Λ. Χρυσανθοπούλου: Εξαντλούνται τα καύσιμα στο ράλι του δολαρίου;

Η άνοδος του δολαρίου έναντι του ευρώ (και όχι μόνο?) ήταν μέχρι πρότινος όχι μόνο ένα από τα πιο σίγουρα επενδυτικά στοιχήματα για το 2015, αλλά και ένας από τους τρεις κύριους παράγοντες που διαμορφώνουν το τοπίο της παγκόσμιας οικονομίας, μαζί με την πτώση των τιμών του πετρελαίου και την κατάρρευση των αποδόσεων των ομολόγων διεθνώς. Οι περισσότεροι αναλυτές «διαγκωνίζονταν» για το ποιος θα καταρτίσει τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις για το αμερικανικό πρόβλημα και τα σενάρια για ισοτιμία 1:1 με το ευρώ, ακόμα και εντός του τρέχοντος τριμήνου, «έδιναν και έπαιρναν». Το δολάριο έχει ενισχυθεί έναντι του ευρώ πάνω από 25% από τον περασμένο Ιούνιο και σχεδόν 40% σε σχέση με το χαμηλό του 2011, σε ένα ράλι που έχει ήδη ξεπεράσει σε απόδοση τον μέσο ανοδικό κύκλο του νομίσματος τα τελευταία σαράντα χρόνια, κατά τον οποίο ενισχύεται περίπου 20%.

Το σκηνικό, όμως, έχει αλλάξει το τελευταίο διάστημα, καθώς δυναμώνουν οι φωνές αυτών που εκτιμούν ότι το ράλι του δολαρίου ίσως «ξεμένει από καύσιμα» και πλησιάζει προς το τέλος του. Το αμερικανικό νόμισμα «έγραψε» υψηλό 12ετίας έναντι του ευρώ στο 1,0456 δολ./ευρώ στα μέσα Μαρτίου, στον απόηχο της έναρξης του προγράμματος εκτύπωσης χρήματος της ΕΚΤ (9 Μαρτίου). Στα υψηλότερα επίπεδα από το 2003 διαμορφώθηκε και ο δείκτης δολαρίου που είναι πιο αντιπροσωπευτικός καθώς καταγράφει την ισοτιμία του έναντι «καλαθιού» που περιλαμβάνει τα έξι μεγαλύτερα νομίσματα.

Αλλαγή σκηνικού

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 18 Μαρτίου, η επικεφαλής της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Τζάνετ Γέλεν αναθεώρησε πτωτικά τις προβλέψεις της Fed για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ, θέτοντας σε αμφισβήτηση το μέχρι τότε κυρίαρχο σενάριο για την «αποκόλληση» των επιτοκίων του δολαρίου από τα μηδενικά επίπεδα, που τοποθετούσε το liftoff τον Ιούνιο. Ακολούθησε μια σειρά μακροοικονομικών στοιχείων από τις ΗΠΑ που αποδείχθηκαν ασθενέστερα του αναμενόμενου (ενώ στην Ευρώπη υπερέβαιναν τις προσδοκίες), με αποκορύφωμα την κατακόρυφη πτώση του ρυθμού δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας τον Μάρτιο στις 126.000 (έναντι προσδοκιών για 245.000). Τα στοιχεία αυτά πυροδότησαν ανησυχίες για προσγείωση των ρυθμών ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας, εν πολλοίς υπό την πίεση του ισχυρού δολαρίου, και οδήγησαν εκ νέου το ευρώ πάνω από το ψυχολογικό φράγμα του 1,10 δολ./ευρώ, με άνοδο περίπου 5% σε σχέση με τα χαμηλά του Μαρτίου.

