"Καρότο και μαστίγιο" για να τα βρούν ΔΕΗ και ανεξάρτητοι παραγωγοί

Δέκα ημέρες περιθώριο, και αφού ολοκληρώθηκε επισήμως η δημόσια διαβούλευση, δίνει η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας στους εμπλεκόμενους με την χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, προκειμένου να εξαντληθεί η δυνατότητα συναντίληψης, στα βασικά τουλάχιστον θέματα που σχετίζονται με την διαμόρφωση της Οριακής Τιμής του Συστήματος.

Ήδη μάλιστα, μετά τη χθεσινή, δεύτερη επιστολή που απέστειλε η ΔΕΗ (παρουσιάζεται σε άλλο θέμα του energypress) με την οποία δείχνει να οπισθοχωρεί από τις πολύ «σκληρές» θέσεις που διατύπωσε στη διαβούλευση, φαίνεται ότι οι πιθανότητες συναίνεσης αυξάνουν.

«Εάν η ΔΕΗ δεν επανέλθει στο πνεύμα των αλλαγών για τις οποίες και η ίδια είχε ατύπως συμφωνήσει, η ΡΑΕ θα προχωρήσει στη γνωμοδότησή της, η οποία δεν μπορεί παρά να «υπακούει» στην ανάγκη πραγματικής απελευθέρωσης της αγοράς». Αυτό είναι το πνεύμα όσων μεταφέρουν μιλώντας στο energypress αρμόδια στελέχη της ΡΑΕ.

Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι η ΡΑΕ πιθανότατα, εαν δεν υπάρξει συναίνεση, θα «ξεχάσει» την ήπια μετάβαση και θα εισηγηθεί δραστικότερες ρυθμίσεις για την πλήρη απελευθέρωση της χονδρεμπορικής αγοράς.

«Υπάρχει περιθώριο συνεννόησης και πρέπει να αξιοποιηθεί ο διαθέσιμος χρόνος χωρίς να χρειάζεται αυτή τη στιγμή η παρέμβαση του υπουργείου» είναι η κατεύθυνση που δίνει από την πλευρά του το ΥΠΕΚΑ.

Χρονοδιάγραμμα

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα, το πλαίσιο έχει, πλέον, ως εξής: Η ΡΑΕ θα περιμένει έως το τέλος της επόμενης εβδομάδας, παρατείνοντας ουσιαστικά, ατύπως, τη διαβούλευση. Στις αρχές της μεθεπόμενης, θα στείλει στην κ. Μπιρμπίλη την οριστική της εισήγηση, δηλαδή ένα πακέτο στρατηγικών επιλογών και αποφάσεων, όχι όμως νομοτεχνικά επεξεργασμένων. Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ θα λάβει τις αποφάσεις της και στη συνέχεια, με βάση αυτές, θα διαμορφώσει η ΡΑΕ τα τελικά κείμενα της γνωμοδότησής της με τα τεχνικά και νομικά χαρακτηριστικά που οφείλουν να έχουν.

Ο στόχος είναι να είναι όλα έτοιμα το αργότερο στα μέσα Σεπτέμβρη, ώστε να εκδοθεί μέχρι 30 Σεπτεμβρίου το προεδρικό διάταγμα για την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς, όπως είναι υποχρεωμένη να πράξει η κυβέρνηση με βάση τα όσα περιλαμβάνονται στο μνημόνιο με την τρόϊκα.

Το μικροσκόπιο

Πρέπει να σημειωθεί ότι η διαδικασία απελευθέρωσης των ενεργειακών αγορών στη χώρα μας παρακολουθείται στενά από τις κοινοτικές υπηρεσίες οι οποίες μας έχουν κυριολεκτικά στο μικροσκόπιο. Σύμφωνα με πληροφορίες προχθές, μετά το κλείσιμο της διαβούλευσης, έφτασε στη ΡΑΕ σημείωμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με το οποίο της εφιστούσε την προσοχή και την καλούσε να προχωρήσει χωρίς ταλαντεύσεις σε προτάσεις που θα οδηγούν στην πραγματική απελευθέρωση. Για να γίνει, δε, κατανοητό πόσο καλά παρακολουθούν οι κοινοτικοί τα εν Ελλάδι τεκταινόμενα, αξίζει να αναφερθεί ότι στο σημείωμα της Επιτροπής υπήρχε παραπομπή σε περισσότερα του ενός αποκαλυπτικά δημοσιεύματα του... energypress.

