Λεπτομερή στοιχεία για περιθώρια ΑΠΕ και data center ζητά η ΡΑΑΕΥ από τον ΑΔΜΗΕ στα προγράμματα ανάπτυξης - Δεκτό με περικοπές το ΔΠΑ 2025-2034

Στην έγκριση του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ 2025-2034 προχώρησε η ΡΑΑΕΥ με απόφαση που δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ (βλέπε επισυναπτόμενο).

Η Αρχή ενέκρινε τις αυξήσεις προϋπολογισμού και την αλλαγή χρονοδιαγράμματος σε μεγάλα έργα διασυνδέσεων, ενώ αντιθέτως απέρριψε ή αναθεώρησε το κόστος σε μια σειρά από άλλα έργα.

Πιο αναλυτικά, στην περίπτωση της δ' φάσης διασύνδεσης των Κυκλάδων, στη διασύνδεση της Κρήτης και των νησιών του Β. Αιγαίου κρίθηκε εύλογη η αύξηση του προϋπολογισμένου κόστους λόγω παραγόντων, όπως είναι τα ακριβότερα υποβρύχια καλώδια και η γενικότερη πληθωριστική τάση των τελευταίων ετών.

Πάντως, δεν εγκρίθηκε ο χαρακτηρισμός των διασυνδέσεων των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων ως Έργα Μείζονος Σημασίας.

Αναφορικά με τη μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος κατά ένα έτος στις δύο αυτές διασυνδέσεις, η ΡΑΑΕΥ δέχτηκε τις αιτιάσεις του ΑΔΜΗΕ και αναφέρε κατά περίπτωση τα εξής:

Βόρειο Αιγαίο: Σύμφωνα με τα συμπληρωματικά στοιχεία που προσκόμισε ο ΑΔΜΗΕ οφείλεται σε καθυστέρηση έκδοσης της ΑΕΠΟ από την αρμόδια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης, στην αναθεώρηση του σχεδιασμού αναφορικά με τη θέση προσαιγιάλωσης στη νήσο Λέσβο μετά την απόρριψη της αρχικής θέσης από το ΓΕΣ, στην αναπροσαρμογή της όδευσης του έργου στην περιοχή της Θράκης ώστε να αποφευχθούν επικαλύψεις με μελλοντικές ενεργειακές υποδομές η οποία απαιτούσε νέα τεχνική μελέτη και επικαιροποίηση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων καθώς και στην αλλαγή του σχεδιασμού και της διαστασιολόγησης των υποδομών του Υ/Σ Ζεύξης Θράκης.

Δωδεκάνησα: Στις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις του Διαχειριστή παρατηρείται μια ολίσθηση του χρονοδιαγράμματος κατά ένα έτος, ήτοι εντός του Β’ εξαμήνου του 2030.

Εξαίρεση αποτελούν το εξάμηνο ολοκλήρωσης της DC καλωδιακής γραμμής Κόρινθος - Κως, που έχει ως εκτιμώμενο εξάμηνο ολοκλήρωσης το 2029Α, καθώς και το εκτιμώμενο εξάμηνο ολοκλήρωσης της οπτικής ίνας που θα συνοδεύει τη συγκεκριμένη διασύνδεση (όπου πλέον εμφανίζεται ως ξεχωριστό υποέργο) με το εξάμηνο ολοκλήρωσής του να συμπίπτει με την ολοκλήρωση της DC καλωδιακής γραμμής, ήτοι το 2029Α.

Η παραπάνω χρονική ολίσθηση στο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου οφείλεται σε καθυστέρηση στις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις που αφορούν τις περιοχές της Κω και της Κορινθίας. Επίσης, στην περιοχή της Κορινθίας απαιτήθηκε παραλλαγή της εναέριας γραμμής μεταφοράς λόγω χωροθέτησης - εντός της εκκρεμούσης πρότασης οριοθέτησης - αρχαιολογικού χώρου αλλά και σε κοντινή απόσταση από άλλες περιοχές ενδιαφέροντος.

Σχετικά με το μη χαρακτηρισμό των δύο αυτών διασυνδέσεων ως Έργα Μείζονος Σημασίας, η ΡΑΑΕΥ αναφέρει τα εξής:

Επειδή ο ΑΔΜΗΕ δεν υπέβαλε επικαιροποιημένες μελέτες, η Αρχή προχώρησε σε αναγωγή των δεδομένων του επικαιροποιημένου προϋπολογιστικού κόστους, λαμβάνοντας υπόψη τις ορθές παραδοχές αναφορικά με το εναλλακτικό σενάριο τροφοδότησης των νησιών εκ των οποίων προκύπτει ότι ο λόγος οφέλους προς κόστος του έργου είναι σαφώς ανώτερος του ένα, ωστόσο σημαντικά χαμηλότερος του τρία.

