Κ. Ανδριοσόπουλος: Οι νέες τεχνολογίες απάντηση στο υψηλό ενεργειακό κόστος

Πολυσύνθετο θέμα είναι η αυξητική τάση των ενεργειακών τιμών το τελευταίο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με τον καθηγητή Κωνσταντίνο Ανδριοσόπουλο, καθώς είναι διάφοροι παράγοντες που επηρεάζουν την εξίσωση όχι μόνο ενόψει του φετινού χειμώνα, αλλά ευρύτερα.

Ο κ. Ανδριοσόπουλος, Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο Audencia Business School, Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας στο ΕλληνοΑμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο.  και πρόεδρος του Συμβουλίου για την Ενεργειακή Μετάβαση στην Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (ΗΑΕΕ), μίλησε στο energypress για τις ανατιμήσεις, για την ενεργειακή πολιτική της Ε.Ε. και της χώρας μας, καθώς και για άλλες ενδιαφέρουσες τάσεις στα ενεργειακά.

Οι πρόσφατες αυξήσεις στις ενεργειακές τιμές πόσο θα λέγατε ότι μας επηρεάζουν βραχυπρόθεσμα; Τι μπορεί να γίνει για να συγκρατηθούν;

Η αύξηση στις τιμές των ενεργειακών και όχι μόνο, εμπορευμάτων, είναι ασφαλώς δραματική τους τελευταίους μήνες και το γεγονός ότι εντείνεται το Σεπτέμβριο θα πρέπει να μας ανησυχεί. 

Πολλά εξαρτώνται από δύο συγκεκριμένους παράγοντες, την τιμή του φυσικού αερίου και το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών CO2. Όσον αφορά το αέριο, είμαστε πλέον αντιμέτωποι ξεκάθαρα με μια έκρηξη της τιμής,  η οποία έχει ορισμένα κοινά στοιχεία με αυτή που είχε σημειώσει το πετρέλαιο το 2008 αλλά και με την έντονη πτώση που το οδήγησε σε αρνητικές τιμές πέρυσι το Μάρτιο. Η ευρύτερη αγορά είναι πολύ πιο δεκτική και ευάλωτη πλέον σε τέτοια φαινόμενα, πράγμα που οφείλεται εν μέρει στην πανδημία, αλλά δεν εξαντλείται εκεί. Επηρεάζεται από πολλούς εξωγενείς παράγοντες και πολιτικές, αλλά ο πυρήνας του θέματος έχει να κάνει ξεκάθαρα με τις θεμελιώδεις δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης.

Στα δικαιώματα CO2 η άνοδος ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη ήδη από πέρυσι, αλλά και πάλι εκπλήσσει η ταχύτητα με την οποία συντελείται. Η αγορά συγκλίνει στην άποψη  ότι η τιμή αυτή θα φτάσει σε ένα υψίπεδο μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια προτού αρχίσει να υποχωρεί στο δεύτερο μισό της δεκαετίας, όμως το ζητούμενο είναι να βρούμε ποιο ακριβώς θα είναι αυτό το υψίπεδο και φυσικά με ποιον τρόπο θα επηρεάσει την ενεργειακή μετάβαση που επιχειρεί η Ε.Ε.

Το μεγαλύτερο ερώτημα βραχυπρόθεσμα έχει να κάνει με τον προσεχή χειμώνα και τις συνθήκες που θα επικρατήσουν όσον αφορά τον καιρό και κατ' επέκταση τη ζήτηση για αέριο. Δεδομένου του ότι οι αποθήκες αερίου της Ευρώπης είναι σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα, προκαλείται ασφαλώς ανησυχία για την επάρκεια εφοδιασμού, ιδίως αν υπάρξει ψύχος. Αυτός είναι και ο λόγος που οι ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές θα πρέπει να μεριμνήσουν από πριν με ειδικά σχέδια έκτακτης ανάγκης, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύεται η σημασία της πρόγνωσης και του λεπτομερούς σχεδιασμού. Αντίστοιχα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ίσως χρειαστεί να ρίξουν ρευστότητα στην αγορά προκειμένου να μην κινδυνεύσουν προμηθευτές και καταναλωτές από τις διακυμάνσεις.

Θεωρείτε ότι οι ακριβές τιμές υπονομεύουν την ενεργειακή μετάβαση μακροπρόθεσμα;

Πρέπει να κοιτάξουμε συνολικά την πορεία της ενεργειακής μετάβασης πέραν των προσωρινών εμποδίων και περιπλοκών διότι η χώρα μας προχώρησε σε μια μεγάλη στροφή της πολιτικής της τα τελευταία χρόνια, η οποία θα  έχει σημαντικά οφέλη στο μέλλον. Δεν πρέπει να αφήσουμε τα προβλήματα του παρόντος να μας στερήσουν τα οφέλη αυτά. Θυμίζω ότι οι νέες ΑΠΕ είναι η φθηνότερη και πιο ανταγωνιστική μορφή ηλεκτροπαραγωγής, ιδίως σε αυτό το περιβάλλον των υψηλών τιμών ορυκτών καυσίμων.

