Κύπρος: Πόκερ σε πολλά ταμπλό για την ενέργεια

Διπλωματική, επιχειρηματική και διοικητική μαεστρία καλείται να επιδείξει η κυπριακή κυβέρνηση μέσα στον επόμενο χρόνο για να εξυπηρετήσει γεωπολιτικούς και οικονομικούς στόχους των ΗΠΑ και της Ε.Ε. στο φυσικό αέριο, προσπαθώντας ταυτόχρονα να προωθήσει και τα δικά της συμφέροντα.

Σε εξέλιξη βρίσκεται ήδη ένα πολύ περίπλοκο και απαιτητικό διακρατικό παιχνίδι για την εκμετάλλευση και απορρόφηση των υδρογονανθράκων της Λεβαντίνης, και η Κύπρος καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να ανταποκριθεί ως ο συνδετικός κρίκος που θα συμβάλει  στην υλοποίηση κρίσιμων στρατηγικών σχεδιασμών. Η κρίση στην Ουκρανία και η ανησυχητική πολιτική αστάθεια στη Συρία και το Ιράκ καθιστούν αναγκαία για τις ΗΠΑ τη σύμπηξη ενός σταθερού μετώπου στην ανατολική Μεσόγειο με όχημα την ενέργεια. Και υπολογίζουν ότι η Λευκωσία θα μπορέσει να φέρει το Τελ Αβίβ, το Κάιρο και αργότερα τη Βηρυτό στο ίδιο στρατόπεδο ενεργειακών χωρών που θα  εξάγουν υγροποιημένο αέριο στην Ευρώπη.

Η Γηραιά Ήπειρος είναι «πεινασμένη» για ενέργεια και αυτή τη στιγμή απόλυτα εξαρτημένη από το ρωσικό φυσικό αέριο, χωρίς εναλλακτικό διάδρομο προμήθειας. Η Ουάσιγκτον θέλει σε πρώτη φάση να στείλει όσο πιο σύντομα γίνεται ισραηλινό και κυπριακό αέριο στην Ευρώπη, μέσω δύο τερματικών υγροποίησης που είναι αυτή τη στιγμή αδρανή στην Αίγυπτο.

Η κυπριακή κυβέρνηση αποδέχεται τον ρόλο που της  έχει ανατεθεί, αλλά δεν ξεχνά και το δικό της στόχο για δημιουργία χερσαίου τερματικού στο Βασιλικό. Γι’ αυτόν τον σκοπό δέχθηκε πρόσκληση της Deutsche Bank να συναντηθεί με τις εταιρείες Noble και Delek, υπό την αιγίδα του γερμανικού τραπεζικού κολοσσού. Αντικείμενο συζήτησης θα είναι οι δυνατότητες χρηματοδότησης χερσαίου LNG στο νησί ή, αναλόγως των αποθεμάτων, άλλη οδός αξιοποίησης των κυπριακών κοιτασμάτων. Ενδιαφέρον να αγοράσει μερίδιο στο οικόπεδο 12 της κυπριακής ΑΟΖ έχει δείξει και η κινεζική κρατική εταιρεία πετρελαίου CNOOC.

Την ίδια ώρα αρχίζει μια επίπονη διαδικασία διαβούλευσης με Ευρωπαίους εν δυνάμει αγοραστές κυπριακού φυσικού αερίου σε διμερή βάση. Γι’ αυτόν τον σκοπό, ο υπουργός Ενέργειας θα πραγματοποιήσει περιοδεία σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβενία, Κροατία, Σλοβακία και ενδεχομένως Αυστρία, ελπίζοντας ταυτόχρονα και σε οικονομική ενίσχυση από τις Βρυξέλλες σε ό,τι αφορά έρευνες και εκπόνηση μελετών.

Περιφερειακή συνεργασία
Σε πρώτο πλάνο, η κυβέρνηση Αναστασιάδη επιχειρεί να δείξει στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι μπορεί να παίξει τον ρόλο του συνδέσμου μεταξύ του Ισραήλ, της Αιγύπτου και αργότερα του Λιβάνου για τροφοδότηση της Ευρώπης με υγροποιημένο αέριο, μέσω Αιγύπτου. Ήδη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο υπουργός Εξωτερικών, Ιωάννης Κασουλίδης, που εποπτεύει τους γεωστρατηγικούς χειρισμούς, βρίσκονται σε επικοινωνία με το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Ο κ. Αναστασιάδης βρέθηκε πρόσφατα στο Κάιρο για την ορκωμοσία του ισχυρού άνδρα της χώρας, στρατηγού αλ Σίσι, ενώ μόλις πριν από λίγες ημέρες συνομίλησε τηλεφωνικά και για τα θέματα ενέργειας με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ. Ο Βενιαμίν Νετανιάχου θα επισκεφθεί την Κύπρο το φθινόπωρο για να επισφραγίσει το πλαίσιο συνεργασίας για αποστολή αερίου στα τερματικά της Αιγύπτου, που μέχρι τότε αναμένεται να έχει εκπονηθεί. Απόλυτα σχετική είναι και η επίσκεψη εντός Ιουλίου σημαίνοντας Ισραηλινού υπουργού για να προετοιμάσει την επίσκεψη του πρωθυπουργού. Το Ισραήλ δεν θέλει να βάλει όλα τα αυγά σε ένα καλάθι σε ότι αφορά τις εξαγωγές αερίου και παίζει προσεκτικά τα χαρτιά του. Ο κ. Νετανιάχου, όμως, βλέπει θετικά την προοπτική συνεργασίας με την Αίγυπτο, λαμβάνοντας υπόψη και τις επιθυμίες των Αμερικανών.