Διασύνδεση με Ιταλία

Η αύξηση στο προϋπολογιστικό κόστος του συνόλου του έργου κρίνεται ότι αιτιολογείται επαρκώς και εγκρίνεται.

Όσον αφορά τη μετακύλιση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του έργου σύμφωνα με τα συμπληρωματικά στοιχεία που υπέβαλε ο Διαχειριστής βασίζεται στη συμφωνία του με τον Διαχειριστή της Ιταλίας και οφείλεται κυρίως στη χρονική μετάθεση της έναρξης της διαγωνιστικής διαδικασίας του βασικού εξοπλισμού, έτσι ώστε τα αποτελέσματα των προκαταρκτικών μελετών βυθού και γεωτεχνικών αναλύσεων να εμπεριέχονται στα τεύχη της εν λόγω διαγωνιστικής διαδικασίας, ενώ χρειάζεται να ληφθεί υπόψη και η χρονοβόρα διαδικασία για τη διενέργεια και την περάτωση διεθνών διαγωνισμών. Επομένως η χρονική μετατόπιση υλοποίησης του έργου κρίνεται ότι αιτιολογείται επαρκώς.

Ποια έργα δεν εγκρίθηκαν

Δεν εγκρίνονται τα έργα με κωδικούς ΔΠΑ 25.1 (ΚΥΤ Λαμίας και σύνδεσή του με το Σύστημα 400 kV), 25.2 (Σύνδεση ΚΥΤ Λαμίας με το σύστημα 150 kV), 25.8 (ΚΥΤ Μεσογείων και σύνδεσή του με το Σύστημα 400 kV), 25.13 (Σύνδεση ΚΥΤ Μεσογείων με το σύστημα 150 kV), 25.15 (Υποσταθμός Ζακύνθου), 25.17 λόγω κατά περίπτωση μη υποβολής των απαιτούμενων μελετών κόστους - οφέλους, μη επαρκώς τεκμηριωμένης κατάτμησης συναφών έργων, ελλιπούς τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας υλοποίησης τους και έλλειψης λεπτομερούς κοστολογικής εκτίμησης.

Δεν εγκρίνεται το έργο με κωδικό ΔΠΑ 25.3 (Ενίσχυση σύνδεσης ΚΥΤ Ν. Σάντας) ως έργο ενίσχυσης του ΕΣΜΗΕ, και δύναται να συμπεριληφθεί στα έργα επέκτασης για σύνδεση Χρηστών και να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 98 του ν. 4951/2022.

Δεν εγκρίνονται τα έργα πιλοτικών σταθμών αποθήκευσης στον Υ/Σ Θήβας και στον Υ/Σ Νάξου της ομάδας έργων με κωδικό 22.1.

Παράλληλα, ο Διαχειριστής οφείλει να υποβάλει στη ΡΑΑΕΥ αναλυτικότερη κοστολογική εκτίμηση, αναλυτικό κοστολόγιο για τις δαπάνες, καθώς και προσκόμιση στοιχείων, για την τεκμηρίωσή της όπου αυτό είναι δυνατό για τα κάτωθι έργα: Διασύνδεση Βορειοανατολικού Αιγαίου, Διασύνδεση Δωδεκανήσων, Νέα Διασύνδεση Ελλάδας-Τουρκίας, Νέα Διασύνδεση Ελλάδας-Ιταλίας.

Απαραίτητα στο εξής τα στοιχεία για ΑΠΕ και data center

Πέρα από τα παραπάνω, η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι η υποβολή αναλυτικών στοιχείων αναφορικά με τη μεταβολή των περιθωρίων διείσδυσης νέας ισχύος από μονάδες ΑΠΕ στο ΕΣΜΗΕ που προκύπτουν από την υλοποίηση των προτεινόμενων στο εκάστοτε ΔΠΑ έργων (υποχρέωση η οποία δεν τηρήθηκε σύμφωνα με τις αποφάσεις 1097/2019, 611/2021 και 287/2022 και Ε-174/2024) είναι καθοριστικής σημασίας κατά την αξιολόγηση των προτεινόμενων επενδύσεων του ΔΠΑ και ως εκ τούτου αποτελεί προϋπόθεση έγκρισής του.

Στην ίδια κατεύθυνση και δεδομένου του σημαντικού ενδιαφέροντος που έχει εκδηλωθεί στη χώρα μας για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων, θα πρέπει ο Διαχειριστής στο πλαίσιο του ΔΠΑ εφεξής

(i) να παρουσιάζει τις περιοχές του ΕΣΜΗΕ στις οποίες έχει παρουσιαστεί κορεσμός από τις Προσφορές Σύνδεσης στις εν λόγω μονάδες και 

(ii) να προτείνει βάσει τεχνοοικονομικών κριτηρίων μέτρα και έργα για την επαύξηση της μεταφορικής ισχύος και άρση των προβλημάτων που έχουν παρουσιαστεί.