Καθυστερήσεις στη μεγάλη διασύνδεση της Κρήτης προσάπτει η ΡΑΕ στον ΑΔΜΗΕ – Μελετά να αναθέσει αλλού την κατασκευή

Αποφασισμένη να πάρει όλα τα μέτρα που της επιτρέπει η νομοθεσία ώστε να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς η «μεγάλη» διασύνδεση του ηλεκτρικού συστήματος της Κρήτης με εκείνο της ηπειρωτικής Ελλάδας, είναι, σύμφωνα με πληροφορίες του energypress η ΡΑΕ.

Η Ρυθμιστική Αρχή θεωρεί ότι ο ΑΔΜΗΕ που είναι ο φορέας υλοποίησης του έργου καθυστερεί χωρίς λόγο, γεγονός που αποδεικνύεται από το ότι στο 10ετές πρόγραμμά του κάνει ήδη λόγο για υλοποίηση της διασύνδεσης στο τέλος του 2024, παρότι η κατελυθυνση που είχε δώσει η ΡΑΕ ήταν να ολοκληρωθεί το έργο μέσα στο 2021.

Η ΡΑΕ αξιολογώντας το πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, είχε εκδώσει τον Αύγουστο απόφαση σύμφωνα με την οποία καλούσε τον ΑΔΜΗΕ να αρχίσει άμεσα την εκπόνηση της μελέτης βυθού και να επισπευστεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου, το οποίο εντάσσεται στα έργα της πρώτη τριετίας.

Ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδει η ΡΑΕ στο έργο είναι επίσης ότι ζητούσε να χαρακτηριστεί ως 'Eργο Μείζονος Σημασίας, με βάση τις προβλέψεις του Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου Μεταφοράς και έργου γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας.

Παρόλα αυτά, όπως φαίνεται ο ΑΔΜΗΕ δεν προχωρά με τους απαραίτητους ρυθμούς την ωρίμανση του έργου, προκηρύσσοντας για παράδειγμα τις διαδικασίες για τη μελέτη βυθού ή τις μελέτες χωροθέτησης. Η χρονοτριβή αυτή έχει απασχολήσει τη ΡΑΕ, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες είναι αποφασισμένη να λάβει δραστικά μέτρα, τη λήψη των οποίων στην πραγματικότητα καθυστερεί αναμένοντας την εγκατάσταση του νέου επενδυτή (της Κινεζικής State Grid που πήρε το 24% του ΑΔΜΗΕ) ώστε να σταθμίσει τις προθέσεις του.

«Ένα είναι βέβαιο. Δεν θα αφήσουμε να σέρνεται επί χρόνια ένα έργο που έχει εθνική σημασία και είναι απαραίτητο για το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας. Εάν ο Διαχειριστής δεν κάνει εκείνα που πρέπει να κάνει, θα προχωρήσουμε εμείς σε κέθε μέτρο που μας επιτρέπει η νομοθεσία» λένε στο energypress αρμόδιοι παράγοντες.

Ποια είναι όμως τα μέτρα που επιτρέπει η νομοθεσία να λάβει η Ρυθμιστική Αρχή; Να δημιουργήσει το πλαίσιο ώστε να κατασκευαστεί το έργο από τρίτο ή τρίτους και να υποχρεωθεί στη συνέχεια ο ΑΔΜΗΕ να το παραλάβει και να το εντάξει στο εθνικό σύστημα μεταφοράς.

Ειδικότερα, στην απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας που ενέκρινε το δεκαετές αναπτυξιακό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ 2017-2026 όπου ο ΑΔΜΗΕ εμφανίζεται να έχει προβλήματα χρηματοδότησης η ΡΑΕ αναφέρει τα εξής ενδεικτικά: «Ως προς τους ισχυρισμούς του ΑΔΜΗΕ Α.Ε., ότι υπάρχει δυσχέρεια ή και αδυναμία εξεύρεσης (ανθρώπινων και κεφαλαιακών) πόρων για την κατασκευή μεγάλων έργων που εξελίσσονται παράλληλα, δεδομένης της αναγκαιότητας υλοποίησης των σημαντικών έργων ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ.7 και 8 του άρθρου 108 του ν.4001/2011, εάν διαπιστώσει, κατά την παρακολούθηση εκτέλεσης του ΔΠΑ (σ.σ. Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης), ότι δεν διασφαλίζεται η υλοποίηση των έργων πρώτης τριετίας, όπως είναι στην προκειμένη περίπτωση τα έργα της διασύνδεσης των Κυκλάδων και της Κρήτης, σύμφωνα με το υποβληθέν σχέδιο για το ΔΠΑ του Συστήματος, οφείλει, εκ του νόμου, να εξετάσει όλους τους δυνατούς τρόπους χρηματοδότησής τους».