Ο παράγοντας Ευρώπη
Την περασμένη Τρίτη, ο υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης και ο υπουργός Ενέργειας, Γιώργος Λακκοτρύπης, συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες με τον επίτροπο Ενέργειας της Ε.Ε., Γκούντερ Έτινγκερ. Ο κ. Κασουλίδης ανέπτυξε το πλάνο περιφερειακής συνεργασίας στην ανατολική Μεσόγειο και ο κ. Λακκοτρύπης ανέδειξε τη δυνατότητα που θα έχουν ευρωπαϊκές χώρες να προμηθεύονται, αναλόγως και των αποθεμάτων, αέριο από την Κύπρο με βάση διμερείς εμπορικές συμφωνίες.

Η Κομισιόν θεωρεί πλέον ευρωπαϊκά τα κοιτάσματα της Κύπρου και μαζί με τα ισραηλινά αποθέματα έχει αναβαθμίσει τη Λεβαντίνη σε εναλλακτικό και πολιτικά σταθερό διάδρομο ενέργειας για την Ευρώπη. Ενώ, λοιπόν, σε πρώτο πλάνο κυριαρχεί η περιφερειακή συνεργασία και η τροφοδότηση της Ευρώπης με φυσικό αέριο μέσω των χερσαίων LNG της Αιγύπτου, η Κύπρος επιδιώκει να βρει Ευρωπαίους πελάτες και σε διμερές επίπεδο. Για το σκοπό αυτό ο Γ. Λακκοτρύπης ξεκινά περιοδεία στη Βουλγαρία, Σλοβενία, Σλοβακία, Ρουμανία, Κροατία και ενδεχομένως Αυστρία προκειμένου να διερευνήσει τη δυνατότητα υπογραφής συμβολαίων. Οι ανωτέρω χώρες είναι όλες εξαρτημένες από το ρωσικό αέριο, επηρεάζονται από την κρίση στην Ουκρανία, ενώ είτε διαθέτουν είτε σκοπεύουν να κατασκευάσουν τερματικά αποϋγροποίησης και υποδοχής φυσικού αερίου.

Deutsche Bank και τερματικό
Η Κύπρος δεν θα καταστεί σημαίνων παίκτης στα ενεργειακά αν δεν καταφέρει να αποκτήσει το δικό της χερσαίο τερματικό υγροποίησης. Η υλοποίηση αυτού του κρίσιμου σχεδιασμού εξαρτάται απόλυτα από τις ποσότητες υδρογονανθράκων που διαθέτουν τα κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ.

Η επίσπευση επομένως των ερευνών και των γεωτρήσεων από την ΕΝΙ και τη Noble, στα τεμάχια 2, 3, 9 και 12 αντίστοιχα παραμένει προτεραιότητα. Η ΕΝΙ και η Noble θα κάνουν γεωτρήσεις εντός του έτους, ενώ η TOTAL θα περιμένει μέχρι το τέλος του 2015 να τρυπήσει στα οικόπεδα 10 και 11. Στο παιχνίδι κατασκευής κυπριακού τερματικού υγροποίησης (σε δεύτερο πιο μεσοπρόθεσμο πλάνο) έχει μπει δυναμικά και η Deutsche Bank, η οποία θέλει να αναλάβει τη χρηματοδότηση του έργου. Αυτό ακριβώς το θέμα αναμένεται να συζητήσει ο κ. Λακκοτρύπης με τις εταιρείες Noble και Delek που έχουν τα δικαιώματα στο ισραηλινό «Λεβιάθαν» και στο κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη», σε συνάντηση στα μέσα Ιουλίου, υπό την αιγίδα του γερμανικού τραπεζικού κολοσσού.

Η Deutsche Bank που έχει πολύ στενές σχέσεις και με τις δύο εταιρείες στο Ισραήλ, φιλοδοξεί να αναλάβει το project του κυπριακού τερματικού, ενώ αν αυτό δεν είναι δυνατόν θέλει να συζητήσει με την κυβέρνηση και τις εταιρείες και άλλους τρόπους ανόρυξης και εκμετάλλευσης αερίου, όπως αυτού της πλωτής μονάδας υγροποίησης. Στον ορίζοντα του οικοπέδου 12 μπαίνει και η κρατική εταιρεία πετρελαίων της Κίνας CNOOC, η οποία έχει δείξει ενδιαφέρον να αγοράσει από τη Noble μερίδιο του κυπριακού τεμαχίου.

(Καθημερινή της Κύπρου)