Κάθε έξι μήνες αυξομειώσεις στα τιμολόγια, ώστε να αντανακλούν το κόστος

Κάθε έξι μήνες αυξομειώσεις των τιμολογίων ώστε αυτά να αντανακλούν τις μεταβολές στο κόστος παραγωγής, όπως το φυσικό αέριο, που εξαρτάται από απρόβλεπτους παράγοντες, εισηγείται η ΡΑΕ προς το υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

Στην γνωμοδότηση της για τα ρυθμιστικά τιμολόγια που ενέκρινε χθες το μεσημέρι η Ολομέλεια της Αρχής, και τα οποία εν συνεχεία ανακοίνωσε το υπουργείο, κρίνεται απαραίτητη η επικαιροποίηση σε 6μηνιαία βάση, των στοιχείων κόστους παραγωγής, ώστε το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων (ενέργεια), να αντανακλά μεταβολές στα κόστη της επιχείρησης ηλεκτρισμού (αυξήσεις αλλά και μειώσεις). Κατά την ΡΑΕ, πρόκειται για διαδικασία απαραίτητη προκειμένου να προληφθούν περιπτώσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε χρηματοπιστωτική ασφυξία τη ΔΕΗ και τους άλλους παρόχους, πόσο μάλλον αν λάβει κανείς υπόψη του την επιδείνωση των συνθηκών που επικρατούν στον χρηματοπιστωτικό τομέα, και που επιβαρύνουν την πρόσβαση στο δανεισμό για την εξασφάλιση της αναγκαίας ρευστότητας των επιχειρήσεων.

Θετική η τωρινή συγκυρία, αλλά…

Διότι, όπως σημειώνει η Αρχή, το συνολικό εύλογο επιτρεπόμενο έσοδο που ενέκρινε για τη ΔΕΗ - και που είναι της τάξης των 69,8 ευρώ /MWh, έναντι των 73,2 ευρώ /MWh που ήταν η αρχική πρόταση της επιχείρησης (βάσει προϋπολογισμού 2009)- αντικατοπτρίζει την ευνοϊκή κατά το έτος 2010 συγκυρία χαμηλού κόστους, η οποία προέρχεται κυρίως από τα πολλά νερά στο συνολικό ενεργειακό μείγμα, όπως αυτή αποτυπώνεται και στη χονδρική τιμή τόσο του 2009, όσο και τη φετινή. Αλλά υπό κανονικές συνθήκες το κόστος παραγωγής και η Οριακή Τιμή επηρεάζονται από παράγοντες εκτός του ελέγχου του συστήματος, «οπότε» –πάντα κατά τη ΡΑΕ- «σε περιβάλλον αυξημένου κόστους και συνεπώς αυξημένης τιμής χονδρικής, ένα σταθερό επιτρεπόμενο έσοδο θα εκμηδένιζε οποιοδήποτε περιθώριο κέρδους που είναι αναγκαίο για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, και ενδεχομένως να οδηγούσε και σε ζημιές».

Την πρόταση της ΡΑΕ δεν είναι σαφές αν την υιοθετεί και το υπουργείο, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες την εξετάζει, προκειμένου να αποφευχθούν φαινόμενα αντίστοιχα με εκείνα του 2008, όταν με τιμές πετρελαίου στα 150 δολάρια, η ΔΕΗ είχε οδηγηθεί σε πολύ μεγάλες ζημιές.