Ο Νόμος 4001 (άρθρο 108 παρ 7), για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπει τα εξής μέτρα που είναι υποχρεωμένη να λαμβάνει η ΡΑΕ:

* (α) Επιβάλλει στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ να εκτελέσει τις εν λόγω επενδύσεις.

* (β) Οργανώνει ανοικτό διαγωνισμό για τις εν λόγω επενδύσεις.

* (γ) Υποχρεώνει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να προβεί σε αύξηση κεφαλαίου προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι απαραίτητες επενδύσεις, επιτρέποντας σε ανεξάρτητους επενδυτές να συμμετάσχουν στο εταιρικό κεφάλαιο.

Στην δε παράγραφο 8 ο νόμος προβλέπει ότι, σε περίπτωση που η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξουσιών της δυνάμει του στοιχείου β΄ της προηγούμενης παραγράφου (σ.σ. Οργανώνει ανοικτό διαγωνισμό για τις εν λόγω επενδύσεις), μπορεί να υποχρεώσει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να δεχθεί ένα ή περισσότερα από τα εξής:

* (α) χρηματοδότηση της επένδυσης από οποιονδήποτε τρίτο,

* (β) χρηματοδότηση και κατασκευή της επένδυσης από οποιονδήποτε τρίτο,

* (γ) να αναλάβει την εργολαβία για την κατασκευή των πάγιων στοιχείων της επένδυσης, ή

* (δ) να αναλάβει τη λειτουργία και διαχείριση των πάγιων στοιχείων της επένδυσης.

Ενστάσεις και από τον ΕΣΑΗ

Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι σοβαρούς προβληματισμούς, ανησυχίες κι ενστάσεις διατύπωσε και ο ΕΣΑΗ κατά τη διαδικασία διαβούλευσης επί του προκαταρκτικού σχεδίου του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας του ΑΔΜΗΕ.

Στην παρέμβασή του, ο ΕΣΑΗ εστιάζει σε πλήθος ζητημάτων σχετικά με τη διασύνδεση της Κρήτης. Για παράδειγμα, εντοπίζει ότι παρότι προβλέπεται στο σχέδιο ότι η διασύνδεση με την Πελοπόννησο θα τεθεί σε λειτουργία το 2020, στις προβλέψεις σχετικά με τη ζήτηση στο διασυνδεδεμένο σύστημα αυτό δεν αποτυπώνεται.

Επίσης, υπογραμμίζεται ότι οι προτάσεις που έχουν τεθεί τώρα υπό συζήτηση αγνοούν το εγκεκριμένο και ισχύον ΔΠΑ ως προς το συγκεκριμένο έργο, αλλά και τις σχετικές κατευθύνσεις της ΡΑΕ. 

Με βάση τα παραπάνω, ο ΕΣΑΗ θέτει ζήτημα ασφάλειας εφοδιασμού σε περίπτωση που υπάρξουν καθυστερήσεις στη διασύνδεση της Κρήτης και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τις ενδεχόμενες επιπτώσεις της υιοθέτησης του προτεινόμενου σχεδιασμού. Το ζήτημα που θέτει ο ΕΣΑΗ αφορά πρωτίστως την προτεινόμενη ταυτόχρονη λειτουργία των δυο πόλων της γραμμής συνεχούς ρεύματος κι όχι τη σταδιακή ένταξή τους.

Πέραν αυτών, ο ΕΣΑΗ ζητά και περαιτέρω τεκμηρίωση σχετικά με το αν η διασύνδεση της Κρήτης σε συνδυασμό με τους υπάρχοντες πετρελαϊκούς σταθμούς σε καθεστώς περιορισμένης λειτουργίας θα προσφέρει την απαιτούμενη ασφάλεια εφοδιασμού.

Τέλος, ο ΕΣΑΗ υπογραμμίζει ότι δεν προβλέπεται δυνατότητα συνεργασίας με τον EuroAsia Interconnector, παρά τις σχετικές υποδείξεις της ΡΑΕ.