Το παρασκήνιο

Επί της ουσίας, τώρα, η ΔΕΗ φαίνεται ότι με την επίσημη τοποθέτησή της στη δημόσια διαβούλευση έκανε στροφή και έσπασε ένα «άτυπο μορατόριουμ» που είχε επιτευχθεί ανάμεσα στους εμπλεκόμενους, δηλαδή την ίδια τη ΔΕΗ, τους ιδιώτες ανεξάρτητους παραγωγούς που εκφράζονται μέσα από το Σύνδεσμό τους (ΕΣΑΗ), τους προμηθευτές και τη ΡΑΕ. Υπήρχε δηλαδή, με βάση τις υποχρεώσεις της χώρας, μια συμφωνία για την ανάγκη των βασικών αλλαγών, στις οποίες κεντρική θέση έχουν οι ρυθμίσεις που αφορούν την ενσωμάτωση του κόστους του CO2 στο μεταβλητό κόστος των μονάδων, καθώς και εκείνες που αφορούν την διαχείριση των νερών στα υδροηλεκτρικά.

Η διοίκηση της ΔΕΗ, με μια κίνηση που από κάποιους αποδίδεται σε διαπραγματευτική τακτική και από κάποιους άλλους ως συνέπεια της πίεσης από τους συνδικαλιστές της ΓΕΝΟΠ, εμφανίστηκε στο «παρά πέντε» της ολοκλήρωσης της διαβούλευσης με θέσεις που παραπέμπουν στο «όχι σε όλα».

Αλλαγή στάσης

Η χθεσινή αλλαγή στάσης είναι ένα καινούργιο δεδομένο. Σύμφωνα με παρατηρητές που γνωρίζουν καλά τα διαδραματιζόμενα, η ΔΕΗ «τρόμαξε» από το εύρος και το είδος των αντιδράσεων (μπαράζ επιστολών από τους ανεξάρτητους παραγωγούς και τους προμηθευτές προς τη ΡΑΕ, την κ. Μπιρμπίλη, αλλά και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) από την αποφασιστικότητα που δείχνει η κυβέρνηση να προχωρήσει τις αλλαγές και βέβαια από την άμεση εμπλοκή του Ευρωπαϊκού παράγοντα.

Εν ολίγοις η ΔΕΗ μοιάζει υποχρεωμένη πλέον να αποδεχθεί τη βασική φιλοσοφία των αλλαγών που προτείνει η ΡΑΕ και να επιχειρήσει επι μέρους διορθώσεις, για τις οποίες φαίνεται ότι υπάρχει πράγματι περιθώριο, προκειμένου να αποφύγει το ενδεχόμενο ακόμα πιο «απόλυτων» ρυθμίσεων.

Παράταση για την 5η μέρα αναφοράς

Πρέπει να σημειωθεί ότι με χθεσινή  απόφαση αναβλήθηκε και πάλι η εφαρμογή της λεγόμενης «5ης ημέρας αναφοράς», (ήταν ορισμένη για την 1η Ιουλίου), δηλαδή η οριστική άρση όλων των μεταβατικών διατάξεων και η πλήρης εφαρμογή όλων των διατάξεων του κώδικα διαχείρισης της αγοράς ηλεκτρισμού. Οι μεταβατικές διατάξεις είναι ένα «δίχτυ προστασίας» των ανεξάρτητων παραγωγών έναντι των προνομίων που «χαρίζει» στη ΔΕΗ η υπερδεσπόζουσα θέση της στην αγορά. Για παράδειγμα, στις μεταβατικές διατάξεις περιλαμβάνονται τα Αποδεικτικά Διαθεσιμότητας Ισχύος (ΑΔΙ) που εξασφαλίζουν στις μονάδες των ιδιωτών 35.000 ευρώ ανά Μεγαβατώρα εγκατεστημένης ισχύος, για τις ώρες που δεν λειτουργούν οι μονάδες.

Η ΡΑΕ έχει προτείνει στην κυβέρνηση την αναβολή εφαρμογής της 5ης ημέρας μέχρι τις 23 Σεπτεμβρίου επειδή δεν έχουν αρθεί οι στρεβλώσεις και δεν έχουν δημιουργηθεί ακόμα οι όροι για πραγματικό και επί ίσοις όροις ανταγωνισμό, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία διαμόρφωσης νέου θεσμικού πλαισίου για τη χονδρεμπορική αγορά.

Θοδωρής Παναγούλης