Σε ένα μήνα τα οριστικά τιμολόγια

Τα τιμολόγια που ενέκρινε χθες η ΡΑΕ ανά κατηγορία πελατών οδηγούν σε μια μείωση κατά 7,6% στο προτεινόμενο από τη ΔΕΗ μέσο έσοδο και κατά 15,7% στο συνολικό επιτρεπόμενο κόστος. Συγκεκριμένα, η ΡΑΕ λαμβάνοντας υπόψη ένα εύλογο κέρδος για τη δραστηριότητα της εμπορίας, της τάξης του 5%, εισηγήθηκε το μέσο επιτρεπόμενο έσοδο της ΔΕΗ να διαμορφωθεί στα 69,78 ευρώ/ μεγαβατώρα. Το μέσο αυτό έσοδο θα πρέπει τώρα η ΔΕΗ να το επιμερίσει στις επιμέρους νέες κατηγορίες πελατών ώστε να προκύπτει ένα εύλογο μέσο έσοδο ανά κατηγορία, που να βασίζεται στα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά κατανάλωσής της. Σε αυτό το μέσο έσοδο, η ΔΕΗ θα προσθέσει μια σειρά χρεώσεων όπως το Τέλος ΑΠΕ, και τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας που ανακατανέμονται ανά κατηγορία, με βάση δύο γνωμοδοτήσεις που επίσης ενέκρινε χθες η Αρχή. Αυτό αναμένεται να γίνει σε ένα μήνα.

Ποικίλουν οι αυξήσεις

Με βάση λοιπόν τα παραπάνω, το υπουργείο ΠΕΚΑ προχώρησε σε κάποιους υπολογισμούς από τους οποίους και προέκυψαν και οι μέσες χρεώσεις που ανακοίνωσε χθες. Τα οριστικά τιμολόγια ενδεχομένως να είναι λίγο διαφορετικά, αλλά δεν θα αποκλίνουν πολύ από αυτά τα επίπεδα. Μπορεί δηλαδή για παράδειγμα, στην κατηγορία ως 800 κιλοβατώρες, όσοι εξαιρούνται του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου να επιβαρυνθούν με 13,7%, αλλά αυτή δεν είναι παρά μια μέση αύξηση. Τα πραγματικά ποσοστά ποικίλουν, δεν είναι ίδια για όλους. Όσο πιο κοντά είναι κανείς στο πάνω όρο της κατηγορίας τόσο μικρότερη αύξηση έχει από τον μέσο όρο και αντίστροφα. Έστω για παράδειγμα οικιακός καταναλωτής με τετραμηνιαία κατανάλωση 750 κιλοβατώρες, που δεν εντάσσεται στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο. Σήμερα πληρώνει στο λογαριασμό του 78,3 ευρώ το 4μηνο (χωρίς να υπολογίζονται δημοτικοί φόροι, ΕΡΤ) ή 235 ευρώ το έτος. Με τα νέα τιμολόγια θα πληρώνει περίπου 86,2 ευρώ ή 259 ευρώ το έτος, δηλαδή 24 ευρώ επιπλέον (αύξηση 10%). Αντίστροφα, αν κανείς καταναλώνει 200 kwh μπορεί να επιβαρυνθεί με 15% κ.ό.κ.

Δεύτερη δόση το 2012

Ένα άλλο στοιχείο είναι ότι το 2012 θα έχουμε πιθανότατα τη δεύτερη δόση των αυξομειώσεων στα τιμολόγια. Δηλαδή, θα αυξομειωθούν κι άλλο, αναλόγως την κατηγορία ώστε να φτάσουν να αντανακλούν 100% το κόστος παραγωγής, με βάση και την υποχρέωση που έχει αναλάβει η κυβέρνηση από το μνημόνιο. Στο μεταξύ επίσης, μπορεί να έχουν αναπροσαρμοσθεί κάποια κόστη, με βάση το μηχανισμό παρακολούθησης που εισηγείται η ΡΑΕ. Από εκεί και πέρα, δηλαδή από το 2013 και μετά, ξεκινά ένα άλλο καθεστώς, αυτό της 100% αγοράς των δικαιωμάτων ρύπων από τις επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας όλης της Ευρώπης, που σημαίνει ότι αναμένονται νέες αυξήσεις, αφού μέρος ή και όλο αυτό το κόστος, θα μετακυλισθεί στα τιμολόγια. Αν για παράδειγμα, η ΔΕΗ της επιτρεπόταν να μετακυλήσει το σύνολο των δικαιωμάτων στα τιμολόγια, τότε όπως είπε χθες ο πρόεδρός της κ. Ζερβός, στο περιθώριο της συν/ξης Τύπου για τη ΔΕΗ ΑΠΕ, αυτό θα σήμαινε αύξηση 20% στα τιμολόγια από το 2013.

