Ηλεκτροκινητήρες: Γιατί η ενεργειακή απόδοση πρέπει πάντα να λογίζεται σε συνδυασμό με την κυκλικότητα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα – Το παράδειγμα της ABB

Ο κ. Joris Cocquyt, Global Head of Sales IEC LV Motors Division της ABB, παραχώρησε συνέντευξη στο energypress σε συνέχεια της παρουσίας του στο βιομηχανικό συνέδριο του ΣΕΒ που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 9 Οκτωβρίου 2023.

Ο κ. Cocquyt συμμετείχε στο 1^ο session του συνεδρίου με θέμα «Από την παγκοσμιοποίηση στη στρατηγική αυτονομία: Ποια είναι η θέση της ΕΕ και της Ελλάδας στο παγκόσμιο επενδυτικό και βιομηχανικό περιβάλλον».  Στα πλαίσια της συνέντευξής μας ο κ. Cocquyt αναφέρθηκε εκτενώς στη σημασία των ηλεκτροκινητήρων για τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην βιομηχανία. Επίσης υποστήριξε ότι για να είναι οποιαδήποτε πρωτοβουλία επιτυχημένη, θα πρέπει επίσης να εξυπηρετεί την κυκλικότητα (circularity) και να προσμετρά το όποιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα του προϊόντος.

Αυτό σημαίνει ότι ο βασικός στόχος για το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης της ABB δεν είναι μόνο η κατασκευή ηλεκτροκινητήρων με την καλύτερη δυνατή απόδοση και ταχεία επιστροφή της επένδυσης, αλλά και η χρήση πρώτων υλών που είναι διαθέσιμες και παράγονται έπειτα από διεργασίες φιλικές στο περιβάλλον.  

Ακολουθεί ολόκληρο το κείμενο της συνέντευξης:

Γιατί η ενεργειακή απόδοση είναι κλειδί για την βιομηχανία;

Η καλύτερη ενέργεια είναι η ενέργεια που δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις. Αυτός είναι ο λόγος που η ενεργειακή αποδοτικότητα είναι τόσο σημαντική. Εξασφαλίζει εξοικονόμηση στον λογαριασμό του ρεύματος και περιορίζει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα που προκύπτει από την παραγωγή ενέργειας. Η οικονομική ανάπτυξη παγκοσμίως συνεπάγεται την αύξηση της ζήτησης ενέργειας -πιθανόν δύο ή τρεις φορές σε σχέση με την τρέχουσα κατάσταση. Παράλληλα με την παραγωγή περισσότερης πράσινης ενέργειας θα μπορούσαμε να καλύψουμε το έλλειμα καθώς μπορούμε να μειώσουμε τα επίπεδα της νέας ενέργειας που θα απαιτηθεί χρησιμοποιώντας αυτή που ήδη έχουμε όσο το δυνατόν πιο αποδοτικά.

Αυτός είναι ο λόγος που η ABB επικεντρώνεται στην ανάπτυξη ενεργειακά αποδοτικών ηλεκτροκινητήρων.

Σήμερα οι ηλεκτροκινητήρες καταναλώνουν περισσότερο από το 45% του ηλεκτρισμού που παράγεται παγκοσμίως και ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία. Έχει υπολογιστεί ότι, εάν και τα +300 εκατομμύρια υπάρχοντα βιομηχανικά συστήματα ηλεκτροκινητήρα αντικατασταθούν με βελτιστοποιημένο, υψηλής απόδοσης εξοπλισμό, η παγκόσμια κατανάλωση θα μπορούσε να μειωθεί έως και 10%. Αυτός ο αριθμός ισούται με την συνολική κατανάλωση μιας χώρας όπως η Πολωνία, και πρέπει επίσης να υπολογίσουμε τις εκπομπές CO2 που εξοικονομούνται λόγω του περιορισμού της παραγωγής.

Υπάρχει διαφορά στο κόστος προμήθειας ενός ηλεκτροκινητήρα ανώτατης ενεργειακής απόδοσης ΙΕ5 σε σχέση με έναν κλασικό ηλεκτροκινητήρα ενεργειακής κλάσης ΙΕ3. Αυτό το αρχικό κόστος μπορεί να κάνει διστακτικό κάποιον στην απόφαση μιας αναβάθμισης. Αλλά χάνει την μεγάλη εικόνα. Όπως έχουν δείξει και μελέτες στην Ευρωπαϊκή αγορά, το συμπληρωματικό κόστος προμήθειας ενός ηλεκτροκινητήρα ενεργειακής κλάσης IE5 μπορεί να αποσβεστεί σε λιγότερο από 6 μήνες από τις εξοικονομήσεις που θα προκύψουν στον λογαριασμό ρεύματος. Και ενώ το κόστος της ενέργειας αυξάνει, η περίοδος απόσβεσης μπορεί να μειωθεί.

Μάλιστα, αν κάποιος υπολογίσει το συνολικό κόστος στο κύκλο ζωής του κινητήρα, θα δει ότι το 2% του κόστους αυτού είναι η τιμή αγοράς, επιπλέον 1-2% αφορά στην συντήρηση και όλο το υπόλοιπο είναι το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.

Γενικά οι ηλεκτροκινητήρες έχουν έναν κύκλο ζωής 15-20 χρόνια. Ωστόσο σύμφωνα με νεότερη μελέτη, η μέση διάρκεια ζωής των ηλεκτροκινητήρων στην Ευρώπη εκτείνεται σε 30 με 35 χρόνια. Περισσότεροι από το 70% αυτών των ηλεκτροκινητήρων έχουν την χαμηλότερη ενεργειακή κλάση. Επομένως η απόφαση να μην προχωρήσει κάποιος σε αναβάθμιση του εξοπλισμού οδηγεί σε πολύ μεγάλη σπατάλη ενέργειας και στην παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων εκπομπών διοξειδίου.