Διπλή διχογνωμία

Τα νέα αυτά δεδομένα παραπέμπουν σε διπλή διάσταση απόψεων: Εντός της Fed υπάρχει διχογνωμία αναφορικά με τον πλέον ενδεδειγμένο χρόνο για το «liftoff» των επιτοκίων: Τα «γεράκια», όπως οι κ. Φίσερ και Λάκερ (πρόεδροι των Fed του Ντάλας και του Ρίτσμοντ αντίστοιχα, αν και ο πρώτος συνταξιοδοτήθηκε προ ημερών?), επιμένουν ότι ο Ιούνιος είναι η κατάλληλη στιγμή. Στον αντίποδα, ο πρόεδρος της Fed της Μινεάπολις, Ναραγιάνα Κοτσερλακότα, «τάραξε τα νερά», υποστηρίζοντας ότι η κ. Γέλεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει έως το τέλος του 2016. Κάπου στη μέση βρίσκονται οι εκτιμήσεις των αγορών, που τοποθετούν την πρώτη αύξηση των επιτοκίων προς το τέλος του τρέχοντος έτους, τον Σεπτέμβριο ή και ακόμα αργότερα.

Διχογνωμία, όμως, υπάρχει μεταξύ των αναλυτών και για την πορεία του δολαρίου τους επόμενους μήνες: Οι «ταύροι» θεωρούν ότι το μοτίβο της απόκλισης της νομισματικής πολιτικής (καθώς οι ΗΠΑ βρίσκονται σε τροχιά αύξησης επιτοκίων, ενώ Ευρωζώνη και Ιαπωνία τυπώνουν χρήμα) και οι υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων (η απόδοση του δεκαετούς Treasury είναι κοντά στο 2%, ενώ του αντίστοιχου γερμανικού Bund κοντά στο 0,2%) θα συντηρήσουν το ράλι, έστω και με βραδύτερους ρυθμούς. Barclays και Societe Generale τονίζουν ότι οι κεφαλαιακές ροές εξακολουθούν να ευνοούν το δολάριο. Η τελευταία, μάλιστα, εκτιμά ότι φέτος ωριμάζουν ομόλογα Ευρωζώνης ύψους 1,15 τρισ. ευρώ και με δεδομένο ότι πολλά από αυτά τα κεφάλαια πιθανότατα θα αναζητήσουν υψηλότερες αποδόσεις αλλού, «βλέπει» σημαντικές εκροές κεφαλαίων από την Ευρωζώνη και σημαντικές πιέσεις στο ευρώ τα επόμενα τρίμηνα.

«Κοντά στην έξοδο»

Οι «αρκούδες» αντιτείνουν ότι όλα αυτά έχουν ήδη προεξοφληθεί κατά τους προηγούμενους μήνες και πιθανολογούν διορθωτική κίνηση στο αμερικανικό νόμισμα, με καταλύτη τη βελτίωση των οικονομικών προοπτικών της Ευρωζώνης (διά χειρός Μάριο Ντράγκι), ιδίως εάν συμπέσει με περαιτέρω ενδείξεις επιβράδυνσης στις ΗΠΑ. Κρίσιμα είναι, λοιπόν, τα στοιχεία για το ΑΕΠ α’ τριμήνου και στις δύο όχθες του Ατλαντικού? «Απολαύστε το πάρτι, αλλά να χορεύετε κοντά στην έξοδο? Πρόκειται για μια ιαπωνική παροιμία που εύκολα εφαρμόζεται στο ράλι του δολαρίου, το οποίο είναι μάλλον πιο κοντά στο τέλος παρά στην αρχή», έγραψε σε πρόσφατη έκθεσή της η Morgan Stanley. «Τα εύκολα κέρδη από την άνοδο του δολαρίου είναι σίγουρα πίσω μας», εκτιμά ο αναλυτής της Bank of America Merrill Lynch Ντέιβιντ Γου, ενώ η ιαπωνική Daiwa εκτιμά ότι εάν η Fed δεν αυξήσει τα επιτόκια φέτος, το δολάριο θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 1,15 ευρώ και στα 118 γεν έως το τέλος του έτους.

(Ημερησία, 9/4/2015)