Κόντρα για τις αποκλίσεις της ζήτησης: Αυστηρότερες χρεώσεις μη συμμόρφωσης ζητά η ΕΒΙΚΕΝ, επιβάρυνση του τελικού καταναλωτή φοβάται ο ΕΣΠΕΝ

Οι εκ διαμέτρου αντίθετες θεωρήσεις σχετικά με το ζήτημα των συστηματικών αποκλίσεων της ζήτησης αποτυπώνονται στις συμβολές της ΕΒΙΚΕΝ και του ΕΣΠΕΝ στη Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων του ΑΔΜΗΕ σχετικά με τις παραμέτρους των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης, όπως αυτές ορίζονται στα Άρθρα 96 έως και 102 του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης (KAE).

Η πιο χαρακτηριστική έκφραση της διαφοράς μεταξύ των δύο πλευρών, που τις οδηγεί σε τοποθετήσεις που εκ των πραγμάτων φαίνεται να στρέφονται η μία έναντι της άλλης, αποτυπώνεται στις γνώμες που διατυπώνουν σχετικά με τις παραμέτρους των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης, οι οποίες ορίζονται στο Άρθρο 100 του Kανονισμού Aγοράς Eξισορρόπησης («Συνέπειες σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων της ζήτησης»).

Επί του συγκεκριμένου ζητήματος, στη εισήγηση του ΑΔΜΗΕ εκτιμάται ότι «βάσει των αποτελεσμάτων της ανάλυσης της Τιμής Αποκλίσεων, δεν εντοπίζεται κάποιο συγκεκριμένο μοτίβο σε ότι αφορά το προφίλ της Τιμής το οποίο θα μπορούσε να προβλεφθεί από τους Συμμετέχοντες. (…) Από τη συσχέτιση της κυρίαρχης κατεύθυνσης με την διαφορά της Τιμής Αποκλίσεων από την τιμή εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, επιβεβαιώνεται ότι η Τιμή Αποκλίσεων αποτελεί κίνητρο για την εξισορρόπηση του Συστήματος και αντικίνητρο για την επιβάρυνση των αποκλίσεων του Συστήματος», ενώ ως προς τη δυνατότητα αποκόμισης κέρδους από πλευράς των Εκπροσώπων Φορτίου, από συστηματικές αποκλίσεις στα Προγράμματα Αγοράς που αφορούν στη ζήτηση των καταναλωτών που εκπροσωπούν, ο ΑΔΜΗΕ σημείωνει ότι «συστηματικό όφελος από τις αποκλίσεις στα Προγράμματα Αγοράς δεν έχει προκύψει παρά μόνο σε μόλις δύο συμμετέχοντες, οι οποίοι επιπρόσθετα δεν αποκομίζουν σημαντικά οφέλη ανά MWh ενέργειας (της τάξης των 10.000€ το έτος). Επιπλέον, (…) για τους περισσότερους συμμετέχοντες εκτιμάται ότι υπέστησαν ζημιά λόγω των αποκλίσεων που προκαλούσαν».  

Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει ότι «ορισμένοι συμμετέχοντες υποβάλλουν συστηματικά Εντολές Αγοράς μεγαλύτερες από την μετρούμενη κατανάλωση των πελατών τους, ιδιαίτερα οι μικροί», σημειώνοντας ότι η σχετική μελέτη του ΑΔΜΗΕ  «δεν συνεκτιμά ότι κάποιοι από τους συμμετέχοντες είναι καθετοποιημένοι και ενδεχομένως να αποκομίζουν υψηλότερα κέρδη από τη συμμετοχή τους στην αγορά εξισορρόπησης ως παραγωγοί», ενώ υπογραμμίζει επίσης ότι αρκετοί συμμετέχοντες «συνεχίζουν να προκαλούν συστηματικά αποκλίσεις προς μια κατεύθυνση (συνήθως η ποσότητα των Εντολών Αγοράς είναι μεγαλύτερη από την μέτρηση)». 

Οι λόγοι που προκαλούν την αντίδραση της ΕΒΙΚΕΝ έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι «[ο]ι υπερδηλώσεις του φορτίου έχουν ως αποτέλεσμα να προκαλείται πρόσθετο κόστος στην Αγορά Εξισορρόπησης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σχετικές αποκλίσεις».

Σε αυτή τη βάση, η ΕΒΙΚΕΝ όχι μόνο συμφωνεί με την προτεινόμενη «αύξηση των μοναδιαίων χρεώσεων έτσι ώστε οι συνολικές εκτιμώμενες χρεώσεις να αυξηθούν κατά 50% σε σχέση με τις υφιστάμενες», αλλά εκτιμά και ότι «η νέα υπολογιζόμενη μέση χρέωση 0,014€/MWh καταναλωθείσας ενέργειας παραμένει πολύ χαμηλή και θα έπρεπε να τεθούν αυστηρότερες χρεώσεις».

Αντίθετα, ο ΕΣΠΕΝ υπογραμμίζει ότι από την ανάλυση του ΑΔΜΗΕ προκύπτει πως «δεν υπήρξε οποιαδήποτε ένδειξη ότι οι Εκπρόσωποι Φορτίου ενήργησαν με συστηματικό τρόπο σχετικά με την υπερ-εκτίμηση ή υπο-εκτίμηση του φορτίου τους, καθώς εκ του αποτελέσματος αποδεικνύεται ότι η πρόκληση αποκλίσεων οδηγεί τους συμμετέχοντες σε οικονομικές απώλειες».

Σε αυτή τη βάση, εκτιμά ότι «οι Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης ελέγχονται ως προς την ανάγκη αυστηροποίησης τους», προσθέτοντας ότι «η αύξηση των μοναδιαίων χρεώσεων θα οδηγήσει μόνο σε αύξηση των χρεώσεων με τις οποίες επιβαρύνονται οι Εκπρόσωποι Φορτίου για τη συμμετοχή τους στις αγορές, και οι οποίες μετακυλίονται στον τελικό καταναλωτή, δίχως να περιορίσει τις αποκλίσεις στην Αγορά Εξισορρόπησης».      

Εκτιμώντας ότι η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για αύξηση των μοναδιαίων χρεώσεω «στερείται οικονομικά και ρυθμιστικά επαρκούς τεκμηρίωσης», ο ΕΣΠΕΝ επισημαίνει ότι «υπό τις παρούσες συνθήκες, ελλείψει κατάλληλου πλαισίου και υποδομών που θα επέτρεπαν τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων μεγαλύτερης ακρίβειας και λεπτομέρειας (granularity), τίθενται σαφείς περιορισμοί ως προς τη δυνατότητα των Εκπροσώπων Φορτίου ή ακόμη και του Διαχειριστή, να προβούν σε οποιεσδήποτε ενέργειες για την βελτίωση των προβλέψεων τους». 

Τέλος, ο ΕΣΠΕΝ σημειώνει ότι «λαμβάνοντας υπόψη τα χαμηλά επίπεδα ρευστότητας στην ελληνική Ενδοημερήσια Αγορά καθώς και ότι εκκρεμεί η σύζευξη της με την πανευρωπαϊκή αγορά συνεχούς διαπραγμάτευσης (XBID), είναι σαφές ότι τίθενται πρόσθετοι περιορισμοί ως προς τη διαθεσιμότητα των απαραίτητων εργαλείων, για τη διόρθωση των θέσεων των Εκπροσώπων Φορτίου και τον περιορισμό των αποκλίσεων στην Αγορά Εξισορρόπησης».