Ποια προσέγγιση υιοθετεί η ABB επί του θέματος; Πως συμβάλετε στην «αλλαγή της νοοτροπίας» όπως προαναφέρατε;

Σε συνεργασία με τους πελάτες μας, τους βοηθάμε να εντοπίσουν τον πιο προσιτό και βιώσιμο τρόπο να προχωρήσουν μπροστά και να επωφεληθούν από τα οφέλη της ενεργειακής αποδοτικότητας. Αυτό περιλαμβάνει αξιολογήσεις στις εγκαταστάσεις τους για τον εντοπισμό των κινητήρων που καταναλώνουν περισσότερο και μια αναβάθμιση θα μπορούσε να αποφέρει άμεσα οφέλη. Βοηθάμε επίσης τους πελάτες μας να εντοπίσουν εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να υιοθετήσουν τώρα, που ενώ μπορεί να είναι πιο ακριβές θα τους εξασφαλίσουν πολλαπλά οφέλη στο άμεσο μέλλον. Ένα παράδειγμα είναι η εγκατάσταση ενός ηλεκτροκινητήρα ενεργειακής κλάσης IE5 που προσφέρει επίπεδα απόδοσης πολύ παραπάνω από τις απαιτήσεις του τρέχοντος κανονισμού.

Αυτή την στιγμή έχουμε ένα πρόγραμμα που τρέχει στην Σουηδία, την Ολλανδία και τη Γερμανία, όπου προτείνουμε στους πελάτες μας να προχωρήσουν σε αναβάθμιση των κινητήρων τους για να επωφεληθούν από την νέα τεχνολογία, ακόμα και αν τα μοντέλα που διαθέτουν είναι λίγων ετών και λειτουργούν. Παράλληλα, αναλαμβάνουμε την ανακύκλωση των ηλεκτροκινητήρων που τίθενται εκτός λειτουργίας. Η ABB έχει συνάψει συνεργασίες με μερικές εκ των κορυφαίων εταιριών ανακύκλωσης στην Ευρώπη. Το όφελος που προκύπτει είναι ότι σημαντικά υλικά όπως ο χαλκός και το σίδερο επιστρέφονται μέσω της κυκλικής οικονομίας – σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται για την κατασκευή νέων ABB κινητήρων. Η αξία του ανακυκλωμένου υλικού χρησιμοποιείται επίσης για την χρηματοδότηση τμήματος της προμήθειας των νέων ηλεκτροκινήτων.

Αυτό το πρόγραμμα βασίζεται σε τρεις βασικές αξίες για την εταιρία μας: την βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας, την κυκλικότητα και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Μπορείτε να αναπτύξετε περαιτέρω το «τρίπτυχο» της εταιρείας σας όπως το αναφέρατε πριν;

Στην ABB έχουμε την δυνατότητα να αναπτύξουμε τους πιο ενεργειακά αποδοτικούς ηλεκτροκινητήρες. Αυτό όμως θα απαιτούσε ακριβά και δυσεύρετα υλικά με μεγάλο αποτύπωμα άνθρακα. Παρόλα αυτά, η πρόκληση για το R&D μας είναι να συνεχίσει να κυνηγάει την μέγιστη αποδοτικότητα χωρίς να χάνεται η ισορροπία σε σχέση με την κυκλικότητα και το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα.

Οι σπάνιες γαίες αποτελούν ολοένα και περισσότερο το «μήλον της έριδος» στο δρόμο προς το net-zero, ιδιαίτερα στο κομμάτι της ηλεκτροκίνησης και των ηλεκτρικών κινητήρων. Ποια είναι η γνώμη σας;

Χωρίς να μπούμε στις πολιτικές προεκτάσεις αυτού του θέματος, είναι σημαντικό να αλλάξουμε την προσέγγισή μας. Η χρήση υλικών σπάνιων γαιών μπορεί να προσφέρει συγκεκριμένα τεχνικά οφέλη σε συγκεκριμένες εφαρμογές. Αλλά, η γνώμη μου είναι ότι η χρήση τους δεν πρέπει να είναι γενικευμένη. Σε πολλές περιπτώσεις είναι δυνατόν να εξασφαλίσουμε την τέλεια απόδοση χωρίς την χρήση τους, όπως με τους ηλεκτροκινητήρες SynRM ενεργειακής κλάσης IE5 SynRM της ABB.

Ως μια εκ των κορυφαίων εταιρειών στο κλάδο, ποια είναι η προσέγγισή σας στο κομμάτι των πωλήσεων;

Συνεργαζόμαστε με τους πελάτες μας προκειμένου να προσδιορίσουμε επακριβώς τις ανάγκες τους και τον τρόπο που μπορούμε να τους βοηθήσουμε να βελτιώσουν την απόδοση των εφαρμογών τους. Ο στόχος μας είναι πάντα να παρουσιάσουμε τις διαθέσιμες επιλογές και να τους βοηθήσουμε να δουν την μεγάλη εικόνα που αναδεικνύει τα οφέλη τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

Μάλιστα, στην ABB, έχουμε εργαλεία που επιτρέπουν στον πελάτη να λάβει αποφάσεις με αναλυτικές πληροφορίες εξοικονομήσεων που προκύπτουν από υπολογισμούς. Και πάντα επιδιώκουμε να αναπτύξουμε λύσεις που είναι βασισμένες στις τρεις βασικές μας αξίες: ενεργειακή αποδοτικότητα, κυκλικότητα και περιβαλλοντικό αποτύπωμα.