Η πιο ώριμη αγορά με το καλύτερο «performance» το ελληνικό «gas hub» στη ΝΑ Ευρώπη – Τι δείχνει το «Scorecard» της Energy Traders Europe για το 2025

Ελκυστικότερη για τους traders αξιολογείται η ελληνική αγορά φυσικού αερίου με την νεότερη έκθεση του Energy Traders Europe για το 2025 να αναγνωρίζει σημαντική πρόοδο στην ωρίμανση του εγχώριου «gas hub», φέρνοντας την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή ανάμεσα στις λιγότερο ανεπτυγμένες αγοράς.

Ειδικότερα, ο λόγος γίνεται για το «2025 Gas Hub Scorecard», όπου επιχειρείται μια αξιολόγηση και βαθμολόγηση των «επιδόσεων» που καταγράφουν οι λιγότερο ώριμες αγορές της Ευρώπης συμπεριλαμβάνοντας στην «άσκηση» και την αγορά της Τουρκίας με την έμφαση να δίνεται στο κομμάτι της λειτουργίας, της πρόσβασης και άλλων παραμέτρων από την σκοπιά πάντα του trader. Η μελέτη, όπως επισημαίνεται σχετικά, αξιολογεί την ποιότητα του σχεδιασμού ως προς την διαφάνεια και την ικανότητα ενίσχυσης του ανταγωνισμού, καθώς και τη συνολικότερη ευχέρεια στην παροχή αξιόπιστων σημάτων τιμών.

Υπό αυτές τις παραμέτρους, η ελληνική αγορά φυσικού αερίου, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα,  αξιολογείται στη τρίτη θέση μαζί με τις Εσθονία, Φινλανδία και Λετονία, συγκεντρώνοντας 14 πόντους στη βαθμολογία με την πρώτη χώρα να φτάνει στο 14,5.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έκθεσης-αξιολόγησης, το ελληνικό «gas hub» μέτρησε βήματα στο κομμάτι της πρόσβασης στην αγορά καθώς και στην αυξημένη δραστηριότητα που ακολούθως επέφερε θετικό αποτύπωμα στη ρευστότητα και την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Μάλιστα, όπως επισημαίνεται σχετικά και προκύπτει από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, η ελληνική αγορά παρουσιάζει τις καλύτερες επιδόσεις στο Scorecard σε επίπεδο Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ξεπερνώντας την Ουγγαρία που μέχρι πέρυσι ηγούνταν στην περιοχή.

Τα προβλήματα που εντοπίζονται στην Ουγγαρία αλλά και σε άλλες χώρες ίδιας «κατηγορίας» που ωστόσο τις διαφοροποιούν από την ελληνική περίπτωση, αφορούν σε έλλειψη και υποχώρηση της διαφάνειας σε συνδυασμό με αυξημένες παρεμβάσεις στην αγορά. Στην περίπτωση της Ουγγαρίας, το πρόβλημα εντοπίζεται στην περιορισμένη και αδύναμη διαβούλευση με τους stakeholders, καθώς και στην αυξημένη αδιαφάνεια των κανονιστικών ρυθμίσεων.

Από εκεί και πέρα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας που λειτουργεί το βάθρο εμπορίας και παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τα βήματα της αγοράς, το ελληνικό gas hub κατέγραψε βελτίωση σε όλους τους δείκτες, ξεχωρίζοντας το κομμάτι της διαφάνειας, των ποσοτήτων που συναλλάσσονται, της πρόσβασης στο δίκτυο, καθώς και στο ειδικότερο κομμάτι της πληροφόρησης και της δημοσίευσης στοιχείων. Αν και όλα τα παραπάνω, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, «σηκώνουν» περαιτέρω βελτίωση, ωστόσο, η συνολική εικόνα αποτυπώνει ότι η αγορά κινείται προς την σωστή κατεύθυνση, εκπέμπει σωστά «σήματα», ικανά να εμπνεύσουν την εμπιστοσύνη των συμμετεχόντων και εν τέλει να πολλαπλασιάσουν τις συναλλαγές και την ρευστότητα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο σχεδιασμός του ΕΧΕ διατηρεί σταθερά στο προσανατολισμό του την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς σε όλο το φάσμα της εφοδιαστικής αλυσίδας από «το πιο μικρό έως το πιο μεγάλο ζήτημα» με ενδεικτικό παράδειγμα να αποτελεί η νέα δυνατότητα (από τον Ιούλιο του 2025) πραγματοποίησης εμπορικής συναλλαγής στο Βάθρο Εμπορίας χωρίς υποχρέωση πρότερης εγγραφής στο Μητρώο του ΔΕΣΦΑ, παρά αρκεί ο εν λόγω ενδιαφερόμενος να συνεργάζεται με εταιρεία ήδη εγγεγραμμένη στο μητρώο, στο «όνομα» της οποίας «τρέχουν» τα όποια διαδικαστικά θέματα.

Στην ίδια κατεύθυνση, η δημοσίευση των ελληνικών τιμών στην πλατφόρμα του Argus εγγράφεται στα «+» του ελληνικού βάθρου εμπορίας, καθιστώντας το, ευρύτερα ορατό στην ευρωπαϊκή αγορά και εν προκειμένω, συνεισφέροντας σημαντικά στην θετικότερη αξιολόγηση της φετινής χρονιάς σε σχέση με πέρυσι.

Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η εν λόγω αξιολόγηση διατηρεί βαρύνουσα σημασία καθώς οι υπό εξέταση δείκτες συνθέτουν και αποτυπώνουν το τρέχον επίπεδο ωρίμανσης, εστιάζοντας στα βασικά σημεία που ενδιαφέρουν ένα trader προκειμένου να συμπεριλάβει ή όχι την εν λόγω αγορά στο πεδίο δράσης του.

Όπως προαναφέρθηκε, το ύψος της βαθμολογίας εντοπίζει και αντικατοπτρίζει κρίσιμα ποιοτικά στοιχεία της αγοράς όπως την ύπαρξη και επάρκεια του ρυθμιστικού πλαισίου, την πρόσβαση στο δίκτυο και στο Χρηματιστήριο, τον βαθμό διαφάνειας, φτάνοντας να μετράει έως και το «πρακτικό επίπεδο», όπως την μετάφραση ανακοινώσεων και κανονισμών στην αγγλική γλώσσα, στοιχείο απαραίτητο και δηλωτικό για τον βαθμό πρόσβασης και διαφάνειας που τυγχάνει μια αγορά.