Οικιακός τομέας

Σύμφωνα με τη χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου, τα τιμολόγια για χαμηλές καταναλώσεις ως 800 κιλοβατώρες το τετράμηνο, αυξάνονται κατά μέσον όρο 13,7% ή κατά 30 ευρώ το χρόνο (για ένα περίπου εκατομμύριο καταναλωτές), πλην εκείνων που εντάσσονται στο Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (χαμηλοεισοδηματίες, τρίτεκνοι, άνεργοι και άτομα με ειδικές ανάγκες, συνολικά 1,2 εκατ. καταναλωτές που θα δουν από του χρόνου μειώσεις ως 20%). Σύμφωνα με το υπουργείο, η αύξηση στην κατηγορία αυτή αφορά κυρίως σε κλειστά σπίτια, εξοχικά και εύπορα άτομα που διαμένουν μόνα τους. Από εκεί και πέρα στην κατηγορία όπου ανήκει και η πλειονότητα των οικιακών καταναλωτών, γύρω στα 2 εκατομμύρια, δηλαδή μεταξύ 801-1.600 κιλοβατώρες, οι αυξήσεις κατά μέσον όρο είναι 2,7%, ενώ μειώνονται τα τιμολόγια στις μεγάλες καταναλώσεις 4,4% από 2001-3000 kwh και 13,8% από 3001 kwh και άνω. Αθροιστικά οι αυξήσεις στον οικιακό τομέα αφορούν περίπου 3 εκατ. καταναλωτές και οι μειώσεις περίπου 500.000 οικογένειες.

Αγροτικά- βιομηχανικά

Τα αγροτικά αυξάνονται κατά μέσον όρο 5% (στη χαμηλή) και 7% (στη μέση τάση), που σημαίνει ότι ένας αγρότης με τετραμηνιαία κατανάλωση 5.000 kwh, που πληρώνει σήμερα 319 ευρώ το 4μηνο (957 ευρώ το χρόνο), με τα νέα τιμολόγια θα χρεωθεί με περίπου 335 ευρώ (1.005 ευρω). Δηλαδή 16 ευρώ (ή 48 ευρώ το έτος). Η αύξηση είναι 4,9%. Αυξήσεις έχουμε και στους βιομηχανικούς καταναλωτές μέχρι 8,7%. Π.χ. μια βιομηχανία με μηνιαία κατανάλωση 70.000 kwh, σήμερα πληρώνει 6.138 ευρώ το τετράμηνο, ενώ με τα καινούργια τιμολόγια θα φτάσει στα 6.394 ευρώ (δηλαδή 256 ευρώ επιπλέον), αύξηση 4,2%.

Επωφελούνται οι έμποροι

Καθαρά ωφελημένοι από τα νέα τιμολόγια είναι οι έμποροι, που τόσα χρόνια χρεώνονταν πανάκριβα το ρεύμα ακριβώς για να επιδοτούν τα πολύ χαμηλά, για κοινωνικούς λόγους, οικιακά και αγροτικά τιμολόγια, στρέβλωση ωστόσο που σύμφωνα και με το μνημόνιο πρέπει να σταματήσει. Για ένα περίπου εκατομμύριο μικρές και μεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις, οι μειώσεις θα ανέλθουν από 5%- 18%, αναλόγως του αν ανήκουν στη χαμηλή ή στη μέση τάση. Έστω για παράδειγμα, μια μεγάλη εμπορική επιχείρηση (κατηγορία Β1) εν προκειμένω ένα σούπερ-μαρκετ, με μηνιαία κατανάλωση 50.000 κιλοβατώρες. Σήμερα πληρώνει 5.770 ευρώ το 4μηνο, ενώ με τα νέα τιμολόγια θα πληρώσει 5.204 ευρώ, δηλαδή 566 ευρώ λιγότερα (μείωση 9,8%). Αν και η ΡΑΕ πάντως κατάφερε με τη γνωμοδότηση της να μειώσει το έσοδο της ΔΕΗ κατά περίπου 100 εκ. ευρώ, μετακυλίοντας μια σειρά χρεώσεων από τις χαμηλές και μεσαίες κατηγορίες στις υψηλότερες, οι αυξήσεις σε μια σειρά κατηγοριών παραμένουν σημαντικές.