Μιλώντας μακροπρόθεσμα, η λύση για την ευστάθεια του συστήματος ακούει στο όνομα “αποθήκευση” όπου χρειαζόμαστε επενδύσεις σε όλες τις σχετικές τεχνολογίες προκειμένου να ενισχύσουμε την ευελιξία και τις αντοχές. Καθώς η κάθε τεχνολογία από αυτές, όπως οι  μπαταρίες, αντλησιοταμίευση κτλ, έχει διαφορετικά συγκριτικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, είναι σαφές ότι θα πρέπει να προσδιορίσουμε το βέλτιστο μείγμα τους και ήδη έχουν παρουσιαστεί σχετικές μελέτες στις οποίες θα “πατήσει” το νέο ΕΣΕΚ για να δώσει τις απαντήσεις.

Επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η πρώτη ανάπτυξη του πράσινου υδρογόνου στη χώρα μας με αιχμή του δόρατος το μεγάλο έργο White Dragon, στο οποίο μετέχουν κορυφαίες επιχειρήσεις και φορείς από την Ελλάδα. Είναι πραγματικά ένα σχέδιο που αξίζει να στηρίξουμε όλοι μας.

Επίσης, είναι πολύ θετικό ότι η Δυτική Μακεδονία είναι αυτή που θα αποτελέσει το επίκεντρο τηςανάπτυξης του υδρογόνου, καθώς έτσι θα μπορέσει να ωφεληθεί άμεσα από την αλλαγή της οικονομικής δραστηριότητας μακριά από το λιγνίτη. Η Ελλάδα δείχνει αντανακλαστικά και σε αυτόν τον τομέα και φαίνεται πως δεν θα μείνει πίσω σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Ένα ακόμη ζωτικό στοιχείο που μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα είναι τα υπεράκτια αιολικά. Καθώς το ρυθμιστικό πλαίσιο αναμένεται πριν τα τέλη του έτους, το επενδυτικό ενδιαφέρον θεωρείται δεδομένο και έχει εκφραστεί επανειλημμένα από εταιρείες του εξωτερικού, αλλά και από εγχώριους παίκτες. Πρόκειται για ένα στοίχημα που αν το κερδίσουμε μπορούμε να έχουμε πολλαπλά οφέλη από τη χρήση των λιμανιών μας, των λιμενικών μέσων και των διάφορων υπηρεσιών που μπορεί να προσφέρει η ελληνική ναυτιλία.

Ας φύγουμε για λίγο από την ηλεκτροπαραγωγή και ας δούμε τον εξηλεκτρισμό τομέων, όπως οι μεταφορές. Θεωρείτε επαρκείς τις εξελίξεις που συντελούνται ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της κυβέρνησης για το 2030;

Θα πρέπει να θυμήσουμε ότι ο στόχος για το 2030 προβλέπει το ένα στα τρία νέα οχήματα να είναι ηλεκτρικό. Η κυβέρνηση προχώρησε μόλις πριν από ένα χρόνο στο πρόγραμμα Κινούμαι Ηλεκτρικά που προσφέρει γερές επιδοτήσεις στους επίδοξους αγοραστές ηλεκτρικών οχημάτων, άρα δεν έχουμε μεγάλο βάθος χρόνου για να αξιολογήσουμε. Εντούτοις, είναι εμφανές μέσα από τα στοιχεία των αντιπροσώπων ότι σημειώνεται ένα άλμα στις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων με ποσοστό 6,9% το φετινό Αυγούστο έναντι 2,2% τον περσινό. Επίσης, υπάρχει παράλληλη έντονη άνοδος και στις πωλήσεις των μη επαναφορτιζόμενων υβριδικών με ταυτόχρονη μείωση των πετρελαιοκίνητων. Πρόκειται ασφαλώς για ευχάριστα νέα για το αστικό περιβάλλον και την ατμόσφαιρα και αν καταφέρουμε να διατηρήσουμε αυτή την τροχιά τότε είμαι αισιόδοξος για το μέλλον.

Ας μη ξεχνάμε ότι ως τα μέσα αυτής της δεκαετίας, το κόστος των μπαταριών θα υποχωρήσει κι άλλο, επιτρέποντας στα ηλεκτρικά οχήματα να ανταγωνίζονται ευθέως τα συμβατικά στην τιμή τους. Και τότε οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες.

Μιλήστε μας λίγο για το έργο της ΗΑΕΕ και τι περιμένουμε στο αμέσως επόμενο διάστημα.

Η ΗΑΕΕ διοργανώνει για μια ακόμη χρονιά το έκτο κατά σειρά Ενεργειακό Συμπόσιο από τις 28 Σεπτεμβρίου ως την 1η Οκτωβρίου, προκειμένου να φέρει κοντά τους εκπροσώπους της Πολιτείας, τους φορείς και συνδέσμους, τους επενδυτές, τους ακαδημαϊκούς και τους πολίτες. Στόχος είναι για μια ακόμη φορά να παρέχουμε ένα βήμα γόνιμου διαλόγου από το οποίο θα συζητηθούν όλα τα φλέγοντα θέματα της ενεργειακής επικαιρότητας, αλλά και οι μακροπρόθεσμες τάσεις του κλάδου.

Θεωρώ ότι η φετινή διοργάνωση αποκτά έναν πιο επείγοντα χαρακτήρα δεδομένης της συγκυρίας με τις υψηλές ενεργειακές τιμές και τις διαταραχές στην προμήθεια. Ως εκ τούτου, ανυπομονώ να ακούσω και εγώ τι έχουν να πουν οι ειδικοί που θα μιλήσουν στο Συμπόσιο και προσβλέπω να σας δούμε όλους εκεί.