«Κλειδί» για την ωρίμανση των έργων CCS του Innovation Fund το πλαίσιο δέσμευσης και αποθήκευσης CO2 – Ενστάσεις της βιομηχανίας στο «draft» του ΥΠΕΝ

Την αντίθεσή της στην προκρινόμενη φόρμουλα που θέλει την δυναμικότητα της υπόγειας αποθήκης CO2 στο Πρίνο να κατανέμεται κατά ένα μέρος ρυθμιζόμενα και κατά ένα άλλο μέρος μέσω διαγωνισμών εκφράζουν οι εμπλεκόμενες βιομηχανίες-emitters, υποστηρίζοντας, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, ότι σε μια τέτοια περίπτωση παραβιάζεαι

Σε άμεση συνάρτηση με την ωρίμανση και ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για την δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα βρίσκονται τα οικεία έργα που υλοποιούν οι emitters και τυγχάνουν χρηματοδότησης από το Innovation Fund, καθώς αυτό θα καθορίσει το καθεστώς λειτουργίας τους.

 Ειδικότερα, ο προβληματισμός και η ένσταση των emitters εστιάζει, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, στη «φόρμουλα» που φέρεται να προωθεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με την κατανομή της δυναμικότητας για την υπόγεια αποθήκη CO2 στο Πρίνο με ένα μέρος να διατίθεται μέσω διαγωνισμών και ένα άλλο ρυθμιζόμενα από το ΥΠΕΝ.

Η εν λόγω «φόρμουλα» όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, ανατρέπει την διαστασιολόγηση των έργων βάσει της οποίας έχουν λάβει χρηματοδότηση από το Ταμείο Καινοτομίας και επομένως τυχόν αλλαγές στην πορεία των πραγμάτων θέτει εν αμφιβόλω την βωσιμότητά τους, υποχρεώνοντας τους emitters να προχωρήσει σε υποδιαστασιολόγηση.

Αναλυτικότερα, με την υποβολή του φακέλου για χρηματοδότηση από το Ταμείο Καινοτομίας, οι emitters είχαν δηλώσει ως μέρος αποθήκευσης του παραγόμενου CO2 την υπόγεια αποθήκη του Πρίνου στη δυναμικότητα που είχε οριστεί από τον φορέα υλοποίησης του project.

Το σενάριο του διεθνούς διαγωνισμού, όταν μάλιστα πρόκειται για ένα δεδομένης χωρητικότητας γεωλογικό σχηματισμό, περιορίζει το διαθέσιμο capacity, εγκυμονώντας κινδύνους scarcity που με την σειρά του μπορεί να μεταφραστούν σε υψηλές μη βιώσιμες τιμές, καταλήγοντας σε μια κατάσταση που δεν θα εξυπηρετεί ούτε την βιομηχανία ούτε και τον φορέα υλοποίησης της υπόγειας αποθήκης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η υποδομή, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, θα πρέπει να είναι 100% regulated ώστε να ελέγχεται η κατανομή της δυναμικότητας και το κόστος του θέσει που φαίνεται να συμμερίζονται τόσο οι emitters στο σύνολό τους όσο και ο φορέας υλοποίησης του έργου της υπόγειας αποθήκης «PrinosCO2» η εταιρεία Energean.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως έχει γράψει το energypress, ορισμένοι emitters, όπως επί παραδείγματι η ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ με το έργο «OLYMPUS» αναζητούν και εναλλακτικούς προορισμούς για το παραγόμενο CO2 χωρίς ωστόσο η όλη «άσκηση», όπως σημειώνουν πηγές της αγοράς, να είναι εύκολη στην επίλυσή της καθώς, σε μια τέτοια περίπτωση, τα νούμερα αλλάζουν με ορατό το ενδεχόμενο να διαμορφωθούν σε μη βιώσιμα επίπεδα για το σύνολο του έργου.

Υπενθυμίζεται, όπως έχει γράψει το energypress, ότι το «σκεπτικό» του Υπουργείου, χωρίς ακόμη να έχει κοινοποιήσει κάτι επίσημα στους συμμετέχοντες, κυμαίνεται στην κατανομή 60-40 μέσω tenders και ρυθμιζόμενα, αντίστοιχα, μετακινούμενο μερικώς από την προηγούμενη θέση περί 50-50. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι από τα 2,8 εκατ. τόνων ετησίως που θα είναι η δυναμικότητα του Πρίνου σε πλήρη ανάπτυξη του έργου, τα 1,6 – 1,7 εκατ. τόνοι θα κατανέμονται μέσω διαγωνισμών στους ενδιαφερόμενους χρήστες, δηλαδή στους emitters.

Ωστόσο, η θέση της βιομηχανίας, όπως προαναφέρθηκε, επιμένει στο 100% ρυθμιζόμενη κατανομή καθώς σε διαφορετική περίπτωση προκύπτουν νέα δεδομένα ως προς το καθεστώς λειτουργίας των έργων που βρίσκονται υπό κατασκευή και έχουν λάβει χρηματοδότηση με δεδομένη την διαθεσιμότητα του Πρίνου.

Η «φόρμουλα» των διαγωνισμών, όπως συμπληρώνουν οι ίδιες πηγές, θα μπορούσε να λειτουργήσει για το «eligibility» των επιχειρήσεων, δηλαδή να καθοριστούν οι επιλέξιμες βιομηχανίες που θα τύχουν πρόσβασης στην αποθήκη, τηρώντας έτσι και την νομοθετική πρόβλεψη περί ελεύθερης πρόσβασης στην υποδομή, δεδομένου ότι πρόκειται για έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI).

Σημειώνεται ότι τα έργα που έχουν ενταχθεί στο Innovation Fund είναι τα εξής: το εργοστάσιο «Olympus» του Ηρακλή στο Μηλάκι Αλιβερίου (400 εκατ ευρώ, για δέσμευση 1 εκατ τόνων, το «Ifestos» του Τιτάνα στο Καμάρι Βοιωτίας (584 εκατ ευρώ για 1,5 εκατ τόνους), και το IRIS της Motοr Oil στους Αγ. Θεοδώρους (211 εκατ. ευρώ για 500.000 τόνους).

Σε κάθε περίπτωση, η οριστικοποίηση του θεσμικού πλαισίου για την δέσμευση και αποθήκευση CO2 κρίνεται εξαιρετικά σημαντική, καθώς πέρα από τα ασφυκτικά «ορόσημα» που τίθενται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η διαμόρφωση του πλαισίου θα ξεκαθαρίσει βασικές λεπτομέρειες για την λειτουργία των έργων, πράγμα που με την σειρά του θα δώσει και τις ανάλογες απαντήσεις στα υφιστάμενα ερωτηματικά. Νεότερες πληροφορίες θέλουν το ΥΠΕΝ να παρουσιάζει ένα πρώτο draft του νομοσχεδίου εντός Οκτωβρίου για να ακολουθήσει η νομοθέτηση του πλαισίου μέχρι το τέλος του χρόνου βάσει και του χρονοδιαγράμματος που μπαίνει από το RRF.