοξους στόχους, εξακολουθεί να επιμένει για πιο «σφικτά» μέτρα.

«Η Ε.Ε. έχει περί τα 450 δισ. δολάρια εμπορικό έλλειμμα το χρόνο εξαιτίας των εισαγωγών ενεργειακών πρώτων υλών. Η οδηγία για την ενεργειακή εξοικονόμηση είναι το όχημα για την αντικατάσταση εκροών δισ. ευρώ από την Ευρώπη και τη διοχέτευσή τους σε προστιθέμενη αξία και σε δουλειές εντός της Ε.Ε.» δηλώνει ο ευρωβουλευτής Claude Turmes, μέλος των Πρασίνων και επικεφαλής της ομάδας διαβούλευσης του Ευρωκοινοβουλίου για την οδηγία.

Δεν είναι πάντως λίγοι οι ευρωβουλευτές που πιέζουν για μεγαλύτερη ελαστικότητα στα μέτρα που θα υιοθετήσει κάθε χώρα και εκφράζουν ανοικτά την ανησυχία τους για το κατά πόσον η επιβολή των μέτρων αυτών στις χώρες-μέλη αποτελεί μία σοφή επιλογή δεδομένης της τρέχουσας οικονομικής κρίσης. Οι υπέρμαχοι της οδηγίας απαντούν από την πλευρά τους ότι η εξοικονόμηση ενέργειας μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και μακροπρόθεσμα να συμβάλει στην εξοικονόμηση πόρων.

(Ημερησία, 21/4/2012)